' အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) '
' အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) '
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ဟူေသာ စကားလုံးသည္ Aspergillus flavus မႈိ ႏွင့္ toxin (အဆိပ္) စကားလုံး ႏွစ္လုံးကိုေပါင္းစပ္ေခၚေဝၚေသာ လက္တင္ စကားလုံးျဖစ္သည္။ အဖ္လာေတာ္ဆင္ သည္ မႈိမ်ားမွထုတ္လုပ္ေသာ အဆိပ္ ၊ မိုက္ကိုေတာ္ဆင္ (Mycotoxin) တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထို အဖ္လာေတာ္ ဆင္ (Aflatoxin) မ်ားသည္ အလြန္အဆိပ္ျပင္းထန္ေသာ ဓါတ္ေပါင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး လူႏွင့္အျခား တိရစာၦန္မ်ားကို ခ်က္ျခင္းအဆိပ္သင့္ၿပီး အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သလို နာတာရွည္အဆိပ္သင့္ကာ ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္ေစ၍ အသက္ဆုံးရႈံးႏိုင္သည္။
စိုက္ပ်ိဳးေရး သီးႏွံမ်ားတြင္ က်ေရာက္ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ မႈိေရာဂါမ်ားျဖစ္ေစသည့္ မႈိအမ်ိဳးမ်ိဳးအနက္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) အဓိကထုတ္ေသာမႈိမ်ားမွာ Aspergillus flavus ႏွင့္ Aspergillus parasiticus တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ အျခားAspergillus မႈိမ်ိဳးရင္း၀င္မ်ား ျဖစ္ေသာ Aspergillus nomius ႏွင့္ Aspergillus niger တို႔သည္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ၾကသည္။ Aspergillus မႈိမ်ိဳးရင္း၀င္မႈိမ်ားသည္ ေျမႀကီး၊ သီးႏွံပင္ႂကြင္းပင္က်န္မ်ား ႏွင့္ ေလထဲတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။ ကမာၻႀကီး၏ ပူေႏြးစြတ္စိုေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ ၎မႈိမ်ား ေပါက္ေရာက္မႈမ်ားသည္။
၎မႈိမ်ားသည္ စိုက္ပ်ိဳးသီးႏွံအမ်ားစုႏွင့္ သိုေလွာင္သီးႏွံမ်ားတြင္ က်ေရာက္တတ္သည္။ အစိုဓါတ္ အနည္းငယ္ႏွင့္ အပူခ်ိန္ (၁၃-၃၇) ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ေပါက္ပြားႏိုင္ၿပီး အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္သည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မ်ားတြင္ B1, B2, G1, ႏွင့္ G2 ဟူေသာ အမ်ိဳးအစား (၄) မ်ိဳးရွိၿပီး သဘာ၀ အတိုင္းအစားအစာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည္။ ၎တို႔အနက္ B1 အမ်ိဳးအစားသည္ အစားအစာ မ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရၿပီး အလြန္အဆိပ္သင့္ေစတတ္ကာ လူကို ကင္ဆာျဖစ္ေစသည္။ ၎အျပင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါဝင္ေသာအစာမ်ားကို စားေသာက္ရေသာ ႏို႔စားႏြားမ်ားမွ ထုတ္လုပ္ ရရွိေသာ ႏို႔ ႏွင့္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မွ ဆင္းသက္လာေသာ ဓါတ္ေပါင္းျဖစ္သည့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) M1 ႏွင့္ M2 အမ်ိဳးအစားမ်ား ပါဝင္သည္။
၁၉၆၀ တြင္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံတြင္ ၾကက္ဆင္ အေကာင္ တစ္သိန္းႏွင့္ အျခားၾကက္ၿခံမ်ားမွ ၾကက္မ်ား တၿပိဳင္နက္ေသဆုံးရာမွ ေကြၽးေသာအစာ (ေျမပဲပါ၀င္ေသာအစာ)မွ အဆိပ္သင့္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ေျခရာခံမိ ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုအစာမ်ားတြင္ အဆိပ္ျဖစ္ေပၚျခင္းမွာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိႏိုင္ခဲ့သည္။
အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ လူေပါင္း (၄၀၀) ခန္႔သည္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin ) ပါ၀င္ ေသာ ေျပာင္းမ်ားကို စားသုံးၿပီးေနာက္ အသည္းေရာင္အသားဝါျဖစ္ကာ ဖ်ားနာမႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည္။ ကင္ညာႏိုင္ငံတြင္လည္း ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၌ အလားတူျဖစ္ရပ္မ်ိဳး လူေပါင္း (၃၁၇) တြင္ျဖစ္ပြားရာ (၁၂၅) ေယာက္ အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့သည္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ားျဖစ္ေသာ ႏွံစားသီးႏွံမ်ား၊ ဆီထြက္သီးႏွံမ်ား၊ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားႏွင့္ အခြံမာအသီး၏ အဆံမ်ားမွထုတ္လုပ္ေသာ အစားအစာပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္ေလသည္။ သင့္ေလ်ာ္ေသာ သိုေလွာင္မႈ အေျခအေနမရွိေသာ ႏွမ္း၊ ေနၾကာ၊ ေျပာင္း၊ ေျမပဲ၊ င႐ုတ္၊ ဂ်ဳံ၊ ပဲပုပ္၊ င႐ုတ္ေကာင္း၊ အသီးေျခာက္မ်ား၊ ဝါေစ့၊ ၊ ကြမ္းသီး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ သဖန္းသီး၊ သလဲသီး၊ ပီေလာပီနံႏွင့္ အဆံပါေသာအသီးမ်ား စသည္တို႔တြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ ႏိုင္သည္။ ႏို႔၊ ခ်ီးစ္ ႏွင့္ အျခားေသာ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားသည္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္မႈ အႏၲရာယ္ျမင့္မားသည္။ ကမာၻႀကီး၏ ပူေႏြးေသာေဒသမ်ားမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္မႈ အျမင့္မား ဆုံးကိုေတြ႕ရၿပီး ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ လြန္စြာ ဆက္စပ္လွ်က္ရွိသည္။
အစားအစာထုတ္လုပ္ေသာ မူလကုန္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ေသာ မႈိမ်ား ပါ၀င္မႈရွိပါက အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) သည္ ဆက္လက္တည္ၿမဲေနၿပီး ၎မွထုတ္လုပ္ေသာ ဆက္စပ္ပစၥည္း မ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္(Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သတိထားသင့္ေပ သည္။ ပမာအားျဖင့္ ေျမပဲေထာပတ္တြင္ ဤျပႆနာကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။
အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစရန္ လုံေလာက္ေသာ ျမင့္မားေသာ အဖ္လာေတာ္ဆင္(Aflatoxin) ပမာဏရရွိပါက ေအာ့အန္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ အဆုတ္ထဲေရဝင္ျခင္း စသည္တို႔ လတ္တေလာ ခံစားရတတ္သည္။ ေရရွည္တြင္ အေၾကာဆြဲ၍ ခႏၲာကိုယ္တုန္တက္ျခင္း၊ ေမ့ေျမာျခင္း၊ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း၊ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ေျပာင္း လဲျခင္းႏွင့္ အသက္ဆုံးသည္အထိ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ အသည္းကို ထိခိုက္ပ်က္ဆီးမႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး အျခားေသာ ကိုယ္ခႏၲာအစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည့္ အဆုတ္၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ဦးေႏွာက္ ႏွင့္ ႏွလုံး တို႔တြင္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပမာဏ ပါ၀င္မႈ ျမင့္မားၿပီး တစ္ခုျခင္း ပ်က္စီးသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ေသာ မႈိတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ Aspergillus flavus သည္ ေျခာက္ ေသြ႕ေသာ ရာသီဥတုအေျခအေနတြင္ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ ေျမပဲတြင္ ၎မႈိက် ေရာက္မႈကို အားေပး တတ္ၿပီး ေျပာင္းစိုက္ခင္းတြင္ အင္းဆက္ပိုးတို႔ က်ေရာက္ဖ်က္ဆီးပါက Aspergillus flavus မႈိ ပိုမိုက်ေရာက္ႏိုင္ေလသည္။ သီးႏွံမ်ား သိုေလွာင္ရာတြင္ အပူခ်ိန္ ၁၃-၃၇ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ႏွင့္ အစိုဓါတ္ (approximate minimum Aw 0.82) အနည္းဆုံး ၀.