' ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ '
' ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ '
📝 ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ မူ(၅)မူ....
ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ မူ ၅ မူ ကို ယေန႕အခ်ိန္အထိ ဆက္လက္ကိုင္စြဲ တိုက္ပြဲ ဝင္လ်က္ရွိသည္။
(၁) အမ်ိဳးသားေရး
(၂) ဒီမိုကေရစီေရး
(၃) ဒီမိုကေရစီပညာေရး
(၄) ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
(၅) ေက်ာင္းသားထုအခြင့္အေရး
📝 ျဖစ္ေပၚလာပုံ သမိုင္းေၾကာင္း....
၁၉၃၆ ခုႏွစ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒုတိယတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္ႀကီးအၿပီး ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တကသ သည္ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အျဖစ္သာ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ တနိုင္ငံလုံး၏ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕အစည္းႀကီးတခု ျဖစ္ေပၚတည္ရွိလာေရးလိုအပ္ခ်က္အရ “ဗကသ" ေပၚေပါက္လာရျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၃၆ ခု-ေမလ ရန္ကုန္တြင္က်င္းပတဲ့ ပထမအႀကိမ္ နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားကြန္ဖရင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရ “ဗကသ" ကို ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ၁၉၃၆-၃၇ ခုႏွစ္မွသည္ ၁၉၄၉-၅၀ ခုႏွစ္ အထိ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ ABSU (All Burma Students Union) ဟူ၍ အမည္နာမတြင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၅၁-၅၂ ခုႏွစ္မွစၿပီး ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ABFSU (All Burma Federation of Student Unions) ဟူ၍ အမည္နာမေျပာင္းလဲေခၚတြင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၁-၅၂ ေက်ာင္းသားေလာကတြင္ အဓိက အုပ္စု ၂ စုမွာ "သန႔္ရွင္း" ႏွင့္ "တိုးတက္" တို႔ ျဖစ္သည္။
📝 ဦးစီး ေခါင္းေဆာင္မ်ား....
ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္း အပါအဝင္ တကသ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဦးစီးၿပီး တည္ေထာင္ ေပၚထြန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ (စာႂကြင္း။ ။တကသ သည္ တကၠသိုလ္တစ္ခုထဲသေဘာသက္ေရာက္ေနသာေၾကာင့္ ဗမာတစ္နိုင္ငံလုံးကိုယ္စားျပဳေစရန္)။ ပထမဆုံး ဗကသ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ကိုေအာင္ဆန္း (ေနာင္-သခင္ေအာင္ဆန္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း) ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကိုေအာင္ဆန္းေနာက္ ေပၚေပါက္လာခဲ့တဲ့ ဗကသ ဥကၠ႒ကေတာ့ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္း(ေနာင္-သခင္ဗဟိန္း) ျဖစ္ပါတယ္။
📝 အေရးေတာ္ပုံမ်ား....
“တကသ" ႀကီးဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ခဲ့သလို “ဗကသ" ႀကီးဟာလဲ ေပၚထြန္းလာခ်ိန္ကစၿပီး ဂုဏ္ေရာင္ ေျပာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံႀကီးအတြင္း အထင္ကရအခန္းက တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရနံေျမ သပိတ္တပ္ႀကီး ရန္ကုန္ အေရာက္ ခ်ီတက္ရာမွာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္း၊ ကိုဗေဆြတို႔ မေကြး အေရာက္သြားၿပီး ပါဝင္ အားျဖည့္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ ဥကၠ႒ ကိုဗဟိန္းရဲ႕ “ျမင္းခြာ တခ်က္ေပါက္ရင္ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေစမည္" ဆိုတဲ့ ရဲရဲေတာက္မိန႔္ခြန္း တျပည္လုံး ပဲ့တင္ရိုက္ေစခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္းနဲ႕ ကိုဗေဆြတို႔ကို နယ္ခ်ဲ့အစိုးရက ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။
📝 ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ႏွင့္ အာဇာနည္ ၁၇ ဦး က်ဆံုးျခင္း....
၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံႀကီးအတြင္း ဗကသ၊ တကသ ဦးစီးတဲ့ ေက်ာင္းသား သပိတ္ႀကီးဟာ အလုပ္သမား သပိတ္ႀကီးနဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီညီ ေပါင္းစပ္ၿပီး နယ္ခ်ဲ့သမားကို ျပတ္ျပတ္သားသား တိုက္ပြဲ ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အေရးေတာ္ပုံႀကီး အတြင္း ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ေသြးေျမက်ခဲ့ရသလို မႏၲေလးမွာ အာဇာနည္ (၁၇) ဦးက်ဆဳံးရတဲ့အထဲ ေက်ာင္းသားေတြပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 သံမဏိတပ္....
