' ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႕ '
' ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႕ '
♻ ကဆုန္လျပည့္ေန႕......
ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ေန႕ထူးေန႕ျမတ္ႀကီး ျဖစ္ေပသည္။
ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သုေမဓာရွင္ရေသ့သည္ ဤဘဒၵကမာၻ၌ ေလးဆူေျမာက္ျဖစ္ေသာ ေဂါတမအမည္ျဖင့္ ဘုရားစင္စစ္ ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရားထံမွ နိယတဗ်ာဒိတ္ကို ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ခံယူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားအား ဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္တြင္ ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ သဗၺၫုတဉာဏ္ေတာ္ကို ရရွိ၍ ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ မလႅာမင္းတို႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္၌ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ္မူခဲ့သည္။
ဤသို႔ ထူးျခားခ်က္ ၄-ရပ္ႏွင့္ ျပည့္စုံသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အေပါင္းတို႔က ကဆုန္လျပည့္ေန႕အား ဘုရားေန႕ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဘုရားရွင္သည္ ဤေန႕ဤအခါ၌ သဗၺၫုတေ႐ႊဉာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူရန္အတြက္ ေဗာဓိပင္အား အမွီျပဳ၍ တရားအားထုတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔သည္ ေဗာဓိပင္အား ေရသြန္းေလာင္းျခင္းစေသာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈတို႔ကို ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေရသြန္းေလာင္းၾကသည္မွာ ကဆုန္လတြင္ ေရရွားျပတ္လပ္၍ ညွိုးေလ်ာ္အံ့ဆဲျဖစ္ေသာ ေဗာဓိပင္ကို လန္းဆန္းစိုေျပေစရန္အတြက္ ျဖစ္ေပသည္။
ထိုအေလ့အထသည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔တြင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိဘဲ ယေန႕ထက္တိုင္ ရွင္သန္ဆဲျဖစ္သည္။ ႏွစ္စဥ္အၿမဲပင္ ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ေညာင္ေရသြန္းပြဲမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိၾကသည္။
♻ ဗ်ာ၊ ဖြား၊ ပြင့္၊ စံ ဤေလးတန္မွတ္ရန္ ဗုဒၶေန႕.....
ဗ်ာ-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ကိုခံယူေတာ္မူပါသည္။
ဖြား-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဖြားျမင္ေတာ္မူပါသည္။
ပြင့္-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူပါသည္။
စံ-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ေတာ္မူပါသည္။
ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ အျဖစ္ေတာ္ေလးမ်ိဳးစလုံး တိုက္ဆိုင္စြာျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာေၾကာင့္ ထိုေန႕သည္ ထူးျမတ္ေသာေန႕ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ဘာသာတရားကို ဘဝေနထိုင္မႈလမ္းစဥ္တစ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ `မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ားကို ပြားမ်ားအားထုတ္ၿပီး ဘဝကို ပ်ိဳးေထာင္ျမႇင့္တင္ျခင္း ႏွင့္ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးမွ ကင္းေဝးေစလ်က္ ျမင့္ျမတ္ျဖဴစင္ေစေသာ စိတ္ႏွလုံးကို အစဥ္ထိန္းသိမ္းျခင္း´ (ဓမၼပဒ၊ ၁၈၃) ဟူ၍ျဖစ္သည္။
" ဗုဒၶ" အဓိပၸာယ္သည္ "နိုးၾကားလာေသာတဦး" သို႔မဟုတ္ "ဉာဏ္အလင္းရေသာတစ္ဦး" ျဖစ္သည္။ သိဒၶတၳေဂါတမကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း၂၆၀ဝ ေက်ာ္ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ဒီပကၤရာဘုရားရွင္ထံမွ ဘုရားစင္စစ္ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟူ၍ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ ရရွိခဲ့ပါသည္။
