' ဂဠဳန္ဦးေစာ '
' ဂဠဳန္ဦးေစာ '
ေမြးေန႕ … မတ္လ ၁၆ ၊၁၉၀၀ ခုႏွစ္
ကြယ္လြန္ … ေမလ ၈ ၊၁၉၄၈ ခုႏွစ္
ေမြးဖြားရာေဒသ … ကိုင္းႀကီး႐ြာ၊ အုတ္ဖိုၿမိဳ႕
ရာထူးအလုပ္အကိုင္ … နန္းရင္းဝန္၊
လူသိမ်ားျခင္းမွာ … အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို
လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ အဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္
ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ … ဗုဒၶဘာသာ
တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕အစည္း … ဂဠဳန္
ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးေလာကတြင္ ထိပ္ထိပ္ၾကဲမ်ားစြာ ရွိသည့္အနက္ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္လည္းတစ္ဦးအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔အုပ္စိုးသည့္ အခ်ိန္၊ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီး ျဖစ္ပြားေနေသာအခ်ိန္မ်ားတြင္ ဦးေစာသည္ နိုင္ငံအက်ိဳး သယ္ပိုးေဆာင္႐ြက္ခဲ့သကဲ့သို႔ ျမန္မာနိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရန္ အလြန္နီးစပ္ေနသည့္ကာလေရာက္မွ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ကံၾကမၼာကို ေျပာင္းလဲလိုက္သူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။
📝 ငယ္စဥ္ဘဝ....
နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ဂဠဳန္ဦးေစာကို အုတ္ဖိုၿမိဳ႕နယ္ ကိုင္းႀကီး႐ြာ၌ အဘေျမပိုင္ရွင္ ဦးဖိုးၾကဴး၊ အမိ ေဒၚပန္းတို႔မွ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္၊ မတ္လ (၁၆)ရက္ (ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၆၂ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ (၄)ရက္) ဗုဒၶဟူးေန႕ ည (၇)နာရီ (၃၀) မိနစ္တြင္ ဖြားျမင္သည္။ ေမြးခ်င္းေလးေယာက္အနက္ ဒုတိယေျမာက္ျဖစ္သည္။ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္ၿမိဳ႕ ရိုမန္ကက္သလစ္ သာသနာျပဳေက်ာင္း၌ သတၱမတန္းေအာင္ျမင္သည္အထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အဂၤလိပ္စာကို ကာလကတၱား (ယခု ကိုးလ္ကတၱား) ၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္ သင္ၾကားခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္တြင္ တတိယတန္းေရွ႕ေန စာေမးပြဲ ေအာင္ျမင္ကာ ေရွ႕ေနလိုက္ခဲ့သည္။
📝 လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလ....
သာယာဝတီၿမိဳ႕မ ဝံသာႏုေကာင္စီတြင္ စကၠရီေတရီ အျဖစ္လည္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၁ ခု ဂ်ီ၊ စီ၊ ဘီ၊ ေအ အကြဲတြင္ ဖခင္ ဦးဖိုးၾကဴး ႏွင့္အတူ (၂၁)ဦးအဖြဲ႕ ဘက္က ပါဝင္သည္။ ၁၉၂၅ ခုပထမအႀကိမ္ ဒိုင္အာခီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရာ ရႈံးနိမ့္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္တြင္မူ ဒိုင္အာခီေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သာယာဝတီေတာင္ပိုင္း မဲဆႏၵနယ္မွ မင္းတိုင္ပင္ အမတ္အျဖစ္ အေ႐ြးခံရသည္။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ဝါရင့္နိုင္ငံေရးသမား သာယာဝတီဦးပု ကို အနိုင္ရကာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ အျဖစ္ဆက္လက္ အေ႐ြးခံရသည္။ ေတာင္သူလယ္သမား ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဂဠဳန္ဆရာစံ၏ ေနာက္လိုက္မ်ား အတြက္ ေရွ႕ေနလိုက္ေပးခဲ့သည္။
၁၉၃၁ ခုႏွစ္ ဥပေဒျပဳေကာင္စီတြင္ ဦးေစာသည္ ဂဠဳန္ဆရာစံ၏ ေတာင္သူလယ္သမား ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဂၤလိပ္အစိုးရသည္ ပုန္ကန္သူမ်ားအား ရက္ရက္ ေရာေရာ ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရထံ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ တစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ျမန္မာျပည္အေရး စာအုပ္တစ္အုပ္ ေရးသားကာ နိုင္ငံျခားသို႔ တင္ပို႔ရာ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ ပိတ္ပင္တားဆီးမႈခံရသည္။ သာယာဝတီ ေတာင္ပိုင္းအမတ္ ဦးေစာသည္ “၁၉၃၀-၃၁ ခုႏွစ္ျမန္မာျပည္အေရး” စာအုပ္ကို ေရးသား ထုတ္ေဝရာ အစိုးရအား အၾကည္ညိုပ်က္ေစေသာ စာသားမ်ား ပါဝင္၍ ပုဒ္မ ၁၂၃ (က) အရ အျပစ္ေပးနိုင္ေၾကာင္း အထူးေဂဇက္ အထုတ္ခံရသည္။ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး တြင္လည္း ဆရာစံ ေတာင္သူလယ္သမား ပုန္ကန္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ေဝဖန္ ေျပာၾကားရာ ထိုစဥ္က ျပည္ထဲေရးအတြင္းဝန္ “မစၥတာ ဘုသ္ဂေရဗလီ (Mr. Booth Gravely) ကဦးေစာအား “ေမာင္ေစာ ဂဠဳန္ျဖစ္လာၿပီ”ဟု ေျပာရာမွ “ဂဠဳန္ဦးေစာ”ဟု အမည္တြင္ လာသည္။