၁၉၃၈ ဗကသ ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ ဗမာျပည္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ေက်ာင္းသား “သံမဏိတပ္" မ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာင္ေပၚေပါက္လာမယ့္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္၊ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ ေတြမွာ ေက်ာင္းသား သံမဏိ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြ ပါဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ က ဦးေဆာင္ၿပီး တနိုင္ငံလုံးရဲ႕ ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြ ေပၚေပါက္လာေစခဲ့ပါတယ္။ နယ္ခ်ဲ့ဆန႔္က်င္ေရး နဲ႕ ဗမာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ လႈပ္ရွားမႈ ေခတ္အတြင္း ထင္ရွားခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၊ ကိုဗဟိန္း၊ ဦးဗေဆြ ၊ ဦးႏု၊ ၿမိဳ႕မ-ဦးသန္းႂကြယ္၊ သူရိယ ဦး သန္းေမာင္၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း၊ အာဏာရွင္ လွေ႐ႊ ၊ လင္းယုန္နီ ၊ လင္းယုန္ေမာင္ေမာင္ ၊ ဦးရန္ေဝး ၊ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ေက်ာ္ ၊ ဦးစိန္လွ စတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၂ ရက္ မွာ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ ၿမိဳ႕မ-ကိုသန္းႂကြယ္ က အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဆာေမာင္ႀကီး ၊ ဗိုလ္မႉးေအာင္၊ ဦးေအာင္ဇံေဝ၊ ဦးတင္ထြဋ္(အိုင္စီအက္စ္)၊ သခင္ဝတင္ နဲ႕ အျခားတိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ တို႔ႏွင့္ အတူ ပင္လုံညီလာခံ မွာ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့တယ္။
📝 လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေခတ္....
လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာၿပီး ေခတ္မွာလည္း ဗကသ ႀကီးဟာ တကသ ႀကီးနဲ႕အတူ ဂုဏ္ေျပာင္တဲ့ ေက်ာင္းသားထု တိုက္ပြဲႀကီးေပါင္း မ်ားစြာကို ဆင္ႏႊဲခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုနဲ႕ တသားတည္း ရပ္တည္ၿပီး ျပည္သူလူထု ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြား ဘက္က စဥ္ဆက္မျပတ္ရပ္တည္ခဲ့တဲ့အတြက္ အုပ္စိုးသူ အစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ႕ မုန္းတီးဖိႏွိပ္မႈ ကိုလည္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ ကိုကိုးကြၽန္းအထိ အပို႔ခံခဲ့ရတဲ့ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ရပါတယ္။ မေရတြက္နိုင္ေလာက္ေအာင္ အဖမ္းအဆီးခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္၊ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတာတြင္းေရာက္ၾကရပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာၿပီးေခတ္ ေနာက္ပိုင္း ထင္ရွားခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့
ကိုလွဝင္း၊
ကိုေဇာ္ဝင္း၊
ကိုစိန္ဝင္း (သုံးခြ)၊
ကိုခင္ေမာင္အုန္း၊
ကိုတင္ထြန္း (ဖ်ာပုံ)၊
ကိုသက္ (ေဒးဒရဲ)၊
ဦးတင္ေအး (ၿမိဳ႕မ)၊
ကိုစိုးဝင္း (မႏၲေလး) စတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
📝 အာဏာရွင္အစိုးရ မ်ား ႏွင့္ ဗကသ....
၁၉၅၈ ခုႏွစ္၊ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ တက္လာတာကို ဗကသ ႀကီးက ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္ခဲ့သလို၊ ၆၂ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အာဏာသိမ္း စစ္အစိုးရကိုလည္း ေရွ႕ဆုံးတန္းကေန ျပတ္ျပတ္ သားသား ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း စစ္အစိုးရက ဗကသ၊ တကသ အေပၚ မေၾကနိုင္ မခ်မ္းနိုင္ မုန္းတီး ရန္ၿငိဳးသိုရင္း အျပတ္ ႏွိပ္ကြပ္ ပစ္နိုင္ဘို႔ အကြက္ခ်ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 ဆဲဗင္းဇူလိုင္....
ရလဒ္အျဖစ္ (၇) ရက္ ဇူလိုင္အေရးေတာ္ပုံႀကီး ေပၚထြက္လာရၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ ပစ္ခတ္ၿဖိဳခြင္း ခံခဲ့ပါတယ္။ ၿမိဳ႕မေက်ာင္းသားမ်ား၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားေႂကြးေၾကာ္သံမ်ား ေႂကြးေၾကာ္ကာ လွည့္လည္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ ဝင္ေက်ာင္းသားေတြ ေသြးေျမက်ၾကရသလို ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ ေတြလည္း အဖမ္းအဆီးခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေတာတြင္း ဆင္းသြား ရပါေတာ့တယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္း စစ္အစိုးရ ဟာ ဗကသ၊ တကသ တို႔ရဲ႕ တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္ အေနအထားကို လုံးဝ ဖ်က္သိမ္းပစ္ခဲ့ပါတယ္။ဒိုင္းကိုယ္စီ ကိုင္ထားေသာ ရဲမ်ားက တန္းစီပိတ္ဆို႔ၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ားကို နံပတ္တုတ္ႏွင့္ ရိုက္သူကရိုက္၊ မ်က္ရည္ယိုဗုံးေသနတ္ ကိုင္ေသာရဲမ်ားက မ်က္ရည္ယိုဗုံးမ်ားႏွင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားတစ္ခ်ိဳ႕ ရင္ဘတ္သို႔ထိမွန္ခဲ့၍ လဲသူလဲ ကြဲသူကြဲျဖစ္ကုန္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ေသြးရဲရဲ သံရဲရဲျဖစ္လာပါတယ္။စစ္သားမ်ားဟာ စစ္ေျမျပင္မွ ရန္သူကို ေခ်မႈန္းသည့္ပမာ ေမာင္းျပန္ရိုင္ဖယ္မ်ားႏွင့္ မႏၲေလးေဆာင္၊ ရာမညေဆာင္ ႏွင့္ အဓိပတိ လမ္းမတစေလွ်ာက္ရွိ ေက်ာင္းသားထုထဲသို႔ အလစပ္ ပစ္ခတ္ၾကပါတယ္။ပစ္ခတ္မည္ဟု မထင္မွတ္ထားေသာ ေက်ာင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဟာမင္သက္လ်္က္ ေနရာမွာပင္ အသက္ေပ်ာက္ခဲ့ရပါတယ္။ေက်ာင္းသား သမဂၢ အေဆာက္အဦး အားဇူလိုင္ (၈) ရက္ မနက္ (၃) နာရီခြဲ (၄) နာရီ ခန႔္မွာ ေဖာက္ခြဲလိုက္ပါတယ္။ထိုေန႕ည (၇) နာရီအခ်ိန္ ျမန္မာ့အသံ ေရဒီယို မွ အသံလႊင့္ေသာအခါ'ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက ဓါးကို ဓါးျခင္း လွံကိုလွံျခင္းရင္ဆိုင္ရန္သာရွိေတာ့ေၾကာင္း ”ထပ္မံ စိန္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း ဦးစီးတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ အတြင္း ကိုကိုးကြၽန္း အထိ ပို႔ၿပီး ႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရတဲ့ နိုင္ငံေရးသမားေတြထဲမွာ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ဗကသ ဝင္ ေက်ာင္းသား ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေျမာက္အမ်ား ပါဝင္ ခဲ့ပါတယ္။
📝 သမိုင္းေပးတာဝန္....