သိဒၶတၳမင္းသားအား (နီေပါနိုင္ငံ)လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္တြင္ ေမြးဖြားေတာ္မူခဲ့သည္။
" ဗုဒၶ"ဆိုသည္မွာ အမွန္တကယ္အားျဖင့္ ဘုရားျဖစ္ၿပီးမွရရွိလာေသာ ဘြဲ႕အမည္ပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား၏ လူဘဝမွမ်ိဳးရိုး အမည္မွာ ေဂါတမ ျဖစ္၍ ကိုယ္ပိုင္အမည္မွာ သိဒၶတၳ ကုမာရျဖစ္ပါသည္။ (အလုံးစုံေသာ လူနတ္တို႔၏ အလိုခပ္သိမ္းကို ၿပီးၿငိမ္းေစတတ္ေသာ) အဓိပၸါယ္ရသည္။
သိဒၶတၳမင္းသားသည္ ထိုေခတ္က မ်ိဳးရိုးအားျဖင့္ (သာကိယ/သကၠ Shakya မ်ိဳးႏြယ္စု Shakya (Sanskrit: Śākya, Devanagari: शाक्य, Pāli: Sākiya, Sakka, or Sakya) was an ancient people of the Nepal in the 1st millennium BCE .) အဆင့္ျမင့္အသိုင္း အဝိုင္းမွ ဆင္းသက္လာသူျဖစ္သည္။
ထိုအခ်ိန္သည္ ခရစ္ေတာ္မေပၚမွီ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖခင္မွာ သာကိယမ်ိဳးႏြယ္စု Shakya ၏အႀကီးအကဲျဖစ္ကာ ထိုေနရာေဒသအား က်မ္းစာမ်ားတြင္ ကပိလဝတ္ ဟုေခၚသည္။ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးသည္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ဘခမည္းေတာ္ျဖစ္၏။ အဝန္းယူဇနာကိုးရာရွိေသာ မဇၩိမေဒသတြင္ သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ျပည္ႀကီးကို စိုးအုပ္ပိုင္သေသာမင္းႀကီး တစ္ပါးျဖစ္ၿပီးလွ်င္လူဝတ္ေၾကာင္ဘဝႏွင့္ပင္ ရဟႏၲာျဖစ္၍ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ခဲ့ေသာပုဂၢိဳလ္ထူးလည္းျဖစ္ေပသည္။ ကပိလဝတ္ႏွင့္အနီးအပါး၌ပင္ အျခားေသာမ်ိဳးႏြယ္စုအေျမာက္အျမားေနထိုင္ၾကသည္။
သိဒၶတၳမင္းသား ၏ မယ္ေတာ္ မဟာမာယာ သည္လည္း ေကာလိယမ်ိဳးႏြယ္စု အႀကီးအကဲတစ္ဦး၏ သမီးျဖစ္ပါသည္။ မယ္ေတာ္မာယာ(သိရီမဟာမာယာေဒဝီ) သည္ သိဒၶတၳမင္းသားအား လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္အတြင္းရွိ အင္ၾကင္းပင္တစ္ပင္ေအာက္တြင္ ေမြးဖြားေတာ္မူခဲ့သည္။ထိုလုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္ေနရာသည္ ယခုေခတ္ နီေပါနိုင္ငံတြင္တည္ရွိသည္။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားေလာင္း ျဖစ္ေတာ္မူေသာ သိဒၶတၳမင္းသား ကို သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ (နီေပါနိုင္ငံ)တြင္ ကပိလဝတ္ျပည့္ရွင္ သာကီဝင္မင္းမ်ိဳးျဖစ္ေသာ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးႏွင့္မိဖုရားေခါင္ျဖစ္ေသာ သိရီမဟာမာယာ မိဖုရားႀကီးတို႔မွ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း၂၆၀ဝ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ (ဘီစီ ၆၂၃) မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခုကဆုန္လျပည့္ေသာၾကာေန႕ နံနက္ ၁ ခ်က္တီးအခ်ိန္ဝိသာ ခါနကၡတ္ႏွင့္စန္းအယွဥ္တြင္ ကပိလဝတ္ျပည္မွ ေဒဝဒဟျပည္သို႔အသြား လုမၺိနီအင္ၾကင္းေတာ ၌ ဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့သည္။ဘီစီ (၅၈၈) တြင္ ဗုဒၶဝါဒ ကိုစတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ေလာကသုံးပါးတြင္ ဘုရားစင္စစ္ ျဖစ္ေတာ္မူသည္။ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၈၈) မတိုင္မွီ အထိ မဟာလူသားတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ သက္ေတာ္ ၂၉ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၉၄) မွ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၈၈) ၆ ႏွစ္ တိုင္တိုင္ တရားရႈမွတ္ျခင္း က်င့္ႀကံအားထုတ္ ခဲ့သျဖင့္ ဘီစီ (၅၈၈) တြင္ အျမင့္ျမတ္ဆုံးေသာ ျမတ္စြာဘုရား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေဂါတမဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ မွန္ကန္ေသာ ေတြးေခၚမႈ႕မ်ား၊ တရားရႈမွတ္ျခင္း၊ ဝိပႆနာ က်င့္စဥ္၊ စာရိတၱက်င့္ဝတ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ရဟန္း