" ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့ေသာ သာသနာေတာ္၏ အနာဂတ္ႏွင့္ သာသနာကြယ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား ''
" ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့ေသာ သာသနာေတာ္၏ အနာဂတ္ႏွင့္ သာသနာကြယ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား ''
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ ကပိလဝတ္ျပည္ နိေျဂာဓာရံုေက်ာင္း၊ ေရႊသလြန္ထက္၌ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူစဥ္ အရွင္သာရိပုတၱရာ၊ အရွင္အာနႏၵာ အစရွိေသာ သံဃာေတာ္ရွစ္က်ိပ္၊
ေရႊသကၤန္းတစ္စံု လာေရာက္လွဴဒါန္းေသာ မိေထြးေတာ္ ေဂါတမီႏွင့္ သာကီဝင္မင္းသား, မင္းသမီး ငါးရာ၊ စုစုေပါင္း ငါးရာရွစ္ဆယ္ေသာ ပရိသတ္ေတြ၏ ေရွ႔ေမွာက္၌ အရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ေတာင္းပန္
ေလွ်ာက္ထားခ်က္အရ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အရဟတၱဖိုလ္ စ်ာန္သမာပတ္ဝင္စားျပီး အဇိတရဟန္းငယ္မွာ ေနာင္အနာဂတ္ ကာလ၌ အရိေမေတၱယ် ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူမည့္ အေၾကာင္း ေဟာၾကားရာတြင္ သာသနာငါးမ်ိဳး ကြယ္ပပံုအေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းေဟာၾကားခဲ့ ေလသည္။
“ခ်စ္သား သာရိပုတၱရာ...ငါဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျပီး ကာလၾကာေသာ္ တျဖည္းျဖည္း သာသနာဆုတ္ယုတ္ လာျပီးလွ်င္ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္တဲ့အခါ ငါဘုရားရဲ႕ သာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေပ်ာက္လိမ့္မည္။”
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ခါနီးအခ်ိန္တြင္ ေနာက္ဆံုးသာဝက သုဘဒၵ ပရဗိုဇ္အား
ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားေဒသနာေတာ္၌ သမၼာဝိဟေနယ်ံဳ-ငါဘုရား၏ သာသနာေတာ္ အတြင္းမွာ ေနထိုင္သီတင္းသံုးၾကသည့္ ရဟန္းသာမေဏအားလံုး သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ျပည့္စံုစြာျဖင့္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္မ်ားကို ပြားမ်ားက်င့္ၾကံအားထုတ္ၾကမည္။ ဒါယကာ ဒါယိကာမမ်ားကလည္း ပစၥည္းေလးပါး ေထာက္ပံ႔လွဴဒါန္းမႈေတြ ျပဳေနသမွ်ကာလပတ္လံုး အႏွစ္ငါးေထာင္မက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ရွိေနမည္ ျဖစ္သည္။
ထိုေဒသနာေတာ္ ေဟာၾကားခ်က္အရဆိုလွ်င္ သာသနာေတာ္ႀကီး ၾကာျမင့္စြာ အရွည္အခန္႔တည္တံ႔
ႏိုင္ဖို႔အေရး၊ သာသနာေတာ္ႀကီး မကြယ္မေပ်ာက္ဖို႔အေရးသည္ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္း၊ သာမေဏမ်ား ႏွင့္ ပစၥည္းေလးပါး လွဴဒါန္းေထာက္ပံ႔ၾကသည့္ ဒါယကာ ဒါယိကမမ်ားအေပၚတြင္ အဓိက တည္မွီလ်က္ ရွိေလသည္။ အနာဂတဝင္ က်မ္းအလိုအရ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္လွ်င္ ကြယ္ပမည့္ သာသနာငါးမ်ိဳးရွိ၏။
ထိုငါးမ်ိဳးမွာ---
* ပရိယတၱိ သာသနာ
* ပဋိပတိၱ သာသနာ
* ပဋိေဝဓ သာသနာ
* လိဂၤ သာသနာ
* ဓာတု သာသနာ-တို႔ ျဖစ္သည္။
ပါဠိျမန္မာ တြဲ၍ ဖြင့္ဆိုၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္
* စာသင္ စာခ် ျပဳလုပ္ေနျခင္းကို ပရိယတၱိ သာသနာ။
* တရားေဟာ, တရားျပ, တရားအားထုတ္ေနျခင္းကို ပဋိပတၱိ သာသနာ။
* ထိုးထြင္း၍ သိျခင္း, စ်ာန္တရား မဂ္တရား ဖိုလ္တရား-တို႔ကို ရရွိျခင္းကို ပဋိေဝဓ သာသနာ။
* ရွင္သာမေဏမ်ား က်ဴးလြန္လွ်င္ ရွင္သာမေဏအျဖစ္မွ ေလွ်ာက်ေစေသာ သိကၡာပုဒ္ဆယ္ပါးကို လိဂၤ သာသနာ။
* ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္, ေမြေတာ္ေတြကို ဓာတု သာသနာ။
ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံျပီးေနာက္ကာလ ႏွစ္ေပါင္းတေထာင္ေက်ာ္ေလာက္စျပီး သာသနာငါးမ်ိဳး အစဥ္အတိုင္း ကြယ္ပလာလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ေသာ ေခတ္ကာလေရာက္လွ်င္ အမ်ိဳးယုတ္ေသာ မင္းတို႔သည္ တရားမေစာင့္လတံ႔၊ မင္း တရားမေစာင့္၍ အမတ္၊ စစ္သူႀကီးတို႔လည္း တရားမေစာင့္လတံ႔၊ အမတ္, စစ္သူႀကီး တရားမေစာင့္၍ ျပည္ရြာ နိဂံုးသူတို႔ တရားမေစာင့္လတံ႔။ ထို႔ေၾကာင့္ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္၍ မိုးေကာင္းစြာ မရြာ မိုးမရြာ၍ ေကာက္ပဲ သီးႏွံစပါးေတြမရ၊ မရေတာ့ ဒကာ ဒကာမေတြက ရဟန္းသံဃာတို႔အား ပစၥည္းေလးပါး မလွဴဒါန္းႏိုင္၊ မလွဴႏိုင္၍ လာဘ္လာဘေတြ မရ ရွားပါးလာကုန္၏။ စာသင္စာခ် ရဟန္းေတြ လာဘ္လာဘမရ၊ ရွားပါးလာတဲ့အခါ လာဘ္လာဘေတြေပါမ်ားဖို႔အတြက္ ၾကံစည္လုပ္ေဆာင္သည့္ရဟန္းေတြ မ်ားျပားလာေတာ့၏။
လူပုဂၢဳိလ္ ဒကာ ဒကာမေတြကလည္း စာသင္ စာခ်ရဟန္းေတြ၊ ဘုန္းႀကီးေတြကို မလွဴဒါန္း၊ မၾကည္ညိဳၾကေတာ့ဘူး၊ ထိုအခါ ရဟန္းေတြကလည္း စာသင္စာခ် ပရိယတၱိလုပ္ငန္းေတြကို စိတ္မဝင္စားဘဲ ဘယ္လိုနည္းမ်ိဳးနဲ႔ ပစၥည္းေလးပါး လာဘ္လာဘရပါ့မလဲ၊ လူပုဂၢိဳလ္ ဒကာ ဒကာမေတြ အထင္ႀကီး ကိုးကြယ္မႈရေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရပါ့မလဲဟူ၍သာ ေတြးေတာၾကံစည္ေနေသာေၾကာင့္ ပရိယတၱိသာသနာေတာ္ႀကီး တျဖည္းျဖည္း ကြယ္စျပဳလာေတာ့သည္။
အေျခခံ ပရိယတ္စာေပေတြ မသင္၊ စာမတတ္၊ စာမတတ္ေတာ့ တရားမေဟာႏိုင္၊ ဝိပႆနာတရားေတြ မျပႏိုင္ေတာ့ က်င့္ရမည့္တရားေတြ မသိ၊ မသိေတာ့ မက်င့္ႏိုင္၊ မက်င့္ႏိုင္ၾက၍ ပဋိပတၱိသာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေလေတာ့၏။ အေျခခံအေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ပရိယတၱိ၊ ပဋိပတၱိ သာသနာႏွစ္မ်ိဳး မရွိခဲ့လွ်င္ အက်ိဳးျဖစ္ေသာ မဂ္, ဖိုလ္, နိဗၺာန္ကို မရႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထိုအခါ ပဋိေဝဓ သာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေလျပီ ျဖစ္သည္။