၁၉၃၂ ခုႏွစ္ ဒိုင္အာခီေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သာယာဝတီေတာင္ပိုင္း မဲဆႏၵ နယ္မွ အေ႐ြးခံရာ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ျပန္သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ဆယ္လေက်ာ္ အၾကာ ၾကားျဖတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ ဟသၤာတ ေျမာက္ပိုင္း မဲဆႏၵနယ္မွ အေ႐ြးခံရသည္။ ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ ဦးေစာသည္ ရန္ကုန္ ျမဴနီစီပယ္လူႀကီးအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၃၅ ခုႏွစ္၊ ေမလ (၂၃) ရက္ေန႕တြင္ သူရိယသတင္းစာ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဂ်ပန္နိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ အျပန္တြင္ ကိုးရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ထိုင္း၊ ပသ်ႉးကြၽန္းဆြယ္ (မေလးကြၽန္းဆြယ္) စေသာ နိုင္ငံမ်ားသို႔ လွည့္လည္သြားေရာက္ကာ အဆိုပါနိုင္ငံ၏ အဆာဟိရွင္ဘန္း သတင္းစာကိုလည္း ေလ့လာခဲ့သည္။ ဂ်ပန္မွအျပန္ ဦးေစာသည္ “ကိုယ္ေတြ႕ဂ်ပန္ျပည္”စာအုပ္ကိုေရးကာ သူရိယမွ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္သူရိယ သတင္းစာရွယ္ယာမ်ား ထပ္မံဝယ္ယူၿပီး ၁၉၃၆ ခုႏွစ္တြင္ သူရိယသတင္းစာ၏ ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာသည္။
၁၉၃၇ ခု၊ ေမလ (၁၂) ရက္ေန႕တြင္ ဂဠဳန္ဦးေစာႏွင့္ ဇနီးေဒၚသန္းတင္တို႔က အိႏိၵယ ေခါင္းေဆာင္ ပန္ဒစ္ဂ်ဝါဟလာေန႐ူးႏွင့္ သမီး အင္ဒီရာေဒဝီတို႔အား ဧည့္ခံဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ သူရိယသတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ သူရိယသတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ ဩဇာႀကီးမား လာသည္ႏွင့္အမွ် သတင္းစာ၏ မူဝါဒကို ၎စိတ္ႀကိဳက္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။
၁၉၃၆ ခုတြင္ ဂဠဳန္စစ္သူႀကီးဘြဲ႕ခံကာ ဂဠဳန္တပ္၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အျဖစ္ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၃၆ ခု ဒုတိယ ေက်ာင္းသား သပိတ္ကာလတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးမႈရရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခု၊ မတ္လတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီဌာနခ်ဳပ္ကို သူရိယသတင္းစာ တိုက္မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေနရာႏွင့္ ဦးေစာ၏ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေအဒီလမ္း (ယခု ေမခလမ္း) အမွတ္ (၄) ေနအိမ္တြင္ထားရွိသည္။ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီတြင္ ဝတ္လုံေတာ္ရ ဦးေအး၊ ဖ်ာပုံသူေဌး၊ ဦးအုန္းခင္၊ ဟသၤာတဦးျမ၊ ပဲခူးဦးစိန္ဝင္းတို႔ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အျဖစ္ပါဝင္သည္။
၁၉၃၉ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၆)ရက္ေန႕ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ ေဒါက္တာဘေမာ္ ဦးေဆာင္ေသာ ၫြန႔္ေပါင္း အစိုးရအား အယုံအၾကည္မရွိအဆို ထပ္မံတင္သြင္းရာ (၇၀) မဲ၊ (၃၇) မဲျဖင့္ အနိုင္ရသည္။ ၁၉၃၉ ခု၊ ေမလ (၃၀) ရက္ေန႕တြင္ ေ႐ႊက်င္ဦးပု ဦးေဆာင္သည့္ ၫြန႔္ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕၌ ဦးေစာသည္ လယ္ယာႏွင့္ သစ္ေတာေရးရာ ဝန္ႀကီးျဖစ္လာသည္။ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၉)ရက္ေန႕ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ နန္းရင္းဝန္ ေ႐ႊက်င္ဦးပုအား အယုံအၾကည္မရွိ အဆို ထပ္မံတင္သြင္းၿပီး ရာထူးမွ ျဖဳတ္ခ်ကာ ဦးေစာကိုယ္တိုင္ နန္းရင္းဝန္အျဖစ္ အစိုးရအဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ နန္းရင္းဝန္ (ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္) ျဖစ္စဥ္က ဦးေစာသည္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဥပေဒတစ္ခု ျပဌာန္းခဲ့သည္။ ယင္းဥပေဒမွာ “ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းဥပေဒ”ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဗိုလ္မႉးႀကီး စူဇူကီး (ဗိုလ္မိုးႀကိဳး)ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ေသာအခါ ဦးေစာသည္ ဗိုလ္မႉးႀကီး စူဇူကီးအား ေခၚယူေတြ႕ဆုံကာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဂ်ပန္ထံမွ အကူအညီမ်ား လိုခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ (၈) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ဦးေစာသည္ အိုင္စီအက္စ္ဝန္ထမ္း ဦးတင္ထြတ္ကို အႀကံေပးအျဖစ္ ေခၚေဆာင္ၿပီး နန္းရင္းဝန္ အက္တလီႏွင့္ ေတြ႕ရန္ အဂၤလန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ အဂၤလန္တြင္ နန္းရင္းဝန္ အက္တလီႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရေသာ္လည္း စစ္ၿပီးလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံအား ဒိုေမနီယန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေပးရန္ ေတာင္းဆိုရာ ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ေခ်။ အဂၤလန္မွအျပန္ ေပၚတူဂီနိုင္ငံ လစၥဘြန္းၿမိဳ႕အေရာက္ ဂ်ပန္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးသို႔သြားၿပီး ေပၚတူကီနိုင္ငံဆိုင္ရာ ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီးႏွင့္ ေတြ႕ဆုံကာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္းသို႔ ဂ်ပန္မ်ား ဝင္ေရာက္လာပါက ၿဗိတိသွ်တို႔ကို တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ကူညီဦးမည္ဟု စကားကမ္းလွမ္းခဲ့သည္၊ ထို႔အေၾကာင္းကို ၿဗိတိသွ်စုံေထာက္မ်ား သိရွိၿပီး ဂ်ပန္သံ႐ုံးႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈျဖင့္ ပါလက္စတိုင္း (အစၥေရး) ျပည္ ဟိုင္ဖာၿမိဳ႕တြင္ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ ထိန္းသိမ္း ထားျခင္းခံရသည္။ ၁၉၄၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၈) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ဦးေစာအား ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ခြင့္မျပဳဘဲ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းလိုက္ ေၾကာင္း အဂၤလိပ္အစိုးရက ေၾကညာခဲ့သည္။ ဦးေစာအား ဒုတိယ ကမာၻစစ္အတြင္း အာဖရိကတိုက္ ယူဂႏၵာနိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းခ် အိုင္စီအက္စ္ ဦးတင္ထြတ္အား အိႏၵိယနိုင္ငံ ဆင္မလားသို႔ပို႔ၿပီး ျမန္မာျပည္စစ္ေျပးအစိုးရ၏ အႀကံေပးအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေစခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဒုတိယကမာၻစစ္အၿပီး ၁၉၄၆ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၂၇) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ဦးေစာသည္ ယုဂႏၵာနိုင္ငံမွ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာသည္။ ေမလတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခု၊ စက္တင္ဘာလ (၁၂)ရက္ေန႕တြင္ ျမန္မာျပည္ဘုရင္ခံ ဆာဟူးဘတ္ရန႔္ ေခၚယူေတြ႕ဆုံျခင္းခံရသည္။ ထိုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၂၁)ရက္ေန႕တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေျမနီကုန္း (အထက ၂ စမ္းေခ်ာင္းေက်ာင္းေရွ႕) စိန႔္ဖလိုမီနာေက်ာင္းေရွ႕၌ ေသနတ္ပစ္ခံရ၍ မ်က္စိဒဏ္ရာရခဲ့သည္။ ၎လုပ္ႀကံမႈအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ေနာက္ကြယ္မွ ေစခိုင္းခဲ့သည္ဟု အထင္မွားကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေပၚ အၿငိဳးအေတးထားခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႕တြင္ ဘုရင္ခံ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီ၌ ပညာေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန႔္အပ္ခံရသည္။ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ(၉) ရက္ေန႕တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ အဂၤလန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ဇန္နဝါရီလ (၂၇) ရက္ေန႕တြင္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ကို ထိုစဥ္ကအဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္လိုက္ပါေသာ သခင္ဗစိန္ႏွင့္အတူ လက္မွတ္ထိုးရန္ ျငင္းဆိုၿပီး စာခ်ဳပ္ကို ကန႔္ကြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္ျပန္ေရာက္ၿပီး ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၉) ရက္ေန႕တြင္ သခင္ဗစိန္ႏွင့္အတူ ဝန္ႀကီးအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕မွ ႏုတ္ထြက္ၿပီးေနာက္ သခင္ဗစိန္၊ ေဒါက္တာဘေမာ္တို႔ႏွင့္အတူ “မဟာဗမာ”အဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္း၍ ဖဆပလအတိုက္အခံအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ထိုစဥ္က မဟာဗမာအဖြဲ႕ကို စာနယ္ဇင္းမ်ားတြင္ “ေစာစိန္ေမာ္ဂုိဏ္း”ဟု ကင္ပြန္းတပ္ခံရသည္။
📝 အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို လုပ္ႀကံမႈ....
ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ (၁၉) ရက္ေန႕တြင္ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ သူ၏ေနာက္လိုက္မ်ားအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို လုပ္ႀကံရန္ ေစခိုင္းခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ လုပ္ႀကံခံရသည့္ေန႕ ညေနပိုင္းမွာပင္ ထိုလုပ္ႀကံမႈ၏ တရားခံ မ်ားျဖစ္ေသာ ဦးေစာႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ ဖြဲ႕စည္းေပးထားေသာ ေသာင္းက်န္းမႈ ႏွိမ္နင္းေရးတပ္ တပ္ရင္းအမွတ္ (၁)မွ တပ္ခြဲမႉး ဗိုလ္သိန္းဟန္ႏွင့္ ရဲေဘာ္မ်ားသည္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ေအဒီလမ္း (ယခု ေမခလမ္း) အမွတ္ (၄)ရွိ ဦးေစာအိမ္သို႔ဝိုင္းၿပီး အိမ္တြင္းအိမ္ျပင္ ရွာေဖြဖမ္းဆီးကာ စုံေထာက္ အင္စပိတ္ေတာ္ မစၥတာဂ်ပ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ရဲအဖြဲ႕လက္သို႔ အပ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ဦးေစာႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားအား ဦးေက်ာ္ျမင့္၊ ဦးေအာင္သာေက်ာ္ႏွင့္ ဦးစီးဘူးတို႔ ပါဝင္ေသာ အထူးခုံ႐ုံးမွ အခ်ိန္ယူ စစ္ေဆးၿပီး ျပစ္မႈထင္ရွားသျဖင့္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၃၀) ရက္ေန႕တြင္ ေသဒဏ္စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ေလသည္။ တရားခံမ်ားက အဆင့္ဆင့္အယူခံ ဝင္ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံး အယူခံလႊာကို ၁၉၄၈ ခု၊ ဧၿပီလ (၂၀) ရက္ေန႕တြင္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္မွ ပယ္ခ်လိဳက္သည္။ ထို႔ေနာက္ သမၼတထံ သနားခံလႊာ တင္သြင္းခဲ့ျပန္ရာ ခင္ေမာင္ရင္၊ သုခႏွင့္ ေမာင္နီတို႔အေပၚတြင္ ခ်မွတ္ထားေသာ ေသဒဏ္အမိန႔္ကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး တစ္သက္တစ္ကြၽန္း ေထာင္ဒဏ္သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ က်န္တရားခံမ်ားျဖစ္ေသာ ဂဠဳန္ဦးေစာ၊ သက္ႏွင္း၊ ေမာင္စိုးႏွင့္ မႈန္ႀကီးတို႔အား အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္တြင္ လည္းေကာင္း၊ စိန္ႀကီးႏွင့္ ရန္ႀကီးေအာင္တို႔အား ရန္ကုန္အက်ဥ္းေထာင္ (ယခု ရန္ကုန္ အေထြေထြေရာဂါ ကုေဆး႐ုံေနရာ)တြင္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ (၈) ရက္ေန႕ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန ္(၅)နာရီခြဲတြင္ တစ္ခ်ိန္တည္း ႀကိဳးဒဏ္ စီရင္ခဲ့ေလသည္။
📝 ဘဝနိဂုံး....
ဦးေစာသည္ သူ႕အားေပးေသာ နံနက္လက္ဖက္ရည္ကို အခန္း၌ ဆြမ္းေတာ္ကပ္ခဲ့သည္။ ဖေယာင္းတိုင္သုံးတိုင္ ထြန္းညွိၿပီး ပူေဇာ္ခဲ့သည္။ ၿပီးမွ အျပင္တြင္ ေစာင့္ေနၾကေသာ အက်ဥ္းဌာန မင္းႀကီးဦးဘေမာင္၊ ဆရာဝန္၊ တရားသူႀကီး၊ အင္းစိန္ခရိုင္ဝန္၊ ခရိုင္ရဲဝန္၊ ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ား စသည္တို႔ကို ၿပဳံး႐ႊင္စြာ ႏႈတ္ဆက္သည္။ ဦးေစာသည္ ရွမ္းေဘာင္းဘီ အျပာေရာင္ကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ဝတ္ဆင္ထားသည္။ ႀကိဳးစင္ရွိရာ ထြက္ခြာလာစဥ္ အက်ဥ္းေထာင္ အေဆာင္မ်ားအလယ္ရွိ ဘုရား႐ုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ကိုးကြယ္ထားရာကို လြန္လာသျဖင့္ ျပန္လွည့္၍ ဒူးတုပ္ဝပ္ခ်သည္။ ထို႔ေနာက္ ႀကိဳးစင္ဘက္သို႔ ဆက္လက္ထြက္ခြာရာတြင္ ျမင္ရာလူကို လွမ္းၿပီး ႏႈတ္ဆက္သည္။ အထူးခုံ႐ုံး နာယက ဦးေက်ာ္ျမင့္ႏွင့္တကြ သူ႕ကိုတာဝန္အရ ေဆာင္႐ြက္ရသည့္ သူမ်ားအား မုန္းထားမႈ မရွိပါဟု မွာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ တည္တည္ ၿငိမ္ၿငိမ္ပင္ ႀကိဳးစင္ေပၚသို႔ တက္သြားေလသည္။ ဦးေစာ၏ ႂကြင္းက်န္ေသာ ႐ုပ္ကလာပ္ကို အင္းစိန္ေထာင္ႀကီး အနီးရွိ ေပါက္ေတာ သခၤ်ိဳင္းတြင္ပင္ ေျမျမႇုပ္သျဂၤိုဟ္လိုက္သည္။
_
ဆက္စပ္အေၾကာင္းအရာမ်ား....
ဦးေစာ ကို လုပ္ႀကံရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သူ … ရန္ကုန္ ဘေဆြ
ကိုးကား....
Martin Smith (1991). Burma - Insurgency and the Politics of Ethnicity. London and New Jersey: Zed Books, 91, 73–74, 77, 92, 65, 69.