၈၂ ရရွိလွ်င္ပင္ Aspergillus flavus ေပါက္ပြားတတ္ၿပီးအဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေလသည္။ သိုေလွာင္ထားေသာ သီးႏွံမ်ားတြင္ မႈိမ်ားေပါက္ပြားမႈႏွင့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္လုပ္မႈ သည္လည္း အေရးႀကီးသည္။ အထူးသျဖင့္ သိုေလွာင္ေသာသီးႏွံသည္ လုံေလာက္ေသာ ေျခာက္ေသြ႕မႈ မရရွိျခင္း၊ အင္းဆက္ဖ်က္ပိုးမ်ား က်ေရာက္မႈရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မႈိမ်ား ေပါက္ပြားပ်ံ႕ႏွံ႔ေစသည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) သည္ ၿပိဳကြဲရန္မလြယ္ကူသည့္ တည္ၿမဲေနႏိုင္ေသာ ဓါတ္ေပါင္းမ်ားျဖစ္ သည္။ ျမင့္မားေသာ အပူခ်ိန္တြင္ပင္ တည္ၿမဲေနႏိုင္ၿပီး အနည္းငယ္သာၿပိဳကြဲႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အပူေပးျခင္းႏွင့္ ခ်က္ျပဳတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္မႈအားလုံး ၿပိဳကြဲ ပ်က္ဆီးမႈ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ဥပမာအားျဖင့္ ေကာ္ဖီေစ့အား အပူခ်ိန္ ၁၈၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ၁၀ မိနစ္ အပူေပးရာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin B1) ပါ၀င္မႈ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သာေလ်ာ့က်သြားသည္။
ပဲမ်ား၊ အေစ့အဆံမ်ားအား အပူခ်ိန္ ၁၀၀ ႏွင့္ ၁၅၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ၉၀ မိနစ္ အပူေပးရာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin B1) ပါဝင္မႈ ၄၁.၉ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ၈၁.၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က် ေစေၾကာင္း စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိရသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ အပူခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေပးျခင္းသည္ ပဲမ်ား အေစ့အဆံ မ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အဟာရဓါတ္မ်ား၊ ဗီတာမင္မ်ားကို ပ်က္ဆီးေစသည့္အတြက္ အပူေပးျခင္းသည္ တိက်ေသာ၊ လိုအပ္ေသာ ေျဖျခင္းခ်က္ မဟုတ္ေပ။
_
Credit … MMS
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ဟူေသာ စကားလုံးသည္ Aspergillus flavus မႈိ ႏွင့္ toxin (အဆိပ္) စကားလုံး ႏွစ္လုံးကိုေပါင္းစပ္ေခၚေဝၚေသာ လက္တင္ စကားလုံးျဖစ္သည္။ အဖ္လာေတာ္ဆင္ သည္ မႈိမ်ားမွထုတ္လုပ္ေသာ အဆိပ္ ၊ မိုက္ကိုေတာ္ဆင္ (Mycotoxin) တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ထို အဖ္လာေတာ္ ဆင္ (Aflatoxin) မ်ားသည္ အလြန္အဆိပ္ျပင္းထန္ေသာ ဓါတ္ေပါင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး လူႏွင့္အျခား တိရစာၦန္မ်ားကို ခ်က္ျခင္းအဆိပ္သင့္ၿပီး အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သလို နာတာရွည္အဆိပ္သင့္ကာ ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္ေစ၍ အသက္ဆုံးရႈံးႏိုင္သည္။
စိုက္ပ်ိဳးေရး သီးႏွံမ်ားတြင္ က်ေရာက္ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ မႈိေရာဂါမ်ားျဖစ္ေစသည့္ မႈိအမ်ိဳးမ်ိဳးအနက္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) အဓိကထုတ္ေသာမႈိမ်ားမွာ Aspergillus flavus ႏွင့္ Aspergillus parasiticus တို႔ျဖစ္ၾကသည္။ အျခားAspergillus မႈိမ်ိဳးရင္း၀င္မ်ား ျဖစ္ေသာ Aspergillus nomius ႏွင့္ Aspergillus niger တို႔သည္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ၾကသည္။ Aspergillus မႈိမ်ိဳးရင္း၀င္မႈိမ်ားသည္ ေျမႀကီး၊ သီးႏွံပင္ႂကြင္းပင္က်န္မ်ား ႏွင့္ ေလထဲတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။ ကမာၻႀကီး၏ ပူေႏြးစြတ္စိုေသာ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ ၎မႈိမ်ား ေပါက္ေရာက္မႈမ်ားသည္။