ထိုေခတ္ကာလေရာက္လွ်င္ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္းေတာ္ေတြကလည္း ဖန္ရည္စြန္းေသာသကၤန္းကို ဝတ္ရံုထားျခင္းျဖင့္ အက်ိဳးမရွိႏိုင္ေတာ့ဟု ယူဆၾကျပီး ဦးေခါင္း၌ျဖစ္ေစ, လည္ပင္း၌ျဖစ္ေစ, သကၤန္းစ ကေလး တထြာ, တမိုက္ ဆုပ္ခ်ီထားၾကျပီး အိမ္ေထာင္ျပဳ၊ မိန္းမယူ၊ သားသမီးေတြေမြး၊ စီးပြားေရး, ႀကီးပြားေရးလုပ္၊ ကုန္ထုတ္ကုန္သြယ္ အေရာင္းအဝယ္ေတြ လုပ္ၾကေတာ့မွာဟု ဆိုသည္။
ထိုသို႔ ေလာကီအာရံု ကာမဂုဏ္ေတြ ခံစားေနၾကရာမွ ကာလအတန္ၾကာေညာင္းလာေသာအခါ သကၤန္းစေဆာင္ထားရံုျဖင့္ ဘာအက်ိဳးရွိမလဲဆိုျပီးေတာ့ ခ်ံဳေတြ၊ ငုတ္ေတြ၊ တိုင္ေတြေပၚမွာ သကၤန္းစေတြကို တင္ထားၾကလိမ့္မည္။ ထိုအခါ ရဟန္းအသြင္၊ သာမေဏ အသြင္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ၾကလိမ့္မည္။ ထိုအခါ လိဂၤသာသနာ ကြယ္ေလျပီ ျဖစ္သည္။
ဓာတုသာသနာ ကြယ္ျပီဆိုတာကေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္ေတြ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ဤတြင္ ဓာတုသာသနာ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျခင္း သံုးမ်ိဳးရွိေၾကာင္း ေတြ႔ရျပန္၏။ ယင္းမွာ....
* ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္
* ခႏၶ ပရိနိဗၺာန္
* ဓာတု ပရိနိဗၺာန္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။
ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ဘုရားျဖစ္သည့္ေန႔သည္ ကိေလသာပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေသာေန႔ ျဖစ္သည္။ ဘုရားျဖစ္ေတာ့ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟ, မာန, ရာဂ စေသာ ကိေလသာေတြ ကြယ္ေပ်ာက္ခ်ဳပ္ျငိမ္းသြား၏။ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ႏွင့္ ကိေလသာေတြကို အျပီးအပိုင္ သတ္ျဖတ္လိုက္လိုက္ျပီျဖစ္၍ ကိေလသာေတြ ကုန္ခန္းျငိမ္းေအးသြားျခင္းကို ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ဟု ေခၚဆိုေလ၏။
ခႏၶ ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ျမတ္စြာဘုရား၏ ခႏၶာခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားျခင္းကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၄၈)ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ညဥ့္သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္ ကုသိနာရံု မလႅာမင္းတို႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ေတာမွာ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္သြားျခင္းကို ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆိုသည္။
ဓာတု ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ဘုရားရွင္၏ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္ေသာ အခါကာလေရာက္လွ်င္ လူေတြကလည္း ငါဘုရား၏ သာသနာေတာ္ကို ပူေဇာ္သကၠာရ ျပဳၾကေတာ့မည္ မဟုတ္။ ထိုအခါ က်လွ်င္ လူ႔ျပည္၊ နတ္ျပည္၊ နဂါးျပည္၊ ဂဠဳန္ျပည္တို႔၌ ရွိၾကေသာ ငါဘုရား၏ဓာတ္ေတာ္ အားလံုးတို႔သည္ မဟာေဗာဓိပင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔စုပံု၍ ငါဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ကဲ့သို႔ နိမၼိတရုပ္ပံုသဏၭာန္ဖန္ဆင္း၍ ယမိုက္ျပာဋိဟာ ျပလိမ့္မည္။
စၾကာဝဠာတိုက္တေသာင္းမွာ ရွိေနၾကသည့္ နတ္၊ ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔က ျမတ္စြာဘုရား၏ ဓာတ္ေတာ္ေတြ စုေဝးစုပံုျပီး ဓာတုပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ့မည့္အေၾကာင္းကို ၾကားသိရေသာအခါ ႏုႆတိ ေလာေကာ
-ေလာကႀကီး ပ်က္စီးျပီ၊ ေလာကႀကီး အေမွာင္ထုက် ဖံုးလႊမ္းသြားျပီ-ဟု ေျပာဆိုျပီးေတာ့ နတ္၊ ျဗဟၼာအေပါင္းေတြက ငိုေၾကြးပူေဆြးၾကလိမ့္မည္။ ထိုသို႔ နတ္၊ ျဗဟၼာေတြက ငိုေၾကြးလ်က္ ဓာတ္ေတာ္မ်ားစုေဝးရာ ေဗာဓိပင္သို႔ လာေရာက္ၾကျပီး ဖူးေျမာ္ၾက၊ တရားနာၾက၊ ၾကည္ညိဳၾကတဲ့အခါမွာ ဓာတ္ေတာ္ေတြ အားလံုးတို႔က နိမၼိတဘုရားအသြင္ျဖင့္ ေရာင္ျခည္ေတာ္(၆)ပါး အမ်ိဳးမ်ိဳး အဖံုဖံုလႊတ္ျပီး ဂႏၶမာဒနေတာင္မွာ တရားေဟာၾကားလိမ့္မည္။ တရားေတာ္ကို နာၾကားရ၍ နတ္-ျဗဟၼာ ပရိသတ္အေပါင္း ကုေဋတသိန္း အရိယာပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္ၾကလိမ့္မည္။ ဓာတ္ေတာ္, ေမြေတာ္ အားလံုး အၾကြင္းမရွိ
ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ကၽြမ္းျပီးသကာလ အၾကြင္းမရွိ အႏုပါဒိေသသ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ္မူလိမ့္မည္။ ထိုအခ်ိန္ကာလမွစ၍ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္ႀကီး လံုးဝမရွိေတာ့ဘဲ ကြယ္ေပ်ာက္လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။
သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္အေပါင္းတို႔သည္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္၊ ပဋိေဝဓ ဟူေသာ သာသာနေတာ္သံုးရပ္ မကြယ္မေပ်ာက္ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ႔ေစေရးကို စြမ္းအားရွိသမွ် အပတ္တကုတ္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္းသာမေဏမ်ားက ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္၊ စာေပက်မ္းဂန္မ်ားကို သင္ၾကားခံယူ က်င့္ၾကံပြားမ်ားၾကရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ လူပုဂၢိဳလ္ ဒကာ ဒကာမမ်ားအပိုင္းကလည္း ေစတနာသဒၶါတရား ျပည့္ဝထက္သန္စြာ ပစၥည္းဝတၳဳမ်ား လွဴဒါန္းေထာက္ပံ႔ျခင္းမ်ားျပဳ၍ သာသနာေတာ္ႀကီး စည္ပင္ထြန္းကားေရးကို ႀကိဳးပမ္းထမ္းရြက္ၾကပါရန္ တို္က္တြန္းေရးသားအပ္ေပသည္။