http://www.yeyintnge.com/2010_07_16_archive.html
U Saw Must Die, Burma Court Rules
သန္းဝင္းလွိုင္၏ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေနာက္ဆုံးေန႕မ်ား စာအုပ္(၂၀၀၉-ခုႏွစ္)
#wikipedia
ေမြးေန႕ … မတ္လ ၁၆ ၊၁၉၀၀ ခုႏွစ္
ကြယ္လြန္ … ေမလ ၈ ၊၁၉၄၈ ခုႏွစ္
ေမြးဖြားရာေဒသ … ကိုင္းႀကီး႐ြာ၊ အုတ္ဖိုၿမိဳ႕
ရာထူးအလုပ္အကိုင္ … နန္းရင္းဝန္၊
လူသိမ်ားျခင္းမွာ … အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို
လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ အဖြဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္
ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ … ဗုဒၶဘာသာ
တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕အစည္း … ဂဠဳန္
ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးေလာကတြင္ ထိပ္ထိပ္ၾကဲမ်ားစြာ ရွိသည့္အနက္ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္လည္းတစ္ဦးအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔အုပ္စိုးသည့္ အခ်ိန္၊ ဒုတိယကမာၻစစ္ႀကီး ျဖစ္ပြားေနေသာအခ်ိန္မ်ားတြင္ ဦးေစာသည္ နိုင္ငံအက်ိဳး သယ္ပိုးေဆာင္႐ြက္ခဲ့သကဲ့သို႔ ျမန္မာနိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရန္ အလြန္နီးစပ္ေနသည့္ကာလေရာက္မွ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ကံၾကမၼာကို ေျပာင္းလဲလိုက္သူတစ္ဦးလည္းျဖစ္သည္။
📝 ငယ္စဥ္ဘဝ....
နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ဂဠဳန္ဦးေစာကို အုတ္ဖိုၿမိဳ႕နယ္ ကိုင္းႀကီး႐ြာ၌ အဘေျမပိုင္ရွင္ ဦးဖိုးၾကဴး၊ အမိ ေဒၚပန္းတို႔မွ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္၊ မတ္လ (၁၆)ရက္ (ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၆၂ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္ (၄)ရက္) ဗုဒၶဟူးေန႕ ည (၇)နာရီ (၃၀) မိနစ္တြင္ ဖြားျမင္သည္။ ေမြးခ်င္းေလးေယာက္အနက္ ဒုတိယေျမာက္ျဖစ္သည္။ ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္ၿမိဳ႕ ရိုမန္ကက္သလစ္ သာသနာျပဳေက်ာင္း၌ သတၱမတန္းေအာင္ျမင္သည္အထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အဂၤလိပ္စာကို ကာလကတၱား (ယခု ကိုးလ္ကတၱား) ၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္ သင္ၾကားခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္တြင္ တတိယတန္းေရွ႕ေန စာေမးပြဲ ေအာင္ျမင္ကာ ေရွ႕ေနလိုက္ခဲ့သည္။
📝 လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈကာလ....
သာယာဝတီၿမိဳ႕မ ဝံသာႏုေကာင္စီတြင္ စကၠရီေတရီ အျဖစ္လည္း ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၁ ခု ဂ်ီ၊ စီ၊ ဘီ၊ ေအ အကြဲတြင္ ဖခင္ ဦးဖိုးၾကဴး ႏွင့္အတူ (၂၁)ဦးအဖြဲ႕ ဘက္က ပါဝင္သည္။ ၁၉၂၅ ခုပထမအႀကိမ္ ဒိုင္အာခီ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရာ ရႈံးနိမ့္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္တြင္မူ ဒိုင္အာခီေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သာယာဝတီေတာင္ပိုင္း မဲဆႏၵနယ္မွ မင္းတိုင္ပင္ အမတ္အျဖစ္ အေ႐ြးခံရသည္။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ဝါရင့္နိုင္ငံေရးသမား သာယာဝတီဦးပု ကို အနိုင္ရကာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ အျဖစ္ဆက္လက္ အေ႐ြးခံရသည္။ ေတာင္သူလယ္သမား ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဂဠဳန္ဆရာစံ၏ ေနာက္လိုက္မ်ား အတြက္ ေရွ႕ေနလိုက္ေပးခဲ့သည္။
၁၉၃၁ ခုႏွစ္ ဥပေဒျပဳေကာင္စီတြင္ ဦးေစာသည္ ဂဠဳန္ဆရာစံ၏ ေတာင္သူလယ္သမား ေတာ္လွန္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဂၤလိပ္အစိုးရသည္ ပုန္ကန္သူမ်ားအား ရက္ရက္ ေရာေရာ ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရထံ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ တစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ျမန္မာျပည္အေရး စာအုပ္တစ္အုပ္ ေရးသားကာ နိုင္ငံျခားသို႔ တင္ပို႔ရာ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ ပိတ္ပင္တားဆီးမႈခံရသည္။ သာယာဝတီ ေတာင္ပိုင္းအမတ္ ဦးေစာသည္ “၁၉၃၀-၃၁ ခုႏွစ္ျမန္မာျပည္အေရး” စာအုပ္ကို ေရးသား ထုတ္ေဝရာ အစိုးရအား အၾကည္ညိုပ်က္ေစေသာ စာသားမ်ား ပါဝင္၍ ပုဒ္မ ၁၂၃ (က) အရ အျပစ္ေပးနိုင္ေၾကာင္း အထူးေဂဇက္ အထုတ္ခံရသည္။ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး တြင္လည္း ဆရာစံ ေတာင္သူလယ္သမား ပုန္ကန္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ေဝဖန္ ေျပာၾကားရာ ထိုစဥ္က ျပည္ထဲေရးအတြင္းဝန္ “မစၥတာ ဘုသ္ဂေရဗလီ (Mr. Booth Gravely) ကဦးေစာအား “ေမာင္ေစာ ဂဠဳန္ျဖစ္လာၿပီ”ဟု ေျပာရာမွ “ဂဠဳန္ဦးေစာ”ဟု အမည္တြင္ လာသည္။
