" ဂဠဳန္ဆရာစံ ''
" ဂဠဳန္ဆရာစံ ''
နယ္ခ်ဲ့ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ ဂဠဳန္ဆရာစံ
(၂၄ ေအာက္တိုဘာ ၁၈၇၆ - ၂၈ နိုဝင္ဘာ ၁၉၃၁) သည္ ထင္ရွားေသာ ဘုန္းႀကီး တစ္ပါးႏွင့္ ဗမာတိုင္းရင္းေဆးဆရာ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ၿပီး ၁၉၃၀-၁၉၃၁တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ဗမာ့ေတာင္သူလယ္သမားေတာ္လွန္ေရး၏ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ကာ ဗမာ့ထီးနန္းကို ေတာင္းဆိုသူ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ့တို႔၏ ဩဇာလႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈတို႔ကို ႐ြပ္႐ြပ္ခြၽံခြၽံ ခုခံတိုက္ခိုက္ရာတြင္ တိုင္းရင္းသားတို႔အား တစ္စည္းတစ္လုံး တည္းျဖစ္ေစရန္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။
ရန္ကုန္၊ပဲခူး စီရင္စု၊ ၿဗိတိသွ် ဘားမား၊၂၈ရက္ နိုဝင္ဘာလ ၁၉၃၁၊အသက္(၅၅ ႏွစ္)တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။
ငယ္စဥ္ဘဝ.....
ဒီပဲယင္းၿမိဳ႕နယ္၊ သရက္ကန္ အေရွ႕႐ြာတြင္ ၁၈၇၆ခု ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ရက္ တြင္ ေမြးဖြားသည္။ ဖခင္ အမည္မွာ ဦးေက်း ျဖစ္ၿပီး မိခင္အမည္မွာ ေဒၚဖက္ ျဖစ္ကာ ေမာင္ႏွမ ၅ ေယာက္တြင္ အငယ္ဆုံး ျဖစ္သည္။ ဗမာလူမ်ိဳးျဖစ္ၿပီးေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာကိုကိုးကြယ္သည္။ ဆရာစံ၏ အျခားအမည္တစ္မ်ိဳးမွာ ဦးရာေက်ာ္ ျဖစ္သည္။ ေမြးခ်င္းမ်ားမွာ -
ဦးရာၾကဴး
ဦးရာဒန္
ေဒၚေအးျမင့္
ေဒၚေအးဆင့္
ဦးရာေက်ာ္ ေခၚ ဆရာစံ တို႔ျဖစ္သည္။
သမိုင္း.....
၁၉၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေထြေထြေကာင္စီမွ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ ဆရာစံ အား ဗမာလယ္သမားမ်ား၏ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အေျခအေနမ်ား ဆန္းစစ္ျခင္း ဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ခန႔္အပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းမ်ားေကာက္ယူေနဆဲတြင္ ဆရာစံ သည္ (တျဖည္းျဖည္းမ်ားျပားလာေသာ ၿမိဳ႕ေနဆႏၵျပလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံေရး လုပ္ေဆာင္သူ သံဃာေတာ္မ်ား ႏွင့္အတူ) ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းဦးတည္ခ်က္ကို ေျပာင္းလဲၿပီး ၿဗိတိသွ် တို႔အား ခုခံတိုက္ ခိုက္ရန္ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားအား စတင္၍ လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့သည္။ ယင္းမွာ အထူးသျဖင့္ ၿဗိတိသွ် အစိုးရ ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အခြန္ေကာက္ခံမႈ မူဝါဒလမ္းစဥ္အား ပုန္ကန္ရန္အားထုတ္ ႀကိဳးပမ္းမႈပင္ ျဖစ္သည္။
၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔္သည္ ဗမာျပည္သူတို႔အေပၚတြင္ အခြန္အသစ္မ်ားကို ျပ႒ာန္းရန္ တင္သြင္း ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်တို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္မရဘဲ သစ္ပင္ (ဗမာတို႔၏ အဓိက အဖိုးတန္ပစၥည္း) ခုတ္ျခင္းကို တားျမစ္သည့္ သစ္ေတာႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ဥပေဒမူၾကမ္းတစ္ခုကိုလည္း တင္သြင္းခဲ့သည္။ ၁၉၂၉ ဒီဇင္ဘာ တြင္ ဆရာစံ သည္ လူခြန္ေကာက္ခံမႈ (လူခြန္) အား တြန္းလွန္ရန္ ေဒသတြင္း ပုန္ကန္မႈတစ္ရပ္ကို စီစဥ္ခဲ့သည္ဟု အဆိုရွိသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈမွာ လ်င္ျမန္စြာႀကီးထြားလာၿပီး သူ၏ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မႈ ထက္ေက်ာ္လြန္၍ ကေသာင္းကနင္းနိုင္ေသာ တစ္နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ပုန္ကန္မႈတစ္ခုအသြင္ ေျပာင္းလဲ ခဲ့သည္။ ထိုလႈပ္ရွားမႈမ်ား၏ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ Tharrawaddy (သာယာဝတီ) ခရိုင္ (ရန္ကုန္မွ သုံးနာရီခြဲၾကာ သြားရေသာ အကြာအေဝး) မွ ေအာက္ျမန္မာျပည္တစ္ဝန္းလုံးရွိ အနီးအနားပတ္ဝန္းက်င္ခရိုင္မ်ားသို႔ ပ်ံ ့ႏွံ႕သြားခဲ့သည္။ ဆရာစံသည္ "မင္းေလာင္း" သို႔မဟုတ္ ဘုရင္အျဖစ္ေတာင္းခံၿပီး သက္ဦးဆံပိုင္စနစ္ ကို ျပန္လည္ အသက္သြင္းကာ ယိုယြင္းက်ဆင္းေနၿပီ ျဖစ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာကို ျပန္လည္အားျဖည့္ေပး မည့္သူ တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု တရားဝင္မွတ္တမ္းမ်ားမွ အခိုင္အမာဆိုသည္။ ရိုးရာအဖြဲ ့အစည္းမ်ား ႏွင့္ ကြန္ရက္မ်ားကို ျပန္လည္အသက္သြင္းရန္အတြက္ ဆရာစံသည္ Alantaung (အလံေတာင္) အရပ္တြင္ နန္း ေတာ္တစ္ခုတည္ေဆာက္ကာ ဗမာ့နန္းတြင္းအေဆာင္အေယာင္မ်ားျဖင့္ နန္းတက္ပြဲ က်င္းပခဲ့သည္ ဟုလည္းဆိုသည္။ ဆရာစံ၏ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါမ်ားသည္လည္း ေသနတ္ ပီးေစရန္ သာမက ၿဗိတိသွ်ႏွင့္ အျခားနယ္ခ်ဲ ့နိုင္ငံျခားသားမ်ားကို ေမာင္းထုတ္ရန္ ၎တို႔ ခံယူထား ေသာ တာဝန္ကို ေဖာ္ေဆာင္သည့္ Garuda (ဂဠဳန္႐ုပ္) ေဆးမင္ေၾကာင္မ်ား ထိုးခဲ့သည္ ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အခ်ိဳ ့ေသာပညာရွင္မ်ားသည္ စီးပြားေရး အခက္အခဲမွာ ပုန္ကန္ျခင္းမ်ား အတြက္ အခ်က္အခ်ာ က်သည္ဟု ဆိုၾကေသာ္လည္း အျခားေသာသူမ်ားကမူ ဗုဒၶဘာသာေအာင္ျမင္ထြန္းကား ေသာ ေခတ္အသစ္ကို စတင္သြတ္သြင္းျခင္းသည္ အေရးပါေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ ျဖစ္ခဲ့သည္ ဟု ဆိုသည္။
ပုန္ကန္ထႂကြမႈ၏ အက်ိဳးဆက္မ်ား......
ပုန္ကန္ထႂကြမႈ၏ အက်ိဳးဆက္အားျဖင့္ ႏွိမ္နင္းရန္ ၿဗိတိသွ်တပ္သား ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ ႏွင့္ အခ်ိန္ ႏွစ္ႏွစ္ ေက်ာ္ လိုအပ္ခဲ့ၿပီး ဆရာစံအား ႀကိဳးမိန႔္ေပးကြပ္မ်က္ျခင္း ျဖင့္ အဆုံးသတ္ခဲ့သည္။
ႀကိဳးေပးသတ္ျဖတ္ျခင္း......