_
ေမာင္ထည္ဝါ (ေပ်ာ္ဘြယ္)
က်မ္းကိုး။ ။ အရွင္ဥတၱမ ေမာဠိ (သာသနဓဇ ဓမၼာစ၇ိယ) ေရးသားေသာ ပန္ခ်င္သူမ်ား ေခါင္းျဖီးထား တရားေတာ္။
( ဂမၻီရ ၂၀၀၉-ဇူလိုင္လ)
≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈
" သာသနာကြယ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား ''
၁။ အဓိဂမ သာသနာကြယ္ျခင္း
၂။ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ျခင္း
၃။ ပရိယတိၱသာသနာကြယ္ခင္း
၄။ လိဂၤသာသနာေတာ္ကြယ္ျခင္း
၅။ ဓာတ္ေတာ္ကြယ္ျခင္း
၁။ အဓိဂမ သာသနာကြယ္ျခင္း
မဂ္ေလးပါး၊ ဖုိလ္ေလးပါး၊ ပဋိသမၻိဒါေလးပါး၊ ၀ိဇၨာသံုးပါး၊ အဘိညာဥ္ေျခာက္ပါးတုိ႔ကုိ အဓိဂမသာသနာ ဟု ေခၚပါသည္။ ထုိတရားမ်ားသည္ အဆင့္ဆင့္ ကြယ္ေပ်ာက္ၾကေလသည္။ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ၿပီးေနာက္ ႏွစ္တစ္ေထာင္ အတြင္း၌သာ ပဋိသမၻိဒါေလးပါးကုိ ရႏုိင္ေလသည္။ ထုိႏွစ္ ေက်ာ္လြန္ေသာအခါ အဘိညာဥ္ေျခာက္ပါးကုိသာ ရၾက ေတာ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၀ိဇၨာသံုးပါးသာ ရၾကေတာ့သည္။ ကာလၾကာေသာ္ ရဟႏၱာမွ်သာ ျဖစ္ၾကေတာ့သည္။ ထုိမွ ဆင့္ကဲဆင့္ကဲ ယုတ္ေလ်ာ့လာရာ အနာဂါမ္ေခတ္၊ သကဒါဂါမ္ေခတ္၊ ေသာတာပန္ေခတ္သုိ႔ ေရာက္သြားေလသည္။ အၾကင္အခါ၌ ေနာက္ပိတ္ဆံုးေသာ ေသာတာပန္ ေသလြန္သည္။ ထုိအခါတြင္ အဓိဂမ သာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေလေတာ့သည္။
၂။ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ျခင္း
သမထ ဝိပႆနာႏွင့္ စတုပါရိသုဒၶိသီလ သည္ ပဋိပတိၱ သာသနာ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိတရားမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ ျခင္းကုိ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္သည္ဟု ေခၚဆုိပါသည္။ သာသနာေတာ္ ေနာက္ပိုင္းသုိ႔ ေရာက္လာၾကေသာအခါ သဒၶါဝိရိယတရားမ်ား ယုတ္ေလ်ာ့လာသျဖင့္ မဂ္ဖုိလ္ကုိ ရေအာင္ အားမထုတ္ခ်င္ေတာ့ေပ။ စတုပါရိသုဒၶိသီလကုိသာ ျဖည့္က်င့္ေစာင့္စည္းၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာအခါ ထုိသီလကုိပင္ မေစာင့္စည္းၾကေတာ့ဘဲ သိကၡာပုဒ္မ်ားကုိ ငယ္ရာမွ စတင္၍ တစတစ က်ဴးလြန္လာေတာ့သည္။ ပါရာဇိက ေလးပါးကုိသာ ေစာင့္စည္းၾကကုန္သည္။ ေနာက္ဆံုး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ကြယ္လြန္လွ်င္ လည္းေကာင္း၊ သိကၡာပုဒ္ေဆာက္တည္ျခင္းကုိ ခ်ိဳးေဖာက္လွ်င္ လည္းေကာင္း ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ေပ်ာက္ျခင္း ျဖစ္ေလေတာ့သည္။
၃။ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္ျခင္း
ဘုရားေဟာ ပါဠိေတာ္မ်ားႏွင့္ အ႒ကထာ စသည္တုိ႔ကုိ ပရိယတၱိသာသနာဟု ေခၚပါသည္။ ထုိက်မ္းစာမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ ျခင္းကုိ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္သည္ဟု ေခၚပါသည္။ ဘုရားေဟာ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ား ရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ပရိယတိၱသာသနာ မကြယ္ႏုိင္ပါ။ ကာလၾကာေသာ ဆရာ ဒကာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ပရိယတိၱသာသနာ စတင္ကြယ္ေပ်ာက္ ေလေတာ့သည္။
ထုိအခါ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ စတင္ဆုတ္ယုတ္ပါေတာ့သည္။ အဘိဓမၼာ ပိဋကတ္တြင္လည္း ပ႒ာန္းက စတင္၍ ဓမၼသဂၤဏီအထိ အစဥ္အတုိင္း ဆုတ္ယုတ္ပါသည္။ ထုိ႔ေနာက္ အဂုၤတၱိဳရ္၊ သံယုတ္ပါဠိေတာ္ ဒီဃနိကာယ္ အထိ ဆုတ္ယုတ္ၿပီး ဒီယနိကာယ္ ကြယ္ေပ်ာက္လွ်င္ သုတၱန္ပိဋကတ္ေတာ္ႏွင့္ ဇာတ္ေတာ္မွ် ကုိသာ ေဆာင္ႏုိင္ၾကေတာ့ သည္။ ၀ိနည္းကုိ လဇၨီ ရဟန္းေတာ္မ်ား ေဆာင္ၾကသကဲ့သုိ႔ ဇာတ္ေတာ္ ကုိလည္း လာဘ္လာဘကုိ အလုိရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ေဆာင္ၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာ္ ဇာတ္ေတာ္ကုိ အာဂံု မေဆာင္ႏုိင္ ၾကေတာ့ဘဲ အထက္ဆံုး ေ၀ႆႏၱရာ ဇာတ္ေတာ္မွ စ၍ အပဏၰက ဇာတ္တုိင္ေအာင္ ဆုတ္ယုတ္လာေတာ့ သည္။ ဤသုိ႔ ဇာတ္ေတာ္ ကြယ္ေပ်ာက္ေသာ္ ၀ိနည္းပိဋကတ္ကုိသာ ေဆာင္ၾကေတာ့သည္။
၀ိနည္းေဆာင္ ရဟန္းေတာ္မ်ား ရွိေနသျဖင့္ ပရိယတိၱသာသနာေတာ္ တည္ရွိေနေသးသည္။ ေနာင္ေသာ္ ထုိရဟန္းေတာ္မ်ား သဒၶါ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ၀ီရိယ တရားတုိ႔ ေလ်ာ့နည္းလာကာ အထက္ ပါရိ၀ါပါဠိေတာ္မွ စတင္၍ မဟာ ၀ိဘင္းအဆံုး ဆုတ္ယုတ္ေတာ့သည္။
အခါတစ္ပါး၌ သဒၶါတရားႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ မင္းတစ္ပါးသည္ ဆင္ေက်ာက္ကုန္းေပၚ ေရႊစင္ႏွင့္ မႊန္းျခယ္ထားေသာ ေတာင္းထဲတြင္ အသျပာေထာင္ထုပ္ကုိ တင္ၿပီး ဘုရားေဟာ ဂါထာတစ္ပုဒ္ ရြတ္ဆုိႏုိင္သူ သည္ ဤအသျပာကုိ ယူေလာ့ဟု သံုးႀကိမ္တုိင္တုိင္ စည္တီး၍ လွည့္လည္သည္။ ယူမည့္သူ မရွိ၍ နန္းေတာ္သုိ႔ ျပန္ပုိ႔ရေသာအခါ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္ေလေတာ့သည္။
၄။ လိဂၤသာသနာေတာ္ကြယ္ျခင္း
ရဟန္းအသြင္အျပင္ကုိ လိဂၤ ဟု ေခၚပါသည္။ ၀ိနည္း စည္းကမ္းမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းလာသျဖင့္ ရဟန္း သံဃာေတာ္ မ်ား၏ သပိတ္၊ သကၤန္း သံုးစဲြပံုမွာ ၾကည္ညိဳဖြယ္ မရွိေတာ့။ ျဖစ္ကတတ္ဆန္း ဝတ္႐ံု သံုးစဲြၾကကုန္သည္။ ထုိအခါ ရဟန္း အသြင္ ကြယ္ေပ်ာက္ၿပီး လိဂၤသာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေလေတာ့သည္။