တရား၊ ကိုယ္က်င့္တရား၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ ျမတ္ေသာအက်င့္သီလ၊ သည္းခံမႈ၊ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာ က်င့္စဥ္ႏွင့္ ေမတၱာ ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္းျခင္း တို႔ကို ကမာၻေပၚတြင္ပထမဆုံးေသာ စတင္ေတြ႕ရွိက်င့္ႀကံေဟာေျပာခဲ့သူျဖစ္သည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဘုရားအျဖစ္ႏွင့္ (၄၅)ႏွစ္ေနၿပီး မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု ကဆုန္လျပည့္ အဂၤါေန႕ ဘီစီ ၅၄၃ မွာ ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္ေတာ္မူသည္။ ဗုဒၶအျဖစ္ (ဘီစီ ၅၈၈ - ဘီစီ ၅၄၃ ) ၄၅ ႏွစ္အတြင္း တာဝန္ႀကီး ၂ ရပ္ကို တစ္ေန႕လွ်င္ ၂၂ နာရီ မိနစ္ ၂၀ ခန႔္မွ် ေနမအား ညမနား လူသား, သတၱဝါတို႔၏ ေကာင္းက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုး၍ ထမ္းေဆာင္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ျမန္မာသမိုင္းပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ ကမာၻ႔သမိုင္းပညာရွင္မ်ားကလည္း ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား၏ ေမြးဖြားခ်ိန္အားဘီစီ ၆၂၃ ဟု ေထာက္ခံ အတည္ျပဳၾကသည္။ ဗုဒၶဝါဒမွာ God ေဂါ့ဒ္ကိုပယ္၍ ဇာတ္အနိမ့္အျမင့္ခြဲျခားမူ႕ကို ဆန႔္က်င္ပါသည္။ အျခား ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းခြဲမ်ားတြင္ ဗုဒၶအား God ေကာင္းကင္ဘုံမွ ဘုရားအျဖစ္မွတ္ယူေလ့ရွိၾကသည္။ ဟိႏၵဴဘာသာတြင္ ဗုဒၶေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရားအား ဟိႏၵဴဘုရား ဝင္စားသူဟု ယုံၾကည္ၾကသည္။ ဗုဒၶ ဆိုေသာေဝါဟာရမွာ ဉာဏ္အလင္းရသူ (Enlightened)၊ သို႔မဟုတ္ စိတ္အာ႐ုံ နိုးၾကားေနသူ (Mentally awakened) ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။အမွန္တရားေလးပါး (သစၥာေလးပါး) ကို ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ျဖင့္ ထိုးထြင္း၍သိျမင္ေသာ အျမတ္ဆုံး ပုဂၢိဳလ္ ဟု ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္က အဓိပၸါယ္ဖြင့္သည္။
♻ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႐ုံးပိတ္ရက္.....
သီရိလကၤာနိုင္ငံ၊ ကိုလံဘိုၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ကြန္ဖရင့္မွာ ကဆုန္လျပည့္ေန႕ကို ကမာၻ႔႐ုံးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္ရန္အတြက္ ၁၉၉၈ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ ၅ ရက္မွ ၁၄ ရက္အထိ ညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ သီရိလကၤာနိုင္ငံ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးသည္ ကမာၻ႔႐ုံးပိတ္ရက္အျဖစ္သတ္မွတ္ေရး အဆိုကို ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွာ ကုလသမဂၢသို႔ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ၅၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုသလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ တင္သြင္းေသာ အဆိုကို ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ အျခားနိုင္ငံမ်ား စုစုေပါင္း ၃၄ နိုင္ငံက ေထာက္ခံၾကသည္။ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢမွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႕ကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႐ုံးပိတ္ရက္ Vesak Universal Holiday အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။
_
ကိုးကား ……
ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း
ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ အျမင့္ျမတ္ဆုံးေသာ ျမတ္စြာဘုရား ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း
♻ ကဆုန္လျပည့္ေန႕......
ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ေန႕ထူးေန႕ျမတ္ႀကီး ျဖစ္ေပသည္။
ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သုေမဓာရွင္ရေသ့သည္ ဤဘဒၵကမာၻ၌ ေလးဆူေျမာက္ျဖစ္ေသာ ေဂါတမအမည္ျဖင့္ ဘုရားစင္စစ္ ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရားထံမွ နိယတဗ်ာဒိတ္ကို ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ခံယူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားအား ဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန္တြင္ ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ သဗၺၫုတဉာဏ္ေတာ္ကို ရရွိ၍ ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူခဲ့သည္။
မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ မလႅာမင္းတို႔၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္၌ ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ္မူခဲ့သည္။
ဤသို႔ ထူးျခားခ်က္ ၄-ရပ္ႏွင့္ ျပည့္စုံသျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္အေပါင္းတို႔က ကဆုန္လျပည့္ေန႕အား ဘုရားေန႕ဟု သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဘုရားရွင္သည္ ဤေန႕ဤအခါ၌ သဗၺၫုတေ႐ႊဉာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူရန္အတြက္ ေဗာဓိပင္အား အမွီျပဳ၍ တရားအားထုတ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔သည္ ေဗာဓိပင္အား ေရသြန္းေလာင္းျခင္းစေသာ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈတို႔ကို ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေရသြန္းေလာင္းၾကသည္မွာ ကဆုန္လတြင္ ေရရွားျပတ္လပ္၍ ညွိုးေလ်ာ္အံ့ဆဲျဖစ္ေသာ ေဗာဓိပင္ကို လန္းဆန္းစိုေျပေစရန္အတြက္ ျဖစ္ေပသည္။
ထိုအေလ့အထသည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔တြင္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိဘဲ ယေန႕ထက္တိုင္ ရွင္သန္ဆဲျဖစ္သည္။ ႏွစ္စဥ္အၿမဲပင္ ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ေညာင္ေရသြန္းပြဲမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ရွိၾကသည္။
♻ ဗ်ာ၊ ဖြား၊ ပြင့္၊ စံ ဤေလးတန္မွတ္ရန္ ဗုဒၶေန႕.....
ဗ်ာ-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ကိုခံယူေတာ္မူပါသည္။
ဖြား-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဖြားျမင္ေတာ္မူပါသည္။
ပြင့္-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူပါသည္။
စံ-ကဆုန္လျပည့္ေန႕မွာ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ေတာ္မူပါသည္။
ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ျမတ္ဗုဒၶ၏ အျဖစ္ေတာ္ေလးမ်ိဳးစလုံး တိုက္ဆိုင္စြာျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာေၾကာင့္ ထိုေန႕သည္ ထူးျမတ္ေသာေန႕ ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ဘာသာတရားကို ဘဝေနထိုင္မႈလမ္းစဥ္တစ္ရပ္အျဖစ္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ `မေကာင္းမႈဟူသမွ်ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈမ်ားကို ပြားမ်ားအားထုတ္ၿပီး ဘဝကို ပ်ိဳးေထာင္ျမႇင့္တင္ျခင္း ႏွင့္ ကိေလသာ အညစ္အေၾကးမွ ကင္းေဝးေစလ်က္ ျမင့္ျမတ္ျဖဴစင္ေစေသာ စိတ္ႏွလုံးကို အစဥ္ထိန္းသိမ္းျခင္း´ (ဓမၼပဒ၊ ၁၈၃) ဟူ၍ျဖစ္သည္။
" ဗုဒၶ" အဓိပၸာယ္သည္ "နိုးၾကားလာေသာတဦး" သို႔မဟုတ္ "ဉာဏ္အလင္းရေသာတစ္ဦး" ျဖစ္သည္။ သိဒၶတၳေဂါတမကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း၂၆၀ဝ ေက်ာ္ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႕တြင္ ဒီပကၤရာဘုရားရွင္ထံမွ ဘုရားစင္စစ္ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မည္ဟူ၍ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္ ရရွိခဲ့ပါသည္။