ဗကသ ႀကီးဟာ အမိဗမာျပည္ႀကီး လြတ္လပ္ေရးမရခင္က လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ လႈပ္ရွားမႈေတြထဲ ေရွ႕တန္း တေနရာက ပါဝင္ခဲ့သလို လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ေနာက္ပိုင္းတေလွ်ာက္လုံးမွာလည္း အမိဗမာျပည္ႀကီးရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ကမၻွာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ နယ္ခ်ဲ့ဆန႔္က်င္ေရးနဲ႕ တ႐ုတ္ျဖဴက်ဴးေက်ာ္မႈ ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြအတြင္း အေရးႀကီး အခန္းက႑ကေန တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္လႈပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။
မဆလ စစ္အာဏာရွင္ အုပ္စိုးစဥ္ ကာလတေလွ်ာက္ အခါအခြင့္ရတိုင္း “ဗကသ" ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္တဲ့ အမည္နာမ မၾကာမၾကာ ထိုးထြက္ရွင္သန္ေနခဲ့သလို ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီး ေပၚထြန္းလာေရးမွာေတာ့ အေရးႀကီး အခန္းက႑ ကေန ျမင့္ျမင့္မားမား ထပ္မံေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ မ်ိဳးဆက္ခြပ္ေဒါင္းမ်ားက သမိုင္းအေမြကို ဆက္ခံရယူ သယ္ေဆာင္ၾကျခင္းနည္း နဲ႕ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
📝 ရွစ္ေလးလုံး အတြင္း ဗကသ....
၈၈၈၈ အေရးအခင္း (ရွစ္ေလးလုံး) အေရးေတာ္ပုံမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားက ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႕တြင္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဦးတင္ေမာင္ဝင္း(ခရမ္း ၿမိဳ႕နယ္မဲ ဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အား ကိုယ္စားျပဳျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္) ၊ ေဆးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား သမဂၢ ဥကၠ႒ေဟာင္း ေဒါက္တာ သန္းၿငိမ္း(ေက်ာက္တန္း ၿမိဳ႕နယ္အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အား ကိုယ္စားျပဳ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF) ဥကၠ႒) ၊ ဦးတင္ေအး (ၿမိဳ႕မ) ႏွင့္ ဦးရဲထြန္း စေသာ ေက်ာင္းသားေဟာင္းႀကီးမ်ား ၊ မင္းကိုနိုင္၊ ကိုကိုႀကီး၊ မိုးသီးဇြန္ စေသာ ဗကသ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီး ကာလအတြင္း ၁၉၈၈၊ ဩဂုတ္လ-၂၈ ရက္ေန႕မွာ ေက်ာင္းသား သမဂၢႀကီး တည္ရွိခဲ့ဖူးရာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ျမက္ခင္းျပင္ ကြက္လပ္ေနရာမွာ “ဗကသ" (ယာယီ) ကို ဂုဏ္ေျပာင္ေျပာင္ ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အေရးေတာ္ပုံႀကီး အတြင္း ေက်ာင္းသားထု ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာရဲ႕ ေရွ႕ေမွာက္မွာ တရားဝင္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ (ယာယီ) ရဲ႕ ဥကၠ႒ အျဖစ္ကေတာ့ “မင္းကိုနိုင္" ျဖစ္ၿပီး၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး အျဖစ္ “မိုးသီးဇြန္" ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒု-ဥကၠ႒ ေတြကေတာ့ ကိုကိုႀကီးနဲ႕ ေအာင္ဒင္ တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသား ကန႔္ကြက္ဆႏၵျပပြဲမ်ားမွာတစ္နိုင္ငံလုံးသို႔ ျပန႔္ႏွံ႕သြားခဲ့ပါတယ္။ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ သံဃာေတာ္မ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ား၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား၊ အိမ္ရွင္မမ်ားႏွင့္ ဆရာဝန္မ်ားမွာ အစိုးရကို ဆန႔္က်င္ဆႏၵျပခဲ့ပါတယ္။ ဦးေနဝင္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း)က “ေနာင္ကို လူစုလူေဝး နဲ႕ ဆူဆူပူပူ လုပ္လို႔ ရွိရင္ ေတာ့ စစ္တပ္ဆိုတာ ပစ္ရင္ မွန္ေအာင္ ပစ္တယ္၊ မိုးေပၚေထာင္ေျခာက္တာမပါဘူး” “တပ္ကိုသုံးလို႔ ရွိရင္ေတာ့ ဆူတဲ့သူေတြ မသက္သာဘူး ဆိုတာ မွတ္ေပေတာ့” ဟု ျမန္မာ့အသံ ေရဒီယို ႏွင့္ တယ္လီေဗးရွင္း မွ အသံထုတ္လႊင့္ ၫႊန္ၾကားခဲ့ရာ ၎သည္ စစ္တပ္ကို ဆႏၵျပသူလူထုထဲသို႔ တည့္တည့္ပစ္ရန္ အမိန႔္ေပးၫႊန္ၾကားသည့္ အဓိပၸါယ္ပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္မွလည္း ျမန္မာနိုင္ငံတဝွမ္းလုံးရွိ ၿမိဳ႕မ်ားမွာ ဆႏၵျပသူမ်ားကို အတားအဆီးမဲ့စြာ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။အေရးအခင္းသည္နိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕' က ေသြးေခ်ာင္းစီးေစခဲ့ေသာ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းယူမႈအၿပီး စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ ၿပီးဆုံးခဲ့ပါတယ္။ ဤအေရးအခင္းအတြင္း စစ္တပ္ေၾကာင့္ စက္တင္ဘာလကုန္မွာ ဆႏၵျပသူ ၃,၀၀၀ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ဒဏ္ရာရသူ ဦးေရ အတိအက်ကိဳမူ ယခုအခ်ိန္အထိ မသိရပါ။
တရားဝင္ ရပ္တည္ဖြဲ႕စည္းခြင့္ မရေသးတဲ့ “ဗကသ" အဖြဲ႕ႀကီးဟာ ယခုအခ်ိန္ထိ ေျမေအာက္တပိုင္း အဖြဲ႕အစည္း အျဖစ္ လက္ဆင့္ ကမ္းသယ္ေဆာင္ၾကရင္း ဆက္လက္ရွင္သန္တည္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ျပည္ပအထိ ေရာက္ရွိ သြားၾကရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈေၾကာင့္ ျပည္ပအထိ “ဗကသ" အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဆိုတဲ့ သမိုင္းဝင္ အမည္နာမဟာ ဆက္လက္ရွင္သန္တည္ရွိေနနိုင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 အဖြဲ႕ခ်ဳပ္....
ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ (ဗကသ) အျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့တဲ့အဖြဲ႕အစည္းႀကီးကို ၁၉၅၁ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လို႔လည္း ေခၚေဝၚၾကပါတယ္။ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ဗကသ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီးဟာ ဗမာျပည္နိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသမိုင္းမွာ အစဥ္တစိုက္ အေရးပါခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ႀကီး ျဖစ္သလို လက္ဆင့္ကမ္း သယ္ေဆာင္လႈပ္ရွား ခဲ့ၾကျခင္းအားျဖင့္ အဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ ရွင္သန္ ေနရင္း ထူးျခားစြာ ရပ္တည္ တည္ရွိေနနိုင္ခဲ့တဲ့ သံမဏိအရွည္ဆုံး အဖြဲ႕အစည္းႀကီးတခု ျဖစ္သည္။
📝 လက္ပံတန္းအၾကမ္းဖက္မႈ....
စတုတၳ ေက်ာင္းသားသပိတ္ကို ၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္စတင္သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ဇန္နဝါရီလ တြင္ ဒီမိုကေရပညာေရးသပိတ္စစ္ေၾကာင္း မႏၲေလး-ရန္ကုန္ ခရီးရွည္ခ်ီတက္ပြဲ ကာ လက္ပံတန္းသို႔ ေဖေဖၚဝါရီလယ္ပိုင္းေလာက္ေရာက္ရွိၿပီး မတ္၁ေန႕ လက္ပံတန္းမွရန္ကုန္သို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ရာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရဘက္မွ လုံထိန္းအင္အားအလြန္အကြၽန္သုံးခါ မတ္၁၀ ေန႕တြင္ အၾကမ္းဖက္ခံခဲ့ရသည္။
_
ကိုးကား....
✔ ဝင္းတင့္ထြန္း (၂၀၁၀၊ဩဂုတ္). ဗမာျပည္ နိုင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႕အစည္း အသင္းအပင္းမ်ား အၫႊန္း, ပထမ အႀကိမ္. ေန႕သစ္အင္အားစု၊ ဂ်ပန္
✔ျမန္မာနိုင္ငံေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈစာအုပ္
📝 ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ မူ(၅)မူ....
ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ မူ ၅ မူ ကို ယေန႕အခ်ိန္အထိ ဆက္လက္ကိုင္စြဲ တိုက္ပြဲ ဝင္လ်က္ရွိသည္။
(၁) အမ်ိဳးသားေရး
(၂) ဒီမိုကေရစီေရး
(၃) ဒီမိုကေရစီပညာေရး
(၄) ၿငိမ္းခ်မ္းေရး
(၅) ေက်ာင္းသားထုအခြင့္အေရး
📝 ျဖစ္ေပၚလာပုံ သမိုင္းေၾကာင္း....