၅။ ဓာတ္ေတာ္ကြယ္ျခင္း
ဓာတ္ေတာ္ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္း ဆုိသည္မွာ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းကုိ ေခၚဆုိပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္း (၃)မ်ိဳးကုိ ေဖာ္ျပရလွ်င္ ၁။ ကိေလသပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္း၊
၂။ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းနဲ႔
၃။ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ ျပဳျခင္း တုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိသံုးမ်ိဳးတြင္ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္၀ယ္ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ေတာ္မူေသာအခါ ကိေလသာ အားလံုး ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေပ်ာက္ကြယ္သြား ျခင္းကုိ ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆုိျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရား ကုိယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီး ကုသိနာ႐ံုျပည္ မလႅမင္းတုိ႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ေတာ္၀ယ္ စုတိကမၼဇ႐ုပ္မ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ေတာ္မူျခင္းသည္ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆုိပါသည္။
ဘုရားရွင္၏ သရီရဓာတ္ေတာ္မ်ား အလုိအေလွ်ာက္ မီးေတာက္ကာ ေနာက္ဆံုးပိတ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းကြယ္ေပ်ာက္
သြားျခင္းသည္ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚပါသည္။ ဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားသည္ မိမိတုိ႔ တည္ရွိရာအရပ္၌ ကုိးကြယ္ပူေဇာ္မႈ မခံရလွ်င္ ကုိးကြယ္ ပူေဇာ္သူမ်ား ရွိရာသုိ႔ ၾကြေတာ္မူ ၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာ္ အရပ္ဌာနအားလုံုး တုိ႔၌ ပူေဇာ္ ျမတ္ႏုိးမႈ မရွိဘဲ ေနကုန္သည္။ ထုိသုိ႔ အဘက္ဘက္မွ သာသနာေတာ္ ဆုတ္ယုတ္လာေသာအခါ အရပ္ရပ္မွ ဓာတ္ေတာ္မ်ားသည္ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ စုေပါင္း၍
မဟာေစတီသုိ႔ ၾကြကုန္ၾကေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ တစ္ဖန္ နာဂဒီပကၽြန္း၊ ရာဇာယတနေစတီသုိ႔ ၾကြေတာ္မူကုန္မည္။
ထုိမွတစ္ဖန္ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူရာ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္ရွိရာ အရပ္သုိ႔ ၾကြေရာက္ကုန္ၾကမည္။ အားလံုးေသာ ဓာတ္ေတာ္တုိ႔သည္ မဟေဗာဓိပလႅင္သုိ႔ စုေပါင္း ေရာက္လာ ေတာ္မူၾကၿပီး ေရႊတံုးေရႊခဲႀကီး သဖြယ္ျဖစ္၍ ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္သြယ္ကုိ လြတ္ေတာ္မူၾကကုန္သည္။(သုတ္ပါေထယ်၊ သမၸသာဒနီယ)
ထုိ႔ေနာက္ သရီရ ဓာတ္ေတာ္မ်ားမွ မီးထေတာက္ကာ ထုိဓာတုနိမၼိတ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ကုိ အၾကြင္းမဲ့ေလာင္ကၽြမ္း ေလမည္။ ထုိမီးညႊန္႔ မီးလွ်ံသည္ ျဗဟၼာ့ျပည္တုိင္ေအာင္ တက္ေလသည္။ မုန္ညင္းေစ့ေလာက္ ဓာတ္ေတာ္ေလး တစ္ဆူ ၾကြင္းက်န္ေနေသးလွ်င္ မီးလွ်ံမစံေသးေပ။ ဘုရားရွင္၏ သရီရ ဓာတ္ေတာ္မ်ား ကုန္ဆံုးမွသာလွ်င္ မီးလွ်ံစဲေတာ့သည္။
ဤသုိ႔ျဖင့္ ဓာတ္ေတာ္မ်ား စုေ၀း၍ ႀကီးက်ယ္ေသာ တန္ခုိးျပာဋိဟာကုိ ျပေတာ္မူၿပီး ဓာတ္ေတာ္မ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ေလသည္။ ထုိေနရာသို႔ စုေ၀းေရာက္လာၾကေသာ နတ္ျဗဟၼာ အေပါင္းတုိ႔သည္ ဘုရားရွင္ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ ျပဳေသာေန႔ကဲ့သုိ႔ ပန္းနံ႔သာ၊ တူရိယာ စသည္တုိ႔ျဖင့္ ပူေဇာ္ကာ လက္်ာရစ္ သံုးႀကိမ္လွည့္ၿပီး ရွိခုိး၍ ေနာင္အခါ ပြင့္လတၱံ႕ေသာ ဘုရားရွင္ကုိ ဖူးေမွ်ာ္ရပါေစသား ဆုမ်ားေတာင္း၍ မိမိတို႔၏ ဘံုဌာနသုိ႔ ျပန္သြားၾကေလေတာ့သည္။ ဤမွစ၍ ဓာတ္ေတာ္သာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေတာ့ေလသည္။
ဤသုိ႔ျဖင့္ ေ၀ေနယ်မ်ာစြာကုိ သနားေတာ္မူ၍ သဒၶါတရားကုိ အေျခခံကာ ေလးသေခၤ်ႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း
ကာလပတ္လံုး လူသာမန္ပုဂၢိဳလ္တုိ႔ ျပဳလုပ္ ျဖည့္က်င့္ႏုိင္ခဲေသာ ပါရမီသံုးဆယ္၊ စြန္႔ျခင္းႀကီးငါးပါး၊ စရိယသံုးပါးတုိ႔ အရင္းခံကာ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္ႀကီးသည္ ကြယ္ေပ်ာက္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ရပါလိမ့္မည္။
_
ဓာတ္ပံု … ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွ ရဟန္းမ်ား
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ ကပိလဝတ္ျပည္ နိေျဂာဓာရံုေက်ာင္း၊ ေရႊသလြန္ထက္၌ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူစဥ္ အရွင္သာရိပုတၱရာ၊ အရွင္အာနႏၵာ အစရွိေသာ သံဃာေတာ္ရွစ္က်ိပ္၊
ေရႊသကၤန္းတစ္စံု လာေရာက္လွဴဒါန္းေသာ မိေထြးေတာ္ ေဂါတမီႏွင့္ သာကီဝင္မင္းသား, မင္းသမီး ငါးရာ၊ စုစုေပါင္း ငါးရာရွစ္ဆယ္ေသာ ပရိသတ္ေတြ၏ ေရွ႔ေမွာက္၌ အရွင္သာရိပုတၱရာ၏ ေတာင္းပန္
ေလွ်ာက္ထားခ်က္အရ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္ အရဟတၱဖိုလ္ စ်ာန္သမာပတ္ဝင္စားျပီး အဇိတရဟန္းငယ္မွာ ေနာင္အနာဂတ္ ကာလ၌ အရိေမေတၱယ် ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူမည့္ အေၾကာင္း ေဟာၾကားရာတြင္ သာသနာငါးမ်ိဳး ကြယ္ပပံုအေၾကာင္းကို ထည့္သြင္းေဟာၾကားခဲ့ ေလသည္။