သိဒၶတၳမင္းသားအား (နီေပါနိုင္ငံ)လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္တြင္ ေမြးဖြားေတာ္မူခဲ့သည္။
" ဗုဒၶ"ဆိုသည္မွာ အမွန္တကယ္အားျဖင့္ ဘုရားျဖစ္ၿပီးမွရရွိလာေသာ ဘြဲ႕အမည္ပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား၏ လူဘဝမွမ်ိဳးရိုး အမည္မွာ ေဂါတမ ျဖစ္၍ ကိုယ္ပိုင္အမည္မွာ သိဒၶတၳ ကုမာရျဖစ္ပါသည္။ (အလုံးစုံေသာ လူနတ္တို႔၏ အလိုခပ္သိမ္းကို ၿပီးၿငိမ္းေစတတ္ေသာ) အဓိပၸါယ္ရသည္။
သိဒၶတၳမင္းသားသည္ ထိုေခတ္က မ်ိဳးရိုးအားျဖင့္ (သာကိယ/သကၠ Shakya မ်ိဳးႏြယ္စု Shakya (Sanskrit: Śākya, Devanagari: शाक्य, Pāli: Sākiya, Sakka, or Sakya) was an ancient people of the Nepal in the 1st millennium BCE .) အဆင့္ျမင့္အသိုင္း အဝိုင္းမွ ဆင္းသက္လာသူျဖစ္သည္။
ထိုအခ်ိန္သည္ ခရစ္ေတာ္မေပၚမွီ ဘီစီ ၆၂၃ တြင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဖခင္မွာ သာကိယမ်ိဳးႏြယ္စု Shakya ၏အႀကီးအကဲျဖစ္ကာ ထိုေနရာေဒသအား က်မ္းစာမ်ားတြင္ ကပိလဝတ္ ဟုေခၚသည္။ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးသည္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ဘခမည္းေတာ္ျဖစ္၏။ အဝန္းယူဇနာကိုးရာရွိေသာ မဇၩိမေဒသတြင္ သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ျပည္ႀကီးကို စိုးအုပ္ပိုင္သေသာမင္းႀကီး တစ္ပါးျဖစ္ၿပီးလွ်င္လူဝတ္ေၾကာင္ဘဝႏွင့္ပင္ ရဟႏၲာျဖစ္၍ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္ခဲ့ေသာပုဂၢိဳလ္ထူးလည္းျဖစ္ေပသည္။ ကပိလဝတ္ႏွင့္အနီးအပါး၌ပင္ အျခားေသာမ်ိဳးႏြယ္စုအေျမာက္အျမားေနထိုင္ၾကသည္။
သိဒၶတၳမင္းသား ၏ မယ္ေတာ္ မဟာမာယာ သည္လည္း ေကာလိယမ်ိဳးႏြယ္စု အႀကီးအကဲတစ္ဦး၏ သမီးျဖစ္ပါသည္။ မယ္ေတာ္မာယာ(သိရီမဟာမာယာေဒဝီ) သည္ သိဒၶတၳမင္းသားအား လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္အတြင္းရွိ အင္ၾကင္းပင္တစ္ပင္ေအာက္တြင္ ေမြးဖြားေတာ္မူခဲ့သည္။ထိုလုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္ေနရာသည္ ယခုေခတ္ နီေပါနိုင္ငံတြင္တည္ရွိသည္။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားေလာင္း ျဖစ္ေတာ္မူေသာ သိဒၶတၳမင္းသား ကို သကၠတိုင္း ကပိလဝတ္ (နီေပါနိုင္ငံ)တြင္ ကပိလဝတ္ျပည့္ရွင္ သာကီဝင္မင္းမ်ိဳးျဖစ္ေသာ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးႏွင့္မိဖုရားေခါင္ျဖစ္ေသာ သိရီမဟာမာယာ မိဖုရားႀကီးတို႔မွ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း၂၆၀ဝ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ (ဘီစီ ၆၂၃) မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခုကဆုန္လျပည့္ေသာၾကာေန႕ နံနက္ ၁ ခ်က္တီးအခ်ိန္ဝိသာ ခါနကၡတ္ႏွင့္စန္းအယွဥ္တြင္ ကပိလဝတ္ျပည္မွ ေဒဝဒဟျပည္သို႔အသြား လုမၺိနီအင္ၾကင္းေတာ ၌ ဖြားျမင္ေတာ္မူခဲ့သည္။ဘီစီ (၅၈၈) တြင္ ဗုဒၶဝါဒ ကိုစတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ေလာကသုံးပါးတြင္ ဘုရားစင္စစ္ ျဖစ္ေတာ္မူသည္။ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၈၈) မတိုင္မွီ အထိ မဟာလူသားတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ သက္ေတာ္ ၂၉ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၉၄) မွ သက္ေတာ္ ၃၅ ႏွစ္ (ဘီစီ ၅၈၈) ၆ ႏွစ္ တိုင္တိုင္ တရားရႈမွတ္ျခင္း က်င့္ႀကံအားထုတ္ ခဲ့သျဖင့္ ဘီစီ (၅၈၈) တြင္ အျမင့္ျမတ္ဆုံးေသာ ျမတ္စြာဘုရား ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေဂါတမဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားသည္ မွန္ကန္ေသာ ေတြးေခၚမႈ႕မ်ား၊ တရားရႈမွတ္ျခင္း၊ ဝိပႆနာ က်င့္စဥ္၊ စာရိတၱက်င့္ဝတ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ရဟန္း တရား၊ ကိုယ္က်င့္တရား၊ လူမႈဆက္ဆံေရး၊ ျမတ္ေသာအက်င့္သီလ၊ သည္းခံမႈ၊ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥေပကၡာ က်င့္စဥ္ႏွင့္ ေမတၱာ ကမၼ႒ာန္းစီးျဖန္းျခင္း တို႔ကို ကမာၻေပၚတြင္ပထမဆုံးေသာ စတင္ေတြ႕ရွိက်င့္ႀကံေဟာေျပာခဲ့သူျဖစ္သည္။
ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဘုရားအျဖစ္ႏွင့္ (၄၅)ႏွစ္ေနၿပီး မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု ကဆုန္လျပည့္ အဂၤါေန႕ ဘီစီ ၅၄၃ မွာ ပရိနိဗၺာန္ စံလြန္ေတာ္မူသည္။ ဗုဒၶအျဖစ္ (ဘီစီ ၅၈၈ - ဘီစီ ၅၄၃ ) ၄၅ ႏွစ္အတြင္း တာဝန္ႀကီး ၂ ရပ္ကို တစ္ေန႕လွ်င္ ၂၂ နာရီ မိနစ္ ၂၀ ခန႔္မွ် ေနမအား ညမနား လူသား, သတၱဝါတို႔၏ ေကာင္းက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုး၍ ထမ္းေဆာင္ေတာ္မူခဲ့သည္။ ျမန္မာသမိုင္းပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ ကမာၻ႔သမိုင္းပညာရွင္မ်ားကလည္း ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရား၏ ေမြးဖြားခ်ိန္အားဘီစီ ၆၂၃ ဟု ေထာက္ခံ အတည္ျပဳၾကသည္။ ဗုဒၶဝါဒမွာ God ေဂါ့ဒ္ကိုပယ္၍ ဇာတ္အနိမ့္အျမင့္ခြဲျခားမူ႕ကို ဆန႔္က်င္ပါသည္။ အျခား ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းခြဲမ်ားတြင္ ဗုဒၶအား God ေကာင္းကင္ဘုံမွ ဘုရားအျဖစ္မွတ္ယူေလ့ရွိၾကသည္။ ဟိႏၵဴဘာသာတြင္ ဗုဒၶေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရားအား ဟိႏၵဴဘုရား ဝင္စားသူဟု ယုံၾကည္ၾကသည္။ ဗုဒၶ ဆိုေသာေဝါဟာရမွာ ဉာဏ္အလင္းရသူ (Enlightened)၊ သို႔မဟုတ္ စိတ္အာ႐ုံ နိုးၾကားေနသူ (Mentally awakened) ဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။အမွန္တရားေလးပါး (သစၥာေလးပါး) ကို ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ျဖင့္ ထိုးထြင္း၍သိျမင္ေသာ အျမတ္ဆုံး ပုဂၢိဳလ္ ဟု ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္က အဓိပၸါယ္ဖြင့္သည္။
♻ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႐ုံးပိတ္ရက္.....
သီရိလကၤာနိုင္ငံ၊ ကိုလံဘိုၿမိဳ႕ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ကြန္ဖရင့္မွာ ကဆုန္လျပည့္ေန႕ကို ကမာၻ႔႐ုံးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္ရန္အတြက္ ၁၉၉၈ ခု၊ နိုဝင္ဘာလ ၅ ရက္မွ ၁၄ ရက္အထိ ညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ သီရိလကၤာနိုင္ငံ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးသည္ ကမာၻ႔႐ုံးပိတ္ရက္အျဖစ္သတ္မွတ္ေရး အဆိုကို ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွာ ကုလသမဂၢသို႔ တင္သြင္းခဲ့သည္။ ၅၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုသလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ တင္သြင္းေသာ အဆိုကို ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ အျခားနိုင္ငံမ်ား စုစုေပါင္း ၃၄ နိုင္ငံက ေထာက္ခံၾကသည္။ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢမွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႕ကို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ႐ုံးပိတ္ရက္ Vesak Universal Holiday အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။
_
ကိုးကား ……
ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း
ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ အျမင့္ျမတ္ဆုံးေသာ ျမတ္စြာဘုရား ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း
Comments
Post a Comment