၁၉၃၆ ခုႏွစ္မွာျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ဒုတိယတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားသပိတ္ႀကီးအၿပီး ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တကသ သည္ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အျဖစ္သာ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ တနိုင္ငံလုံး၏ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕အစည္းႀကီးတခု ျဖစ္ေပၚတည္ရွိလာေရးလိုအပ္ခ်က္အရ “ဗကသ" ေပၚေပါက္လာရျခင္း ျဖစ္သည္။ ၁၉၃၆ ခု-ေမလ ရန္ကုန္တြင္က်င္းပတဲ့ ပထမအႀကိမ္ နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားကြန္ဖရင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အရ “ဗကသ" ကို ဖြဲ႕စည္း တည္ေထာင္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ၁၉၃၆-၃၇ ခုႏွစ္မွသည္ ၁၉၄၉-၅၀ ခုႏွစ္ အထိ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ ABSU (All Burma Students Union) ဟူ၍ အမည္နာမတြင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၁၉၅၁-၅၂ ခုႏွစ္မွစၿပီး ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ABFSU (All Burma Federation of Student Unions) ဟူ၍ အမည္နာမေျပာင္းလဲေခၚတြင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၁-၅၂ ေက်ာင္းသားေလာကတြင္ အဓိက အုပ္စု ၂ စုမွာ "သန႔္ရွင္း" ႏွင့္ "တိုးတက္" တို႔ ျဖစ္သည္။
📝 ဦးစီး ေခါင္းေဆာင္မ်ား....
ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုေအာင္ဆန္း အပါအဝင္ တကသ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဦးစီးၿပီး တည္ေထာင္ ေပၚထြန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ (စာႂကြင္း။ ။တကသ သည္ တကၠသိုလ္တစ္ခုထဲသေဘာသက္ေရာက္ေနသာေၾကာင့္ ဗမာတစ္နိုင္ငံလုံးကိုယ္စားျပဳေစရန္)။ ပထမဆုံး ဗကသ ဥကၠ႒ အျဖစ္ ကိုေအာင္ဆန္း (ေနာင္-သခင္ေအာင္ဆန္း၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း) ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကိုေအာင္ဆန္းေနာက္ ေပၚေပါက္လာခဲ့တဲ့ ဗကသ ဥကၠ႒ကေတာ့ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္း(ေနာင္-သခင္ဗဟိန္း) ျဖစ္ပါတယ္။
📝 အေရးေတာ္ပုံမ်ား....
“တကသ" ႀကီးဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ခဲ့သလို “ဗကသ" ႀကီးဟာလဲ ေပၚထြန္းလာခ်ိန္ကစၿပီး ဂုဏ္ေရာင္ ေျပာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံႀကီးအတြင္း အထင္ကရအခန္းက တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရနံေျမ သပိတ္တပ္ႀကီး ရန္ကုန္ အေရာက္ ခ်ီတက္ရာမွာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္း၊ ကိုဗေဆြတို႔ မေကြး အေရာက္သြားၿပီး ပါဝင္ အားျဖည့္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ ဥကၠ႒ ကိုဗဟိန္းရဲ႕ “ျမင္းခြာ တခ်က္ေပါက္ရင္ မီးဟုန္းဟုန္း ေတာက္ေစမည္" ဆိုတဲ့ ရဲရဲေတာက္မိန႔္ခြန္း တျပည္လုံး ပဲ့တင္ရိုက္ေစခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုဗဟိန္းနဲ႕ ကိုဗေဆြတို႔ကို နယ္ခ်ဲ့အစိုးရက ဖမ္းဆီးခဲ့ပါတယ္။
📝 ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ႏွင့္ အာဇာနည္ ၁၇ ဦး က်ဆံုးျခင္း....
၁၃၀၀ ျပည့္ အေရးေတာ္ပုံႀကီးအတြင္း ဗကသ၊ တကသ ဦးစီးတဲ့ ေက်ာင္းသား သပိတ္ႀကီးဟာ အလုပ္သမား သပိတ္ႀကီးနဲ႕ ဟန္ခ်က္ညီညီ ေပါင္းစပ္ၿပီး နယ္ခ်ဲ့သမားကို ျပတ္ျပတ္သားသား တိုက္ပြဲ ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အေရးေတာ္ပုံႀကီး အတြင္း ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ ေသြးေျမက်ခဲ့ရသလို မႏၲေလးမွာ အာဇာနည္ (၁၇) ဦးက်ဆဳံးရတဲ့အထဲ ေက်ာင္းသားေတြပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 သံမဏိတပ္....
၁၉၃၈ ဗကသ ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈေအာက္မွာ ဗမာျပည္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္ေက်ာင္းမ်ားမွာ ေက်ာင္းသား “သံမဏိတပ္" မ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာင္ေပၚေပါက္လာမယ့္ ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္၊ ဗမာ့ကာကြယ္ေရးတပ္မေတာ္ ေတြမွာ ေက်ာင္းသား သံမဏိ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြ ပါဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ က ဦးေဆာင္ၿပီး တနိုင္ငံလုံးရဲ႕ ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားသမဂၢေတြ ေပၚေပါက္လာေစခဲ့ပါတယ္။ နယ္ခ်ဲ့ဆန႔္က်င္ေရး နဲ႕ ဗမာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ လႈပ္ရွားမႈ ေခတ္အတြင္း ထင္ရွားခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ၊ ကိုဗဟိန္း၊ ဦးဗေဆြ ၊ ဦးႏု၊ ၿမိဳ႕မ-ဦးသန္းႂကြယ္၊ သူရိယ ဦး သန္းေမာင္၊ ေဒါက္တာသန္းထြန္း၊ အာဏာရွင္ လွေ႐ႊ ၊ လင္းယုန္နီ ၊ လင္းယုန္ေမာင္ေမာင္ ၊ ဦးရန္ေဝး ၊ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္ေက်ာ္ ၊ ဦးစိန္လွ စတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၂ ရက္ မွာ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ ၿမိဳ႕မ-ကိုသန္းႂကြယ္ က အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဆာေမာင္ႀကီး ၊ ဗိုလ္မႉးေအာင္၊ ဦးေအာင္ဇံေဝ၊ ဦးတင္ထြဋ္(အိုင္စီအက္စ္)၊ သခင္ဝတင္ နဲ႕ အျခားတိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ တို႔ႏွင့္ အတူ ပင္လုံညီလာခံ မွာ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢရဲ႕ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့တယ္။
📝 လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေခတ္....
လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာၿပီး ေခတ္မွာလည္း ဗကသ ႀကီးဟာ တကသ ႀကီးနဲ႕အတူ ဂုဏ္ေျပာင္တဲ့ ေက်ာင္းသားထု တိုက္ပြဲႀကီးေပါင္း မ်ားစြာကို ဆင္ႏႊဲခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုနဲ႕ တသားတည္း ရပ္တည္ၿပီး ျပည္သူလူထု ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြား ဘက္က စဥ္ဆက္မျပတ္ရပ္တည္ခဲ့တဲ့အတြက္ အုပ္စိုးသူ အစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ႕ မုန္းတီးဖိႏွိပ္မႈ ကိုလည္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ ကိုကိုးကြၽန္းအထိ အပို႔ခံခဲ့ရတဲ့ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပၚေပါက္ခဲ့ရပါတယ္။ မေရတြက္နိုင္ေလာက္ေအာင္ အဖမ္းအဆီးခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္၊ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတာတြင္းေရာက္ၾကရပါတယ္။
လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာၿပီးေခတ္ ေနာက္ပိုင္း ထင္ရွားခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့
ကိုလွဝင္း၊
ကိုေဇာ္ဝင္း၊
ကိုစိန္ဝင္း (သုံးခြ)၊
ကိုခင္ေမာင္အုန္း၊
ကိုတင္ထြန္း (ဖ်ာပုံ)၊
ကိုသက္ (ေဒးဒရဲ)၊
ဦးတင္ေအး (ၿမိဳ႕မ)၊
ကိုစိုးဝင္း (မႏၲေလး) စတဲ့ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
📝 အာဏာရွင္အစိုးရ မ်ား ႏွင့္ ဗကသ....
၁၉၅၈ ခုႏွစ္၊ အိမ္ေစာင့္အစိုးရ တက္လာတာကို ဗကသ ႀကီးက ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္ခဲ့သလို၊ ၆၂ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ အာဏာသိမ္း စစ္အစိုးရကိုလည္း ေရွ႕ဆုံးတန္းကေန ျပတ္ျပတ္ သားသား ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း စစ္အစိုးရက ဗကသ၊ တကသ အေပၚ မေၾကနိုင္ မခ်မ္းနိုင္ မုန္းတီး ရန္ၿငိဳးသိုရင္း အျပတ္ ႏွိပ္ကြပ္ ပစ္နိုင္ဘို႔ အကြက္ခ်ျပင္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 ဆဲဗင္းဇူလိုင္....
ရလဒ္အျဖစ္ (၇) ရက္ ဇူလိုင္အေရးေတာ္ပုံႀကီး ေပၚထြက္လာရၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ ပစ္ခတ္ၿဖိဳခြင္း ခံခဲ့ပါတယ္။ ၿမိဳ႕မေက်ာင္းသားမ်ား၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားေႂကြးေၾကာ္သံမ်ား ေႂကြးေၾကာ္ကာ လွည့္လည္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။ ဗကသ ဝင္ေက်ာင္းသားေတြ ေသြးေျမက်ၾကရသလို ဗကသ ေခါင္းေဆာင္ ေတြလည္း အဖမ္းအဆီးခံခဲ့ၾကရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေတာတြင္း ဆင္းသြား ရပါေတာ့တယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေနဝင္း စစ္အစိုးရ ဟာ ဗကသ၊ တကသ တို႔ရဲ႕ တရားဝင္ တည္ရွိခြင့္ အေနအထားကို လုံးဝ ဖ်က္သိမ္းပစ္ခဲ့ပါတယ္။ဒိုင္းကိုယ္စီ ကိုင္ထားေသာ ရဲမ်ားက တန္းစီပိတ္ဆို႔ၿပီး ေက်ာင္းသားမ်ားကို နံပတ္တုတ္ႏွင့္ ရိုက္သူကရိုက္၊ မ်က္ရည္ယိုဗုံးေသနတ္ ကိုင္ေသာရဲမ်ားက မ်က္ရည္ယိုဗုံးမ်ားႏွင့္ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားတစ္ခ်ိဳ႕ ရင္ဘတ္သို႔ထိမွန္ခဲ့၍ လဲသူလဲ ကြဲသူကြဲျဖစ္ကုန္ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားမ်ားလည္း ေသြးရဲရဲ သံရဲရဲျဖစ္လာပါတယ္။စစ္သားမ်ားဟာ စစ္ေျမျပင္မွ ရန္သူကို ေခ်မႈန္းသည့္ပမာ ေမာင္းျပန္ရိုင္ဖယ္မ်ားႏွင့္ မႏၲေလးေဆာင္၊ ရာမညေဆာင္ ႏွင့္ အဓိပတိ လမ္းမတစေလွ်ာက္ရွိ ေက်ာင္းသားထုထဲသို႔ အလစပ္ ပစ္ခတ္ၾကပါတယ္။ပစ္ခတ္မည္ဟု မထင္မွတ္ထားေသာ ေက်ာင္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဟာမင္သက္လ်္က္ ေနရာမွာပင္ အသက္ေပ်ာက္ခဲ့ရပါတယ္။ေက်ာင္းသား သမဂၢ အေဆာက္အဦး အားဇူလိုင္ (၈) ရက္ မနက္ (၃) နာရီခြဲ (၄) နာရီ ခန႔္မွာ ေဖာက္ခြဲလိုက္ပါတယ္။ထိုေန႕ည (၇) နာရီအခ်ိန္ ျမန္မာ့အသံ ေရဒီယို မွ အသံလႊင့္ေသာအခါ'ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက ဓါးကို ဓါးျခင္း လွံကိုလွံျခင္းရင္ဆိုင္ရန္သာရွိေတာ့ေၾကာင္း ”ထပ္မံ စိန္ေခၚခဲ့ပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း ဦးစီးတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ အတြင္း ကိုကိုးကြၽန္း အထိ ပို႔ၿပီး ႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရတဲ့ နိုင္ငံေရးသမားေတြထဲမွာ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က ဗကသ ဝင္ ေက်ာင္းသား ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေျမာက္အမ်ား ပါဝင္ ခဲ့ပါတယ္။
📝 သမိုင္းေပးတာဝန္....