“ခ်စ္သား သာရိပုတၱရာ...ငါဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျပီး ကာလၾကာေသာ္ တျဖည္းျဖည္း သာသနာဆုတ္ယုတ္ လာျပီးလွ်င္ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္တဲ့အခါ ငါဘုရားရဲ႕ သာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေပ်ာက္လိမ့္မည္။”
ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ခါနီးအခ်ိန္တြင္ ေနာက္ဆံုးသာဝက သုဘဒၵ ပရဗိုဇ္အား
ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားေဒသနာေတာ္၌ သမၼာဝိဟေနယ်ံဳ-ငါဘုရား၏ သာသနာေတာ္ အတြင္းမွာ ေနထိုင္သီတင္းသံုးၾကသည့္ ရဟန္းသာမေဏအားလံုး သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ျပည့္စံုစြာျဖင့္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္မ်ားကို ပြားမ်ားက်င့္ၾကံအားထုတ္ၾကမည္။ ဒါယကာ ဒါယိကာမမ်ားကလည္း ပစၥည္းေလးပါး ေထာက္ပံ႔လွဴဒါန္းမႈေတြ ျပဳေနသမွ်ကာလပတ္လံုး အႏွစ္ငါးေထာင္မက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ရွိေနမည္ ျဖစ္သည္။
ထိုေဒသနာေတာ္ ေဟာၾကားခ်က္အရဆိုလွ်င္ သာသနာေတာ္ႀကီး ၾကာျမင့္စြာ အရွည္အခန္႔တည္တံ႔
ႏိုင္ဖို႔အေရး၊ သာသနာေတာ္ႀကီး မကြယ္မေပ်ာက္ဖို႔အေရးသည္ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္း၊ သာမေဏမ်ား ႏွင့္ ပစၥည္းေလးပါး လွဴဒါန္းေထာက္ပံ႔ၾကသည့္ ဒါယကာ ဒါယိကမမ်ားအေပၚတြင္ အဓိက တည္မွီလ်က္ ရွိေလသည္။ အနာဂတဝင္ က်မ္းအလိုအရ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္လွ်င္ ကြယ္ပမည့္ သာသနာငါးမ်ိဳးရွိ၏။
ထိုငါးမ်ိဳးမွာ---
* ပရိယတၱိ သာသနာ
* ပဋိပတိၱ သာသနာ
* ပဋိေဝဓ သာသနာ
* လိဂၤ သာသနာ
* ဓာတု သာသနာ-တို႔ ျဖစ္သည္။
ပါဠိျမန္မာ တြဲ၍ ဖြင့္ဆိုၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္
* စာသင္ စာခ် ျပဳလုပ္ေနျခင္းကို ပရိယတၱိ သာသနာ။
* တရားေဟာ, တရားျပ, တရားအားထုတ္ေနျခင္းကို ပဋိပတၱိ သာသနာ။
* ထိုးထြင္း၍ သိျခင္း, စ်ာန္တရား မဂ္တရား ဖိုလ္တရား-တို႔ကို ရရွိျခင္းကို ပဋိေဝဓ သာသနာ။
* ရွင္သာမေဏမ်ား က်ဴးလြန္လွ်င္ ရွင္သာမေဏအျဖစ္မွ ေလွ်ာက်ေစေသာ သိကၡာပုဒ္ဆယ္ပါးကို လိဂၤ သာသနာ။
* ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္, ေမြေတာ္ေတြကို ဓာတု သာသနာ။
ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံျပီးေနာက္ကာလ ႏွစ္ေပါင္းတေထာင္ေက်ာ္ေလာက္စျပီး သာသနာငါးမ်ိဳး အစဥ္အတိုင္း ကြယ္ပလာလိမ့္မည္ျဖစ္သည္။
ထိုသို႔ေသာ ေခတ္ကာလေရာက္လွ်င္ အမ်ိဳးယုတ္ေသာ မင္းတို႔သည္ တရားမေစာင့္လတံ႔၊ မင္း တရားမေစာင့္၍ အမတ္၊ စစ္သူႀကီးတို႔လည္း တရားမေစာင့္လတံ႔၊ အမတ္, စစ္သူႀကီး တရားမေစာင့္၍ ျပည္ရြာ နိဂံုးသူတို႔ တရားမေစာင့္လတံ႔။ ထို႔ေၾကာင့္ ရာသီဥတုေဖာက္ျပန္၍ မိုးေကာင္းစြာ မရြာ မိုးမရြာ၍ ေကာက္ပဲ သီးႏွံစပါးေတြမရ၊ မရေတာ့ ဒကာ ဒကာမေတြက ရဟန္းသံဃာတို႔အား ပစၥည္းေလးပါး မလွဴဒါန္းႏိုင္၊ မလွဴႏိုင္၍ လာဘ္လာဘေတြ မရ ရွားပါးလာကုန္၏။ စာသင္စာခ် ရဟန္းေတြ လာဘ္လာဘမရ၊ ရွားပါးလာတဲ့အခါ လာဘ္လာဘေတြေပါမ်ားဖို႔အတြက္ ၾကံစည္လုပ္ေဆာင္သည့္ရဟန္းေတြ မ်ားျပားလာေတာ့၏။
လူပုဂၢဳိလ္ ဒကာ ဒကာမေတြကလည္း စာသင္ စာခ်ရဟန္းေတြ၊ ဘုန္းႀကီးေတြကို မလွဴဒါန္း၊ မၾကည္ညိဳၾကေတာ့ဘူး၊ ထိုအခါ ရဟန္းေတြကလည္း စာသင္စာခ် ပရိယတၱိလုပ္ငန္းေတြကို စိတ္မဝင္စားဘဲ ဘယ္လိုနည္းမ်ိဳးနဲ႔ ပစၥည္းေလးပါး လာဘ္လာဘရပါ့မလဲ၊ လူပုဂၢိဳလ္ ဒကာ ဒကာမေတြ အထင္ႀကီး ကိုးကြယ္မႈရေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရပါ့မလဲဟူ၍သာ ေတြးေတာၾကံစည္ေနေသာေၾကာင့္ ပရိယတၱိသာသနာေတာ္ႀကီး တျဖည္းျဖည္း ကြယ္စျပဳလာေတာ့သည္။
အေျခခံ ပရိယတ္စာေပေတြ မသင္၊ စာမတတ္၊ စာမတတ္ေတာ့ တရားမေဟာႏိုင္၊ ဝိပႆနာတရားေတြ မျပႏိုင္ေတာ့ က်င့္ရမည့္တရားေတြ မသိ၊ မသိေတာ့ မက်င့္ႏိုင္၊ မက်င့္ႏိုင္ၾက၍ ပဋိပတၱိသာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေလေတာ့၏။ အေျခခံအေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ပရိယတၱိ၊ ပဋိပတၱိ သာသနာႏွစ္မ်ိဳး မရွိခဲ့လွ်င္ အက်ိဳးျဖစ္ေသာ မဂ္, ဖိုလ္, နိဗၺာန္ကို မရႏိုင္ေတာ့ပါ။ ထိုအခါ ပဋိေဝဓ သာသနာေတာ္ႀကီး ကြယ္ေလျပီ ျဖစ္သည္။
ထိုေခတ္ကာလေရာက္လွ်င္ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္းေတာ္ေတြကလည္း ဖန္ရည္စြန္းေသာသကၤန္းကို ဝတ္ရံုထားျခင္းျဖင့္ အက်ိဳးမရွိႏိုင္ေတာ့ဟု ယူဆၾကျပီး ဦးေခါင္း၌ျဖစ္ေစ, လည္ပင္း၌ျဖစ္ေစ, သကၤန္းစ ကေလး တထြာ, တမိုက္ ဆုပ္ခ်ီထားၾကျပီး အိမ္ေထာင္ျပဳ၊ မိန္းမယူ၊ သားသမီးေတြေမြး၊ စီးပြားေရး, ႀကီးပြားေရးလုပ္၊ ကုန္ထုတ္ကုန္သြယ္ အေရာင္းအဝယ္ေတြ လုပ္ၾကေတာ့မွာဟု ဆိုသည္။
ထိုသို႔ ေလာကီအာရံု ကာမဂုဏ္ေတြ ခံစားေနၾကရာမွ ကာလအတန္ၾကာေညာင္းလာေသာအခါ သကၤန္းစေဆာင္ထားရံုျဖင့္ ဘာအက်ိဳးရွိမလဲဆိုျပီးေတာ့ ခ်ံဳေတြ၊ ငုတ္ေတြ၊ တိုင္ေတြေပၚမွာ သကၤန္းစေတြကို တင္ထားၾကလိမ့္မည္။ ထိုအခါ ရဟန္းအသြင္၊ သာမေဏ အသြင္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ၾကလိမ့္မည္။ ထိုအခါ လိဂၤသာသနာ ကြယ္ေလျပီ ျဖစ္သည္။
ဓာတုသာသနာ ကြယ္ျပီဆိုတာကေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္ေတြ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ဤတြင္ ဓာတုသာသနာ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ျခင္း သံုးမ်ိဳးရွိေၾကာင္း ေတြ႔ရျပန္၏။ ယင္းမွာ....
* ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္
* ခႏၶ ပရိနိဗၺာန္
* ဓာတု ပရိနိဗၺာန္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။
ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ဘုရားျဖစ္သည့္ေန႔သည္ ကိေလသာပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေသာေန႔ ျဖစ္သည္။ ဘုရားျဖစ္ေတာ့ ေလာဘ, ေဒါသ, ေမာဟ, မာန, ရာဂ စေသာ ကိေလသာေတြ ကြယ္ေပ်ာက္ခ်ဳပ္ျငိမ္းသြား၏။ အရဟတၱမဂ္ဉာဏ္ႏွင့္ ကိေလသာေတြကို အျပီးအပိုင္ သတ္ျဖတ္လိုက္လိုက္ျပီျဖစ္၍ ကိေလသာေတြ ကုန္ခန္းျငိမ္းေအးသြားျခင္းကို ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ဟု ေခၚဆိုေလ၏။
ခႏၶ ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ျမတ္စြာဘုရား၏ ခႏၶာခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားျခင္းကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၄၈)ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ညဥ့္သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္ ကုသိနာရံု မလႅာမင္းတို႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ေတာမွာ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္သြားျခင္းကို ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆိုသည္။
ဓာတု ပရိနိဗၺာန္ ဆိုသည္မွာ....
ဘုရားရွင္၏ သာသနာငါးေထာင္ျပည့္ေသာ အခါကာလေရာက္လွ်င္ လူေတြကလည္း ငါဘုရား၏ သာသနာေတာ္ကို ပူေဇာ္သကၠာရ ျပဳၾကေတာ့မည္ မဟုတ္။ ထိုအခါ က်လွ်င္ လူ႔ျပည္၊ နတ္ျပည္၊ နဂါးျပည္၊ ဂဠဳန္ျပည္တို႔၌ ရွိၾကေသာ ငါဘုရား၏ဓာတ္ေတာ္ အားလံုးတို႔သည္ မဟာေဗာဓိပင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႔စုပံု၍ ငါဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ကဲ့သို႔ နိမၼိတရုပ္ပံုသဏၭာန္ဖန္ဆင္း၍ ယမိုက္ျပာဋိဟာ ျပလိမ့္မည္။
စၾကာဝဠာတိုက္တေသာင္းမွာ ရွိေနၾကသည့္ နတ္၊ ျဗဟၼာအေပါင္းတို႔က ျမတ္စြာဘုရား၏ ဓာတ္ေတာ္ေတြ စုေဝးစုပံုျပီး ဓာတုပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ့မည့္အေၾကာင္းကို ၾကားသိရေသာအခါ ႏုႆတိ ေလာေကာ
-ေလာကႀကီး ပ်က္စီးျပီ၊ ေလာကႀကီး အေမွာင္ထုက် ဖံုးလႊမ္းသြားျပီ-ဟု ေျပာဆိုျပီးေတာ့ နတ္၊ ျဗဟၼာအေပါင္းေတြက ငိုေၾကြးပူေဆြးၾကလိမ့္မည္။ ထိုသို႔ နတ္၊ ျဗဟၼာေတြက ငိုေၾကြးလ်က္ ဓာတ္ေတာ္မ်ားစုေဝးရာ ေဗာဓိပင္သို႔ လာေရာက္ၾကျပီး ဖူးေျမာ္ၾက၊ တရားနာၾက၊ ၾကည္ညိဳၾကတဲ့အခါမွာ ဓာတ္ေတာ္ေတြ အားလံုးတို႔က နိမၼိတဘုရားအသြင္ျဖင့္ ေရာင္ျခည္ေတာ္(၆)ပါး အမ်ိဳးမ်ိဳး အဖံုဖံုလႊတ္ျပီး ဂႏၶမာဒနေတာင္မွာ တရားေဟာၾကားလိမ့္မည္။ တရားေတာ္ကို နာၾကားရ၍ နတ္-ျဗဟၼာ ပရိသတ္အေပါင္း ကုေဋတသိန္း အရိယာပုဂၢိဳလ္ေတြ ျဖစ္ၾကလိမ့္မည္။ ဓာတ္ေတာ္, ေမြေတာ္ အားလံုး အၾကြင္းမရွိ
ေတေဇာဓာတ္ ေလာင္ကၽြမ္းျပီးသကာလ အၾကြင္းမရွိ အႏုပါဒိေသသ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ္မူလိမ့္မည္။ ထိုအခ်ိန္ကာလမွစ၍ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္ႀကီး လံုးဝမရွိေတာ့ဘဲ ကြယ္ေပ်ာက္လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။
သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္အေပါင္းတို႔သည္ ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္၊ ပဋိေဝဓ ဟူေသာ သာသာနေတာ္သံုးရပ္ မကြယ္မေပ်ာက္ အဓြန္႔ရွည္တည္တံ႔ေစေရးကို စြမ္းအားရွိသမွ် အပတ္တကုတ္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ သာသနာ့ဝန္ထမ္း ရဟန္းသာမေဏမ်ားက ပရိယတ္၊ ပဋိပတ္၊ စာေပက်မ္းဂန္မ်ားကို သင္ၾကားခံယူ က်င့္ၾကံပြားမ်ားၾကရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ လူပုဂၢိဳလ္ ဒကာ ဒကာမမ်ားအပိုင္းကလည္း ေစတနာသဒၶါတရား ျပည့္ဝထက္သန္စြာ ပစၥည္းဝတၳဳမ်ား လွဴဒါန္းေထာက္ပံ႔ျခင္းမ်ားျပဳ၍ သာသနာေတာ္ႀကီး စည္ပင္ထြန္းကားေရးကို ႀကိဳးပမ္းထမ္းရြက္ၾကပါရန္ တို္က္တြန္းေရးသားအပ္ေပသည္။
_
ေမာင္ထည္ဝါ (ေပ်ာ္ဘြယ္)
က်မ္းကိုး။ ။ အရွင္ဥတၱမ ေမာဠိ (သာသနဓဇ ဓမၼာစ၇ိယ) ေရးသားေသာ ပန္ခ်င္သူမ်ား ေခါင္းျဖီးထား တရားေတာ္။
( ဂမၻီရ ၂၀၀၉-ဇူလိုင္လ)
≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈
" သာသနာကြယ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ား ''
၁။ အဓိဂမ သာသနာကြယ္ျခင္း
၂။ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ျခင္း