ပုန္ကန္မႈမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၃၁ နိုဝင္ဘာလ ၂၈ ရက္ တြင္ သာယာဝတီ ေထာင္ အတြင္းတြင္ ႀကိဳးေပးသတ္ျဖတ္ျခင္း ခံရသည္။ ႀကိဳးေပးခံရျခင္းကို ဇိန္ဇာ႐ြာသူႀကီး ဦးေသာင္းဆင္၊ ပန္းဆြဲ႐ြာသူႀကီး ဦးစံ႐ုံ၊ ေျမဇီသူႀကီး ဦးဘိုးတင္၊ ငျဖဴကေလးသူႀကီး ဦးသာျမတ္၊ ပင္စင္ရ အမႈတြဲထိန္း စာေရးႀကီး၊ သုံးဆယ္ ျမဴနီစီပါယ္ ဥကၠ႒ ဦးေငြဒင္၊ ဂုံမင္းေျမာင္သူႀကီး ဦးဘိုးကာ၊ ပုလိပ္ ရာဇဝတ္ဝန္ေထာက္ ဦးပိုက္၊ လက္ဖတင္နင္ စစ္ဗိုလ္ရွာရား၊ ေထာင္မႉးကေလး အေဖ မစၥတာ ပီေလး ႏွင့္ ဆရာဝန္၏ ဖခင္ မစၥတာ ဟာဘဲဆန္၊ အေရးပိုင္ ကပၸတိန္ ကလပ္၊ ေထာင္ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဦးေအာင္ထြန္း၊ ဒုတိယအေရးပိုင္ ဦးအုန္း တို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသ အျဖစ္ တက္ေရာက္ၾကသည္။
ေနာက္ဆုံးစကား......
ႏႈတ္ဆက္စကား ကို ေအာက္ပါအတိုင္းေျပာၾကားသြားသည္။
“ သြားၿပီ အားလုံးပဲ၊ ေအာင္ပါေစ ဆိုတဲ့ ဆု ကို ေတာင္းေပးၾကပါ။
အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ပညာ ႀကီးပြားရန္အတြက္ ႀကိဳးစားသျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ ႀကိဳးေပးခံရမည္ကို မေၾကာက္ပါ။ ”
မၾကာေသးမီက ပညာ သင္ဆုသည္ ပုန္ကန္မႈတြင္ ဆရာစံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းမ်ားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ၿဗိတိ သွ်တို႔သည္ ပုန္ကန္မႈတြင္ ဆရာစံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ မွားယြင္းစြာႏွင့္ ပုံႀကီးခ်ဲ ့၍ ေဖာ္ျပခဲ့ ျခင္းျဖင့္ သူ႕အား ကြပ္မ်က္ျခင္းအား အမွန္တကယ္ရွိခဲ့သည္ထက္ ပို၍ အဓိပၸာယ္ရွိသည္ဟု ျမင္လာ ေစရန္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု အခ်ိဳ ့ကထင္ၾကသည္။ဆရာစံ၏ အစီအစဥ္ကို အၾကမ္းေဖာ္ျပထားေသာ ပုလိပ္ တစ္ဦး၏ ဒိုင္ယာရီ အပါအဝင္ အမႈစစ္ေဆးစီရင္ျခင္း၏ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားတို႔သည္ ယုံ ၾကည္ဖြယ္ေကာင္းသည္ဟု ယူဆျခင္းမခံရေပ။ ထို႔အျပင္ ပုန္ကုန္ထႂကြျခင္း၏ ရို္းရာဝိေသသလကၡဏာ အေပၚ တြင္ အာ႐ုံထားျခင္းသည္ ၁၉၂၀ ႏွစ္မ်ားကတည္းက ၿမိဳ ့ျပရွိ အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ေက်း လက္ေနလူထုတို႔၏ အၾကားတြင္ႀကီးထြားလာေသာ အဆက္အသြယ္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴရႈ ခဲ့သည္ဟု အျငင္းပြားျခင္းခံရသည္။အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္ရွိသူမ်ား အသင္းမ်ား (ဝံသာႏု အသင္းမ်ား) ႏွင့္ နိုင္ငံ ေရးအေျခခံသေဘာတရားသက္ဝင္ေနသည့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အ ခ်ိန္အေတာ္ၾကာကတည္းက အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္မႈရွိၿပီး