ဗကသ ႀကီးဟာ အမိဗမာျပည္ႀကီး လြတ္လပ္ေရးမရခင္က လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ လႈပ္ရွားမႈေတြထဲ ေရွ႕တန္း တေနရာက ပါဝင္ခဲ့သလို လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ေနာက္ပိုင္းတေလွ်ာက္လုံးမွာလည္း အမိဗမာျပည္ႀကီးရဲ႕ ျပည္တြင္းစစ္ရပ္စဲေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ကမၻွာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ နယ္ခ်ဲ့ဆန႔္က်င္ေရးနဲ႕ တ႐ုတ္ျဖဴက်ဴးေက်ာ္မႈ ဆန႔္က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈေတြအတြင္း အေရးႀကီး အခန္းက႑ကေန တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္လႈပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။
မဆလ စစ္အာဏာရွင္ အုပ္စိုးစဥ္ ကာလတေလွ်ာက္ အခါအခြင့္ရတိုင္း “ဗကသ" ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္တဲ့ အမည္နာမ မၾကာမၾကာ ထိုးထြက္ရွင္သန္ေနခဲ့သလို ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီး ေပၚထြန္းလာေရးမွာေတာ့ အေရးႀကီး အခန္းက႑ ကေန ျမင့္ျမင့္မားမား ထပ္မံေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ မ်ိဳးဆက္ခြပ္ေဒါင္းမ်ားက သမိုင္းအေမြကို ဆက္ခံရယူ သယ္ေဆာင္ၾကျခင္းနည္း နဲ႕ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
📝 ရွစ္ေလးလုံး အတြင္း ဗကသ....
၈၈၈၈ အေရးအခင္း (ရွစ္ေလးလုံး) အေရးေတာ္ပုံမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားက ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႕တြင္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဦးတင္ေမာင္ဝင္း(ခရမ္း ၿမိဳ႕နယ္မဲ ဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၂) အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အား ကိုယ္စားျပဳျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္) ၊ ေဆးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား သမဂၢ ဥကၠ႒ေဟာင္း ေဒါက္တာ သန္းၿငိမ္း(ေက်ာက္တန္း ၿမိဳ႕နယ္အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အား ကိုယ္စားျပဳ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF) ဥကၠ႒) ၊ ဦးတင္ေအး (ၿမိဳ႕မ) ႏွင့္ ဦးရဲထြန္း စေသာ ေက်ာင္းသားေဟာင္းႀကီးမ်ား ၊ မင္းကိုနိုင္၊ ကိုကိုႀကီး၊ မိုးသီးဇြန္ စေသာ ဗကသ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီး ကာလအတြင္း ၁၉၈၈၊ ဩဂုတ္လ-၂၈ ရက္ေန႕မွာ ေက်ာင္းသား သမဂၢႀကီး တည္ရွိခဲ့ဖူးရာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ျမက္ခင္းျပင္ ကြက္လပ္ေနရာမွာ “ဗကသ" (ယာယီ) ကို ဂုဏ္ေျပာင္ေျပာင္ ျပန္လည္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၾကပါတယ္။ အေရးေတာ္ပုံႀကီး အတြင္း ေက်ာင္းသားထု ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာရဲ႕ ေရွ႕ေမွာက္မွာ တရားဝင္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၾကတဲ့ ဗကသ (ယာယီ) ရဲ႕ ဥကၠ႒ အျဖစ္ကေတာ့ “မင္းကိုနိုင္" ျဖစ္ၿပီး၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး အျဖစ္ “မိုးသီးဇြန္" ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒု-ဥကၠ႒ ေတြကေတာ့ ကိုကိုႀကီးနဲ႕ ေအာင္ဒင္ တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေက်ာင္းသား ကန႔္ကြက္ဆႏၵျပပြဲမ်ားမွာတစ္နိုင္ငံလုံးသို႔ ျပန႔္ႏွံ႕သြားခဲ့ပါတယ္။ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ သံဃာေတာ္မ်ား၊ ကေလးငယ္မ်ား၊ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား၊ အိမ္ရွင္မမ်ားႏွင့္ ဆရာဝန္မ်ားမွာ အစိုးရကို ဆန႔္က်င္ဆႏၵျပခဲ့ပါတယ္။ ဦးေနဝင္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း)က “ေနာင္ကို လူစုလူေဝး နဲ႕ ဆူဆူပူပူ လုပ္လို႔ ရွိရင္ ေတာ့ စစ္တပ္ဆိုတာ ပစ္ရင္ မွန္ေအာင္ ပစ္တယ္၊ မိုးေပၚေထာင္ေျခာက္တာမပါဘူး” “တပ္ကိုသုံးလို႔ ရွိရင္ေတာ့ ဆူတဲ့သူေတြ မသက္သာဘူး ဆိုတာ မွတ္ေပေတာ့” ဟု ျမန္မာ့အသံ ေရဒီယို ႏွင့္ တယ္လီေဗးရွင္း မွ အသံထုတ္လႊင့္ ၫႊန္ၾကားခဲ့ရာ ၎သည္ စစ္တပ္ကို ဆႏၵျပသူလူထုထဲသို႔ တည့္တည့္ပစ္ရန္ အမိန႔္ေပးၫႊန္ၾကားသည့္ အဓိပၸါယ္ပင္ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္မွလည္း ျမန္မာနိုင္ငံတဝွမ္းလုံးရွိ ၿမိဳ႕မ်ားမွာ ဆႏၵျပသူမ်ားကို အတားအဆီးမဲ့စြာ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။အေရးအခင္းသည္နိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕' က ေသြးေခ်ာင္းစီးေစခဲ့ေသာ စစ္တပ္မွ အာဏာသိမ္းယူမႈအၿပီး စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ ၿပီးဆုံးခဲ့ပါတယ္။ ဤအေရးအခင္းအတြင္း စစ္တပ္ေၾကာင့္ စက္တင္ဘာလကုန္မွာ ဆႏၵျပသူ ၃,၀၀၀ ခန႔္ ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ဒဏ္ရာရသူ ဦးေရ အတိအက်ကိဳမူ ယခုအခ်ိန္အထိ မသိရပါ။
တရားဝင္ ရပ္တည္ဖြဲ႕စည္းခြင့္ မရေသးတဲ့ “ဗကသ" အဖြဲ႕ႀကီးဟာ ယခုအခ်ိန္ထိ ေျမေအာက္တပိုင္း အဖြဲ႕အစည္း အျဖစ္ လက္ဆင့္ ကမ္းသယ္ေဆာင္ၾကရင္း ဆက္လက္ရွင္သန္တည္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ျပည္ပအထိ ေရာက္ရွိ သြားၾကရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈေၾကာင့္ ျပည္ပအထိ “ဗကသ" အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဆိုတဲ့ သမိုင္းဝင္ အမည္နာမဟာ ဆက္လက္ရွင္သန္တည္ရွိေနနိုင္ခဲ့ပါတယ္။
📝 အဖြဲ႕ခ်ဳပ္....
ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ (ဗကသ) အျဖစ္ ထင္ရွားခဲ့တဲ့အဖြဲ႕အစည္းႀကီးကို ၁၉၅၁ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဗမာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လို႔လည္း ေခၚေဝၚၾကပါတယ္။ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္ကတည္းက စတင္ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ဗကသ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႀကီးဟာ ဗမာျပည္နိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသမိုင္းမွာ အစဥ္တစိုက္ အေရးပါခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ႀကီး ျဖစ္သလို လက္ဆင့္ကမ္း သယ္ေဆာင္လႈပ္ရွား ခဲ့ၾကျခင္းအားျဖင့္ အဆက္မျပတ္ ဆက္လက္ ရွင္သန္ ေနရင္း ထူးျခားစြာ ရပ္တည္ တည္ရွိေနနိုင္ခဲ့တဲ့ သံမဏိအရွည္ဆုံး အဖြဲ႕အစည္းႀကီးတခု ျဖစ္သည္။
📝 လက္ပံတန္းအၾကမ္းဖက္မႈ....
စတုတၳ ေက်ာင္းသားသပိတ္ကို ၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္စတင္သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ဇန္နဝါရီလ တြင္ ဒီမိုကေရပညာေရးသပိတ္စစ္ေၾကာင္း မႏၲေလး-ရန္ကုန္ ခရီးရွည္ခ်ီတက္ပြဲ ကာ လက္ပံတန္းသို႔ ေဖေဖၚဝါရီလယ္ပိုင္းေလာက္ေရာက္ရွိၿပီး မတ္၁ေန႕ လက္ပံတန္းမွရန္ကုန္သို႔ ဆက္လက္ခ်ီတက္ရာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရဘက္မွ လုံထိန္းအင္အားအလြန္အကြၽန္သုံးခါ မတ္၁၀ ေန႕တြင္ အၾကမ္းဖက္ခံခဲ့ရသည္။
_
ကိုးကား....
✔ ဝင္းတင့္ထြန္း (၂၀၁၀၊ဩဂုတ္). ဗမာျပည္ နိုင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႕အစည္း အသင္းအပင္းမ်ား အၫႊန္း, ပထမ အႀကိမ္. ေန႕သစ္အင္အားစု၊ ဂ်ပန္
✔ျမန္မာနိုင္ငံေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈစာအုပ္
Comments
Post a Comment