၃။ ပရိယတိၱသာသနာကြယ္ခင္း
၄။ လိဂၤသာသနာေတာ္ကြယ္ျခင္း
၅။ ဓာတ္ေတာ္ကြယ္ျခင္း
၁။ အဓိဂမ သာသနာကြယ္ျခင္း
မဂ္ေလးပါး၊ ဖုိလ္ေလးပါး၊ ပဋိသမၻိဒါေလးပါး၊ ၀ိဇၨာသံုးပါး၊ အဘိညာဥ္ေျခာက္ပါးတုိ႔ကုိ အဓိဂမသာသနာ ဟု ေခၚပါသည္။ ထုိတရားမ်ားသည္ အဆင့္ဆင့္ ကြယ္ေပ်ာက္ၾကေလသည္။ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ၿပီးေနာက္ ႏွစ္တစ္ေထာင္ အတြင္း၌သာ ပဋိသမၻိဒါေလးပါးကုိ ရႏုိင္ေလသည္။ ထုိႏွစ္ ေက်ာ္လြန္ေသာအခါ အဘိညာဥ္ေျခာက္ပါးကုိသာ ရၾက ေတာ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၀ိဇၨာသံုးပါးသာ ရၾကေတာ့သည္။ ကာလၾကာေသာ္ ရဟႏၱာမွ်သာ ျဖစ္ၾကေတာ့သည္။ ထုိမွ ဆင့္ကဲဆင့္ကဲ ယုတ္ေလ်ာ့လာရာ အနာဂါမ္ေခတ္၊ သကဒါဂါမ္ေခတ္၊ ေသာတာပန္ေခတ္သုိ႔ ေရာက္သြားေလသည္။ အၾကင္အခါ၌ ေနာက္ပိတ္ဆံုးေသာ ေသာတာပန္ ေသလြန္သည္။ ထုိအခါတြင္ အဓိဂမ သာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေလေတာ့သည္။
၂။ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ျခင္း
သမထ ဝိပႆနာႏွင့္ စတုပါရိသုဒၶိသီလ သည္ ပဋိပတိၱ သာသနာ ျဖစ္ပါသည္။ ထုိတရားမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ ျခင္းကုိ ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္သည္ဟု ေခၚဆုိပါသည္။ သာသနာေတာ္ ေနာက္ပိုင္းသုိ႔ ေရာက္လာၾကေသာအခါ သဒၶါဝိရိယတရားမ်ား ယုတ္ေလ်ာ့လာသျဖင့္ မဂ္ဖုိလ္ကုိ ရေအာင္ အားမထုတ္ခ်င္ေတာ့ေပ။ စတုပါရိသုဒၶိသီလကုိသာ ျဖည့္က်င့္ေစာင့္စည္းၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာအခါ ထုိသီလကုိပင္ မေစာင့္စည္းၾကေတာ့ဘဲ သိကၡာပုဒ္မ်ားကုိ ငယ္ရာမွ စတင္၍ တစတစ က်ဴးလြန္လာေတာ့သည္။ ပါရာဇိက ေလးပါးကုိသာ ေစာင့္စည္းၾကကုန္သည္။ ေနာက္ဆံုး ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား ကြယ္လြန္လွ်င္ လည္းေကာင္း၊ သိကၡာပုဒ္ေဆာက္တည္ျခင္းကုိ ခ်ိဳးေဖာက္လွ်င္ လည္းေကာင္း ပဋိပတိၱ သာသနာကြယ္ေပ်ာက္ျခင္း ျဖစ္ေလေတာ့သည္။
၃။ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္ျခင္း
ဘုရားေဟာ ပါဠိေတာ္မ်ားႏွင့္ အ႒ကထာ စသည္တုိ႔ကုိ ပရိယတၱိသာသနာဟု ေခၚပါသည္။ ထုိက်မ္းစာမ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ ျခင္းကုိ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္သည္ဟု ေခၚပါသည္။ ဘုရားေဟာ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ား ရွိေနသမွ် ကာလပတ္လံုး ပရိယတိၱသာသနာ မကြယ္ႏုိင္ပါ။ ကာလၾကာေသာ ဆရာ ဒကာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ပရိယတိၱသာသနာ စတင္ကြယ္ေပ်ာက္ ေလေတာ့သည္။
ထုိအခါ အဘိဓမၼာပိဋကတ္ စတင္ဆုတ္ယုတ္ပါေတာ့သည္။ အဘိဓမၼာ ပိဋကတ္တြင္လည္း ပ႒ာန္းက စတင္၍ ဓမၼသဂၤဏီအထိ အစဥ္အတုိင္း ဆုတ္ယုတ္ပါသည္။ ထုိ႔ေနာက္ အဂုၤတၱိဳရ္၊ သံယုတ္ပါဠိေတာ္ ဒီဃနိကာယ္ အထိ ဆုတ္ယုတ္ၿပီး ဒီယနိကာယ္ ကြယ္ေပ်ာက္လွ်င္ သုတၱန္ပိဋကတ္ေတာ္ႏွင့္ ဇာတ္ေတာ္မွ် ကုိသာ ေဆာင္ႏုိင္ၾကေတာ့ သည္။ ၀ိနည္းကုိ လဇၨီ ရဟန္းေတာ္မ်ား ေဆာင္ၾကသကဲ့သုိ႔ ဇာတ္ေတာ္ ကုိလည္း လာဘ္လာဘကုိ အလုိရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ေဆာင္ၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာ္ ဇာတ္ေတာ္ကုိ အာဂံု မေဆာင္ႏုိင္ ၾကေတာ့ဘဲ အထက္ဆံုး ေ၀ႆႏၱရာ ဇာတ္ေတာ္မွ စ၍ အပဏၰက ဇာတ္တုိင္ေအာင္ ဆုတ္ယုတ္လာေတာ့ သည္။ ဤသုိ႔ ဇာတ္ေတာ္ ကြယ္ေပ်ာက္ေသာ္ ၀ိနည္းပိဋကတ္ကုိသာ ေဆာင္ၾကေတာ့သည္။
၀ိနည္းေဆာင္ ရဟန္းေတာ္မ်ား ရွိေနသျဖင့္ ပရိယတိၱသာသနာေတာ္ တည္ရွိေနေသးသည္။ ေနာင္ေသာ္ ထုိရဟန္းေတာ္မ်ား သဒၶါ၊ သမာဓိ၊ ပညာ၊ ၀ီရိယ တရားတုိ႔ ေလ်ာ့နည္းလာကာ အထက္ ပါရိ၀ါပါဠိေတာ္မွ စတင္၍ မဟာ ၀ိဘင္းအဆံုး ဆုတ္ယုတ္ေတာ့သည္။
အခါတစ္ပါး၌ သဒၶါတရားႏွင့္ ျပည့္စံုေသာ မင္းတစ္ပါးသည္ ဆင္ေက်ာက္ကုန္းေပၚ ေရႊစင္ႏွင့္ မႊန္းျခယ္ထားေသာ ေတာင္းထဲတြင္ အသျပာေထာင္ထုပ္ကုိ တင္ၿပီး ဘုရားေဟာ ဂါထာတစ္ပုဒ္ ရြတ္ဆုိႏုိင္သူ သည္ ဤအသျပာကုိ ယူေလာ့ဟု သံုးႀကိမ္တုိင္တုိင္ စည္တီး၍ လွည့္လည္သည္။ ယူမည့္သူ မရွိ၍ နန္းေတာ္သုိ႔ ျပန္ပုိ႔ရေသာအခါ ပရိယတိၱသာသနာ ကြယ္ေလေတာ့သည္။
၄။ လိဂၤသာသနာေတာ္ကြယ္ျခင္း
ရဟန္းအသြင္အျပင္ကုိ လိဂၤ ဟု ေခၚပါသည္။ ၀ိနည္း စည္းကမ္းမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းလာသျဖင့္ ရဟန္း သံဃာေတာ္ မ်ား၏ သပိတ္၊ သကၤန္း သံုးစဲြပံုမွာ ၾကည္ညိဳဖြယ္ မရွိေတာ့။ ျဖစ္ကတတ္ဆန္း ဝတ္႐ံု သံုးစဲြၾကကုန္သည္။ ထုိအခါ ရဟန္း အသြင္ ကြယ္ေပ်ာက္ၿပီး လိဂၤသာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေလေတာ့သည္။