၁၉၃၂ ခုႏွစ္ ဒိုင္အာခီေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ သာယာဝတီေတာင္ပိုင္း မဲဆႏၵ နယ္မွ အေ႐ြးခံရာ ရႈံးနိမ့္ခဲ့ျပန္သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ဆယ္လေက်ာ္ အၾကာ ၾကားျဖတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ ဟသၤာတ ေျမာက္ပိုင္း မဲဆႏၵနယ္မွ အေ႐ြးခံရသည္။ ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ ဦးေစာသည္ ရန္ကုန္ ျမဴနီစီပယ္လူႀကီးအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၃၅ ခုႏွစ္၊ ေမလ (၂၃) ရက္ေန႕တြင္ သူရိယသတင္းစာ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဂ်ပန္နိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ အျပန္တြင္ ကိုးရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ထိုင္း၊ ပသ်ႉးကြၽန္းဆြယ္ (မေလးကြၽန္းဆြယ္) စေသာ နိုင္ငံမ်ားသို႔ လွည့္လည္သြားေရာက္ကာ အဆိုပါနိုင္ငံ၏ အဆာဟိရွင္ဘန္း သတင္းစာကိုလည္း ေလ့လာခဲ့သည္။ ဂ်ပန္မွအျပန္ ဦးေစာသည္ “ကိုယ္ေတြ႕ဂ်ပန္ျပည္”စာအုပ္ကိုေရးကာ သူရိယမွ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္သူရိယ သတင္းစာရွယ္ယာမ်ား ထပ္မံဝယ္ယူၿပီး ၁၉၃၆ ခုႏွစ္တြင္ သူရိယသတင္းစာ၏ ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာသည္။
၁၉၃၇ ခု၊ ေမလ (၁၂) ရက္ေန႕တြင္ ဂဠဳန္ဦးေစာႏွင့္ ဇနီးေဒၚသန္းတင္တို႔က အိႏိၵယ ေခါင္းေဆာင္ ပန္ဒစ္ဂ်ဝါဟလာေန႐ူးႏွင့္ သမီး အင္ဒီရာေဒဝီတို႔အား ဧည့္ခံဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ သူရိယသတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ သူရိယသတင္းစာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္အျဖစ္ ဩဇာႀကီးမား လာသည္ႏွင့္အမွ် သတင္းစာ၏ မူဝါဒကို ၎စိတ္ႀကိဳက္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။
၁၉၃၆ ခုတြင္ ဂဠဳန္စစ္သူႀကီးဘြဲ႕ခံကာ ဂဠဳန္တပ္၏ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အျဖစ္ေဆာင္႐ြက္သည္။ ၁၉၃၆ ခု ဒုတိယ ေက်ာင္းသား သပိတ္ကာလတြင္ ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးမႈရရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။ ၁၉၃၈ ခု၊ မတ္လတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီဌာနခ်ဳပ္ကို သူရိယသတင္းစာ တိုက္မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ေနရာႏွင့္ ဦးေစာ၏ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေအဒီလမ္း (ယခု ေမခလမ္း) အမွတ္ (၄) ေနအိမ္တြင္ထားရွိသည္။ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီတြင္ ဝတ္လုံေတာ္ရ ဦးေအး၊ ဖ်ာပုံသူေဌး၊ ဦးအုန္းခင္၊ ဟသၤာတဦးျမ၊ ပဲခူးဦးစိန္ဝင္းတို႔ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အျဖစ္ပါဝင္သည္။
၁၉၃၉ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၆)ရက္ေန႕ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ ေဒါက္တာဘေမာ္ ဦးေဆာင္ေသာ ၫြန႔္ေပါင္း အစိုးရအား အယုံအၾကည္မရွိအဆို ထပ္မံတင္သြင္းရာ (၇၀) မဲ၊ (၃၇) မဲျဖင့္ အနိုင္ရသည္။ ၁၉၃၉ ခု၊ ေမလ (၃၀) ရက္ေန႕တြင္ ေ႐ႊက်င္ဦးပု ဦးေဆာင္သည့္ ၫြန႔္ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕၌ ဦးေစာသည္ လယ္ယာႏွင့္ သစ္ေတာေရးရာ ဝန္ႀကီးျဖစ္လာသည္။ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၉)ရက္ေန႕ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးတြင္ နန္းရင္းဝန္ ေ႐ႊက်င္ဦးပုအား အယုံအၾကည္မရွိ အဆို ထပ္မံတင္သြင္းၿပီး ရာထူးမွ ျဖဳတ္ခ်ကာ ဦးေစာကိုယ္တိုင္ နန္းရင္းဝန္အျဖစ္ အစိုးရအဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။ နန္းရင္းဝန္ (ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္) ျဖစ္စဥ္က ဦးေစာသည္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဥပေဒတစ္ခု ျပဌာန္းခဲ့သည္။ ယင္းဥပေဒမွာ “ဗုဒၶဘာသာ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းဥပေဒ”ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဗိုလ္မႉးႀကီး စူဇူကီး (ဗိုလ္မိုးႀကိဳး)ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ေသာအခါ ဦးေစာသည္ ဗိုလ္မႉးႀကီး စူဇူကီးအား ေခၚယူေတြ႕ဆုံကာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဂ်ပန္ထံမွ အကူအညီမ်ား လိုခ်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၁၉၄၁ ခု၊ ေအာက္တိုဘာလ (၈) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ဦးေစာသည္ အိုင္စီအက္စ္ဝန္ထမ္း ဦးတင္ထြတ္ကို အႀကံေပးအျဖစ္ ေခၚေဆာင္ၿပီး နန္းရင္းဝန္ အက္တလီႏွင့္ ေတြ႕ရန္ အဂၤလန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ အဂၤလန္တြင္ နန္းရင္းဝန္ အက္တလီႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရေသာ္လည္း စစ္ၿပီးလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံအား ဒိုေမနီယန္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေပးရန္ ေတာင္းဆိုရာ ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ေခ်။ အဂၤလန္မွအျပန္ ေပၚတူဂီနိုင္ငံ လစၥဘြန္းၿမိဳ႕အေရာက္ ဂ်ပန္ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံးသို႔သြားၿပီး ေပၚတူကီနိုင္ငံဆိုင္ရာ ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီးႏွင့္ ေတြ႕ဆုံကာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္းသို႔ ဂ်ပန္မ်ား ဝင္ေရာက္လာပါက ၿဗိတိသွ်တို႔ကို တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ကူညီဦးမည္ဟု စကားကမ္းလွမ္းခဲ့သည္၊ ထို႔အေၾကာင္းကို ၿဗိတိသွ်စုံေထာက္မ်ား သိရွိၿပီး ဂ်ပန္သံ႐ုံးႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈျဖင့္ ပါလက္စတိုင္း (အစၥေရး) ျပည္ ဟိုင္ဖာၿမိဳ႕တြင္ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ ထိန္းသိမ္း ထားျခင္းခံရသည္။ ၁၉၄၂ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၁၈) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ဦးေစာအား ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္ခြင့္မျပဳဘဲ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းလိုက္ ေၾကာင္း အဂၤလိပ္အစိုးရက ေၾကညာခဲ့သည္။ ဦးေစာအား ဒုတိယ ကမာၻစစ္အတြင္း အာဖရိကတိုက္ ယူဂႏၵာနိုင္ငံ၏ အက်ဥ္းခ် အိုင္စီအက္စ္ ဦးတင္ထြတ္အား အိႏၵိယနိုင္ငံ ဆင္မလားသို႔ပို႔ၿပီး ျမန္မာျပည္စစ္ေျပးအစိုးရ၏ အႀကံေပးအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ေစခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ဒုတိယကမာၻစစ္အၿပီး ၁၉၄၆ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ (၂၇) ရက္ေန႕တြင္ နန္းရင္းဝန္ေဟာင္း ဦးေစာသည္ ယုဂႏၵာနိုင္ငံမွ ျမန္မာျပည္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာသည္။ ေမလတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ပါတီကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခု၊ စက္တင္ဘာလ (၁၂)ရက္ေန႕တြင္ ျမန္မာျပည္ဘုရင္ခံ ဆာဟူးဘတ္ရန႔္ ေခၚယူေတြ႕ဆုံျခင္းခံရသည္။ ထိုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၂၁)ရက္ေန႕တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေျမနီကုန္း (အထက ၂ စမ္းေခ်ာင္းေက်ာင္းေရွ႕) စိန႔္ဖလိုမီနာေက်ာင္းေရွ႕၌ ေသနတ္ပစ္ခံရ၍ မ်က္စိဒဏ္ရာရခဲ့သည္။ ၎လုပ္ႀကံမႈအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ေနာက္ကြယ္မွ ေစခိုင္းခဲ့သည္ဟု အထင္မွားကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအေပၚ အၿငိဳးအေတးထားခဲ့သည္။ စက္တင္ဘာလ (၂၆) ရက္ေန႕တြင္ ဘုရင္ခံ၏ အမႈေဆာင္ေကာင္စီ၌ ပညာေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ ခန႔္အပ္ခံရသည္။ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ(၉) ရက္ေန႕တြင္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ အဂၤလန္သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ဇန္နဝါရီလ (၂၇) ရက္ေန႕တြင္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ခ်ဳပ္ဆိုေသာ ေအာင္ဆန္း-အက္တလီစာခ်ဳပ္ကို ထိုစဥ္ကအဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္လိုက္ပါေသာ သခင္ဗစိန္ႏွင့္အတူ လက္မွတ္ထိုးရန္ ျငင္းဆိုၿပီး စာခ်ဳပ္ကို ကန႔္ကြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္ျပန္ေရာက္ၿပီး ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၁၉) ရက္ေန႕တြင္ သခင္ဗစိန္ႏွင့္အတူ ဝန္ႀကီးအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕မွ ႏုတ္ထြက္ၿပီးေနာက္ သခင္ဗစိန္၊ ေဒါက္တာဘေမာ္တို႔ႏွင့္အတူ “မဟာဗမာ”အဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္း၍ ဖဆပလအတိုက္အခံအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္သည္။ ထိုစဥ္က မဟာဗမာအဖြဲ႕ကို စာနယ္ဇင္းမ်ားတြင္ “ေစာစိန္ေမာ္ဂုိဏ္း”ဟု ကင္ပြန္းတပ္ခံရသည္။
📝 အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို လုပ္ႀကံမႈ....