၎မႈိမ်ားသည္ စိုက္ပ်ိဳးသီးႏွံအမ်ားစုႏွင့္ သိုေလွာင္သီးႏွံမ်ားတြင္ က်ေရာက္တတ္သည္။ အစိုဓါတ္ အနည္းငယ္ႏွင့္ အပူခ်ိန္ (၁၃-၃၇) ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ေပါက္ပြားႏိုင္ၿပီး အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္သည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မ်ားတြင္ B1, B2, G1, ႏွင့္ G2 ဟူေသာ အမ်ိဳးအစား (၄) မ်ိဳးရွိၿပီး သဘာ၀ အတိုင္းအစားအစာမ်ားတြင္ ေတြ႕ရသည္။ ၎တို႔အနက္ B1 အမ်ိဳးအစားသည္ အစားအစာ မ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရၿပီး အလြန္အဆိပ္သင့္ေစတတ္ကာ လူကို ကင္ဆာျဖစ္ေစသည္။ ၎အျပင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါဝင္ေသာအစာမ်ားကို စားေသာက္ရေသာ ႏို႔စားႏြားမ်ားမွ ထုတ္လုပ္ ရရွိေသာ ႏို႔ ႏွင့္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) မွ ဆင္းသက္လာေသာ ဓါတ္ေပါင္းျဖစ္သည့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) M1 ႏွင့္ M2 အမ်ိဳးအစားမ်ား ပါဝင္သည္။
၁၉၆၀ တြင္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံတြင္ ၾကက္ဆင္ အေကာင္ တစ္သိန္းႏွင့္ အျခားၾကက္ၿခံမ်ားမွ ၾကက္မ်ား တၿပိဳင္နက္ေသဆုံးရာမွ ေကြၽးေသာအစာ (ေျမပဲပါ၀င္ေသာအစာ)မွ အဆိပ္သင့္မႈျဖစ္ေၾကာင္း ေျခရာခံမိ ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ထိုအစာမ်ားတြင္ အဆိပ္ျဖစ္ေပၚျခင္းမွာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိႏိုင္ခဲ့သည္။
အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ လူေပါင္း (၄၀၀) ခန္႔သည္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin ) ပါ၀င္ ေသာ ေျပာင္းမ်ားကို စားသုံးၿပီးေနာက္ အသည္းေရာင္အသားဝါျဖစ္ကာ ဖ်ားနာမႈျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး လူေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည္။ ကင္ညာႏိုင္ငံတြင္လည္း ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၌ အလားတူျဖစ္ရပ္မ်ိဳး လူေပါင္း (၃၁၇) တြင္ျဖစ္ပြားရာ (၁၂၅) ေယာက္ အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့သည္။
စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ားျဖစ္ေသာ ႏွံစားသီးႏွံမ်ား၊ ဆီထြက္သီးႏွံမ်ား၊ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္မ်ားႏွင့္ အခြံမာအသီး၏ အဆံမ်ားမွထုတ္လုပ္ေသာ အစားအစာပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္ေလသည္။ သင့္ေလ်ာ္ေသာ သိုေလွာင္မႈ အေျခအေနမရွိေသာ ႏွမ္း၊ ေနၾကာ၊ ေျပာင္း၊ ေျမပဲ၊ င႐ုတ္၊ ဂ်ဳံ၊ ပဲပုပ္၊ င႐ုတ္ေကာင္း၊ အသီးေျခာက္မ်ား၊ ဝါေစ့၊ ၊ ကြမ္းသီး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ သဖန္းသီး၊ သလဲသီး၊ ပီေလာပီနံႏွင့္ အဆံပါေသာအသီးမ်ား စသည္တို႔တြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ ႏိုင္သည္။ ႏို႔၊ ခ်ီးစ္ ႏွင့္ အျခားေသာ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ားသည္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္မႈ အႏၲရာယ္ျမင့္မားသည္။ ကမာၻႀကီး၏ ပူေႏြးေသာေဒသမ်ားမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္မႈ အျမင့္မား ဆုံးကိုေတြ႕ရၿပီး ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ လြန္စြာ ဆက္စပ္လွ်က္ရွိသည္။
အစားအစာထုတ္လုပ္ေသာ မူလကုန္ပစၥည္းမ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ေသာ မႈိမ်ား ပါ၀င္မႈရွိပါက အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) သည္ ဆက္လက္တည္ၿမဲေနၿပီး ၎မွထုတ္လုပ္ေသာ ဆက္စပ္ပစၥည္း မ်ားတြင္ အဖ္လာေတာ္ဆင္(Aflatoxin) ပါ၀င္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သတိထားသင့္ေပ သည္။ ပမာအားျဖင့္ ေျမပဲေထာပတ္တြင္ ဤျပႆနာကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။
အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစရန္ လုံေလာက္ေသာ ျမင့္မားေသာ အဖ္လာေတာ္ဆင္(Aflatoxin) ပမာဏရရွိပါက ေအာ့အန္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ အဆုတ္ထဲေရဝင္ျခင္း စသည္တို႔ လတ္တေလာ ခံစားရတတ္သည္။ ေရရွည္တြင္ အေၾကာဆြဲ၍ ခႏၲာကိုယ္တုန္တက္ျခင္း၊ ေမ့ေျမာျခင္း၊ ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း၊ မ်ိဳး႐ိုးဗီဇ ေျပာင္း လဲျခင္းႏွင့္ အသက္ဆုံးသည္အထိ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ အသည္းကို ထိခိုက္ပ်က္ဆီးမႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး အျခားေသာ ကိုယ္ခႏၲာအစိတ္အပိုင္းျဖစ္သည့္ အဆုတ္၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ဦးေႏွာက္ ႏွင့္ ႏွလုံး တို႔တြင္လည္း အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပမာဏ ပါ၀င္မႈ ျမင့္မားၿပီး တစ္ခုျခင္း ပ်က္စီးသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္ေသာ မႈိတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ Aspergillus flavus သည္ ေျခာက္ ေသြ႕ေသာ ရာသီဥတုအေျခအေနတြင္ စိုက္ပ်ိဳးထားေသာ ေျမပဲတြင္ ၎မႈိက် ေရာက္မႈကို အားေပး တတ္ၿပီး ေျပာင္းစိုက္ခင္းတြင္ အင္းဆက္ပိုးတို႔ က်ေရာက္ဖ်က္ဆီးပါက Aspergillus flavus မႈိ ပိုမိုက်ေရာက္ႏိုင္ေလသည္။ သီးႏွံမ်ား သိုေလွာင္ရာတြင္ အပူခ်ိန္ ၁၃-၃၇ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ႏွင့္ အစိုဓါတ္ (approximate minimum Aw 0.82) အနည္းဆုံး ၀.၈၂ ရရွိလွ်င္ပင္ Aspergillus flavus ေပါက္ပြားတတ္ၿပီးအဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္လုပ္ႏိုင္ေလသည္။ သိုေလွာင္ထားေသာ သီးႏွံမ်ားတြင္ မႈိမ်ားေပါက္ပြားမႈႏွင့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ထုတ္လုပ္မႈ သည္လည္း အေရးႀကီးသည္။ အထူးသျဖင့္ သိုေလွာင္ေသာသီးႏွံသည္ လုံေလာက္ေသာ ေျခာက္ေသြ႕မႈ မရရွိျခင္း၊ အင္းဆက္ဖ်က္ပိုးမ်ား က်ေရာက္မႈရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ မႈိမ်ား ေပါက္ပြားပ်ံ႕ႏွံ႔ေစသည္။
အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) သည္ ၿပိဳကြဲရန္မလြယ္ကူသည့္ တည္ၿမဲေနႏိုင္ေသာ ဓါတ္ေပါင္းမ်ားျဖစ္ သည္။ ျမင့္မားေသာ အပူခ်ိန္တြင္ပင္ တည္ၿမဲေနႏိုင္ၿပီး အနည္းငယ္သာၿပိဳကြဲႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အပူေပးျခင္းႏွင့္ ခ်က္ျပဳတ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin) ပါ၀င္မႈအားလုံး ၿပိဳကြဲ ပ်က္ဆီးမႈ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ဥပမာအားျဖင့္ ေကာ္ဖီေစ့အား အပူခ်ိန္ ၁၈၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ၁၀ မိနစ္ အပူေပးရာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin B1) ပါ၀င္မႈ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သာေလ်ာ့က်သြားသည္။
ပဲမ်ား၊ အေစ့အဆံမ်ားအား အပူခ်ိန္ ၁၀၀ ႏွင့္ ၁၅၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္တြင္ ၉၀ မိနစ္ အပူေပးရာ အဖ္လာေတာ္ဆင္ (Aflatoxin B1) ပါဝင္မႈ ၄၁.၉ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ၈၁.၂ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က် ေစေၾကာင္း စမ္းသပ္ေတြ႕ရွိရသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ အပူခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေပးျခင္းသည္ ပဲမ်ား အေစ့အဆံ မ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ အဟာရဓါတ္မ်ား၊ ဗီတာမင္မ်ားကို ပ်က္ဆီးေစသည့္အတြက္ အပူေပးျခင္းသည္ တိက်ေသာ၊ လိုအပ္ေသာ ေျဖျခင္းခ်က္ မဟုတ္ေပ။
_
Credit … MMS
Comments
Post a Comment