၅။ ဓာတ္ေတာ္ကြယ္ျခင္း
ဓာတ္ေတာ္ ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္း ဆုိသည္မွာ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းကုိ ေခၚဆုိပါသည္။ ဤေနရာတြင္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္း (၃)မ်ိဳးကုိ ေဖာ္ျပရလွ်င္ ၁။ ကိေလသပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္း၊
၂။ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳျခင္းနဲ႔
၃။ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ ျပဳျခင္း တုိ႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိသံုးမ်ိဳးတြင္ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္၀ယ္ ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ေတာ္မူေသာအခါ ကိေလသာ အားလံုး ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေပ်ာက္ကြယ္သြား ျခင္းကုိ ကိေလသ ပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆုိျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ျမတ္စြာဘုရား ကုိယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီး ကုသိနာ႐ံုျပည္ မလႅမင္းတုိ႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္ေတာ္၀ယ္ စုတိကမၼဇ႐ုပ္မ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ေတာ္မူျခင္းသည္ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚဆုိပါသည္။
ဘုရားရွင္၏ သရီရဓာတ္ေတာ္မ်ား အလုိအေလွ်ာက္ မီးေတာက္ကာ ေနာက္ဆံုးပိတ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းကြယ္ေပ်ာက္
သြားျခင္းသည္ ဓာတုပရိနိဗၺာန္ျပဳသည္ဟု ေခၚပါသည္။ ဘုရားရွင္၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ားသည္ မိမိတုိ႔ တည္ရွိရာအရပ္၌ ကုိးကြယ္ပူေဇာ္မႈ မခံရလွ်င္ ကုိးကြယ္ ပူေဇာ္သူမ်ား ရွိရာသုိ႔ ၾကြေတာ္မူ ၾကကုန္သည္။ ကာလၾကာေသာ္ အရပ္ဌာနအားလုံုး တုိ႔၌ ပူေဇာ္ ျမတ္ႏုိးမႈ မရွိဘဲ ေနကုန္သည္။ ထုိသုိ႔ အဘက္ဘက္မွ သာသနာေတာ္ ဆုတ္ယုတ္လာေသာအခါ အရပ္ရပ္မွ ဓာတ္ေတာ္မ်ားသည္ သီဟုိဠ္ကၽြန္း၌ စုေပါင္း၍
မဟာေစတီသုိ႔ ၾကြကုန္ၾကေလသည္။ ထုိ႔ေနာက္ တစ္ဖန္ နာဂဒီပကၽြန္း၊ ရာဇာယတနေစတီသုိ႔ ၾကြေတာ္မူကုန္မည္။
ထုိမွတစ္ဖန္ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူရာ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊပလႅင္ရွိရာ အရပ္သုိ႔ ၾကြေရာက္ကုန္ၾကမည္။ အားလံုးေသာ ဓာတ္ေတာ္တုိ႔သည္ မဟေဗာဓိပလႅင္သုိ႔ စုေပါင္း ေရာက္လာ ေတာ္မူၾကၿပီး ေရႊတံုးေရႊခဲႀကီး သဖြယ္ျဖစ္၍ ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္သြယ္ကုိ လြတ္ေတာ္မူၾကကုန္သည္။(သုတ္ပါေထယ်၊ သမၸသာဒနီယ)
ထုိ႔ေနာက္ သရီရ ဓာတ္ေတာ္မ်ားမွ မီးထေတာက္ကာ ထုိဓာတုနိမၼိတ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ကုိ အၾကြင္းမဲ့ေလာင္ကၽြမ္း ေလမည္။ ထုိမီးညႊန္႔ မီးလွ်ံသည္ ျဗဟၼာ့ျပည္တုိင္ေအာင္ တက္ေလသည္။ မုန္ညင္းေစ့ေလာက္ ဓာတ္ေတာ္ေလး တစ္ဆူ ၾကြင္းက်န္ေနေသးလွ်င္ မီးလွ်ံမစံေသးေပ။ ဘုရားရွင္၏ သရီရ ဓာတ္ေတာ္မ်ား ကုန္ဆံုးမွသာလွ်င္ မီးလွ်ံစဲေတာ့သည္။
ဤသုိ႔ျဖင့္ ဓာတ္ေတာ္မ်ား စုေ၀း၍ ႀကီးက်ယ္ေသာ တန္ခုိးျပာဋိဟာကုိ ျပေတာ္မူၿပီး ဓာတ္ေတာ္မ်ား ကြယ္ေပ်ာက္ေလသည္။ ထုိေနရာသို႔ စုေ၀းေရာက္လာၾကေသာ နတ္ျဗဟၼာ အေပါင္းတုိ႔သည္ ဘုရားရွင္ ခႏၶပရိနိဗၺာန္ ျပဳေသာေန႔ကဲ့သုိ႔ ပန္းနံ႔သာ၊ တူရိယာ စသည္တုိ႔ျဖင့္ ပူေဇာ္ကာ လက္်ာရစ္ သံုးႀကိမ္လွည့္ၿပီး ရွိခုိး၍ ေနာင္အခါ ပြင့္လတၱံ႕ေသာ ဘုရားရွင္ကုိ ဖူးေမွ်ာ္ရပါေစသား ဆုမ်ားေတာင္း၍ မိမိတို႔၏ ဘံုဌာနသုိ႔ ျပန္သြားၾကေလေတာ့သည္။ ဤမွစ၍ ဓာတ္ေတာ္သာသနာ ကြယ္ေပ်ာက္ေတာ့ေလသည္။
ဤသုိ႔ျဖင့္ ေ၀ေနယ်မ်ာစြာကုိ သနားေတာ္မူ၍ သဒၶါတရားကုိ အေျခခံကာ ေလးသေခၤ်ႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း
ကာလပတ္လံုး လူသာမန္ပုဂၢိဳလ္တုိ႔ ျပဳလုပ္ ျဖည့္က်င့္ႏုိင္ခဲေသာ ပါရမီသံုးဆယ္၊ စြန္႔ျခင္းႀကီးငါးပါး၊ စရိယသံုးပါးတုိ႔ အရင္းခံကာ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ဘုရားရွင္၏ သာသနာေတာ္ႀကီးသည္ ကြယ္ေပ်ာက္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ရပါလိမ့္မည္။
_
ဓာတ္ပံု … ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွ ရဟန္းမ်ား
Comments
Post a Comment