ထို႔ေနာက္ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင္လ (၁၉) ရက္ေန႕တြင္ ဂဠဳန္ဦးေစာသည္ သူ၏ေနာက္လိုက္မ်ားအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ အာဇာနည္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို လုပ္ႀကံရန္ ေစခိုင္းခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ လုပ္ႀကံခံရသည့္ေန႕ ညေနပိုင္းမွာပင္ ထိုလုပ္ႀကံမႈ၏ တရားခံ မ်ားျဖစ္ေသာ ဦးေစာႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားအား ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ ဖြဲ႕စည္းေပးထားေသာ ေသာင္းက်န္းမႈ ႏွိမ္နင္းေရးတပ္ တပ္ရင္းအမွတ္ (၁)မွ တပ္ခြဲမႉး ဗိုလ္သိန္းဟန္ႏွင့္ ရဲေဘာ္မ်ားသည္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ေအဒီလမ္း (ယခု ေမခလမ္း) အမွတ္ (၄)ရွိ ဦးေစာအိမ္သို႔ဝိုင္းၿပီး အိမ္တြင္းအိမ္ျပင္ ရွာေဖြဖမ္းဆီးကာ စုံေထာက္ အင္စပိတ္ေတာ္ မစၥတာဂ်ပ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ရဲအဖြဲ႕လက္သို႔ အပ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ဦးေစာႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားအား ဦးေက်ာ္ျမင့္၊ ဦးေအာင္သာေက်ာ္ႏွင့္ ဦးစီးဘူးတို႔ ပါဝင္ေသာ အထူးခုံ႐ုံးမွ အခ်ိန္ယူ စစ္ေဆးၿပီး ျပစ္မႈထင္ရွားသျဖင့္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၃၀) ရက္ေန႕တြင္ ေသဒဏ္စီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ေလသည္။ တရားခံမ်ားက အဆင့္ဆင့္အယူခံ ဝင္ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံး အယူခံလႊာကို ၁၉၄၈ ခု၊ ဧၿပီလ (၂၀) ရက္ေန႕တြင္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္မွ ပယ္ခ်လိဳက္သည္။ ထို႔ေနာက္ သမၼတထံ သနားခံလႊာ တင္သြင္းခဲ့ျပန္ရာ ခင္ေမာင္ရင္၊ သုခႏွင့္ ေမာင္နီတို႔အေပၚတြင္ ခ်မွတ္ထားေသာ ေသဒဏ္အမိန႔္ကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး တစ္သက္တစ္ကြၽန္း ေထာင္ဒဏ္သို႔ လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ က်န္တရားခံမ်ားျဖစ္ေသာ ဂဠဳန္ဦးေစာ၊ သက္ႏွင္း၊ ေမာင္စိုးႏွင့္ မႈန္ႀကီးတို႔အား အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္တြင္ လည္းေကာင္း၊ စိန္ႀကီးႏွင့္ ရန္ႀကီးေအာင္တို႔အား ရန္ကုန္အက်ဥ္းေထာင္ (ယခု ရန္ကုန္ အေထြေထြေရာဂါ ကုေဆး႐ုံေနရာ)တြင္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၈ ခု၊ ေမလ (၈) ရက္ေန႕ အ႐ုဏ္တက္ခ်ိန ္(၅)နာရီခြဲတြင္ တစ္ခ်ိန္တည္း ႀကိဳးဒဏ္ စီရင္ခဲ့ေလသည္။
📝 ဘဝနိဂုံး....
ဦးေစာသည္ သူ႕အားေပးေသာ နံနက္လက္ဖက္ရည္ကို အခန္း၌ ဆြမ္းေတာ္ကပ္ခဲ့သည္။ ဖေယာင္းတိုင္သုံးတိုင္ ထြန္းညွိၿပီး ပူေဇာ္ခဲ့သည္။ ၿပီးမွ အျပင္တြင္ ေစာင့္ေနၾကေသာ အက်ဥ္းဌာန မင္းႀကီးဦးဘေမာင္၊ ဆရာဝန္၊ တရားသူႀကီး၊ အင္းစိန္ခရိုင္ဝန္၊ ခရိုင္ရဲဝန္၊ ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ား စသည္တို႔ကို ၿပဳံး႐ႊင္စြာ ႏႈတ္ဆက္သည္။ ဦးေစာသည္ ရွမ္းေဘာင္းဘီ အျပာေရာင္ကို သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ဝတ္ဆင္ထားသည္။ ႀကိဳးစင္ရွိရာ ထြက္ခြာလာစဥ္ အက်ဥ္းေထာင္ အေဆာင္မ်ားအလယ္ရွိ ဘုရား႐ုပ္ပြားေတာ္တစ္ဆူ ကိုးကြယ္ထားရာကို လြန္လာသျဖင့္ ျပန္လွည့္၍ ဒူးတုပ္ဝပ္ခ်သည္။ ထို႔ေနာက္ ႀကိဳးစင္ဘက္သို႔ ဆက္လက္ထြက္ခြာရာတြင္ ျမင္ရာလူကို လွမ္းၿပီး ႏႈတ္ဆက္သည္။ အထူးခုံ႐ုံး နာယက ဦးေက်ာ္ျမင့္ႏွင့္တကြ သူ႕ကိုတာဝန္အရ ေဆာင္႐ြက္ရသည့္ သူမ်ားအား မုန္းထားမႈ မရွိပါဟု မွာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ တည္တည္ ၿငိမ္ၿငိမ္ပင္ ႀကိဳးစင္ေပၚသို႔ တက္သြားေလသည္။ ဦးေစာ၏ ႂကြင္းက်န္ေသာ ႐ုပ္ကလာပ္ကို အင္းစိန္ေထာင္ႀကီး အနီးရွိ ေပါက္ေတာ သခၤ်ိဳင္းတြင္ပင္ ေျမျမႇုပ္သျဂၤိုဟ္လိုက္သည္။
_
ဆက္စပ္အေၾကာင္းအရာမ်ား....
ဦးေစာ ကို လုပ္ႀကံရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သူ … ရန္ကုန္ ဘေဆြ
ကိုးကား....
Martin Smith (1991). Burma - Insurgency and the Politics of Ethnicity. London and New Jersey: Zed Books, 91, 73–74, 77, 92, 65, 69.
http://www.yeyintnge.com/2010_07_16_archive.html
U Saw Must Die, Burma Court Rules
သန္းဝင္းလွိုင္၏ ဂဠဳန္ဦးေစာ၏ ေနာက္ဆုံးေန႕မ်ား စာအုပ္(၂၀၀၉-ခုႏွစ္)
#wikipedia
Comments
Post a Comment