အသြင္ေျပာင္းျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ နည္းဗ်ဴဟာႏွင့္ အႀကံအစည္အသစ္မ်ားကို အစပ်ိဳးေနခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဗမာမ်ားသည္ ပုန္ကုန္ထႂကြျခင္းကို က်ရႈံးျခင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ယူဆၾကေသာ္လည္း ၎ သည္ ဗမာ့နိုင္ငံေရးတြင္ အခ်ိဳ ့ကိစၥမ်ားအတြက္ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခုအျဖစ္ အမွတ္အသား ျပဳကို ျပဳခဲ့သည္။ ပုန္ကန္ထႂကြျခင္းသည္ နိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးဆက္သစ္ တစ္ခုျဖစ္သည့္ ဘေမာ္ ႏွင့္ ဦးေစာ ကဲ့သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ၿပီး ၎တို႔သည္ အမႈစစ္ေဆး ျခင္းတြင္ ကာကြယ္ခုခံသည့္ဘက္မွ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ၎သည္ ကိုလိုနီလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ခုခံရန္ ေဒသတြင္း ျပည္သူမ်ားအားစည္း႐ုံးနိုင္သည့္ သံဃာေတာ္မ်ား၏ စြမ္းရည္ကို ကူညီ သ႐ုပ္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ဆရာစံသည္ ကိုလိုနီအစိုးရကို ဆန႔္က်င္ခဲ့သည့္ လူထုႀကီးအားဦးေဆာင္မႈေပးခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားစိတ္ ဓာတ္ရွိသူ သူရဲေကာင္းတစ္ဦးအျဖစ္ အမွတ္ရျခင္းခံရသည္။
_
ကိုးကား.....
ဦးျမင့္ေဝ, (တပ္မေတာ္ ျမင့္သႏၲာ) (၁၉၇၂၊ ေအာက္တိုဘာလ). ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရး အဘိဓာန္ (၁၈၄၂ ခုမွ ၁၉၇၁ခု အထိ), ပထမ အႀကိမ္. စပယ္ဦး၊ ရန္ကုန္။
၁၄-၁၂-၁၉၃၁ ျမန္မာ့အလင္းဦးလွ ၂၀၁၂
ဦးလွ၊ လူထု။ ကြၽန္ေတာ္သတင္းေထာက္။ ရန္ကုန္၊ ၂၀၁၂၊ ဇန္နဝါရီ။ ႀကီးပြားေရးစာအုပ္တိုက္၊ ဒုႀကိမ္။
နယ္ခ်ဲ့ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ ဂဠဳန္ဆရာစံ
(၂၄ ေအာက္တိုဘာ ၁၈၇၆ - ၂၈ နိုဝင္ဘာ ၁၉၃၁) သည္ ထင္ရွားေသာ ဘုန္းႀကီး တစ္ပါးႏွင့္ ဗမာတိုင္းရင္းေဆးဆရာ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ၿပီး ၁၉၃၀-၁၉၃၁တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ ဗမာ့ေတာင္သူလယ္သမားေတာ္လွန္ေရး၏ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ကာ ဗမာ့ထီးနန္းကို ေတာင္းဆိုသူ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ့တို႔၏ ဩဇာလႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈတို႔ကို ႐ြပ္႐ြပ္ခြၽံခြၽံ ခုခံတိုက္ခိုက္ရာတြင္ တိုင္းရင္းသားတို႔အား တစ္စည္းတစ္လုံး တည္းျဖစ္ေစရန္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။
ရန္ကုန္၊ပဲခူး စီရင္စု၊ ၿဗိတိသွ် ဘားမား၊၂၈ရက္ နိုဝင္ဘာလ ၁၉၃၁၊အသက္(၅၅ ႏွစ္)တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။
ငယ္စဥ္ဘဝ.....
ဒီပဲယင္းၿမိဳ႕နယ္၊ သရက္ကန္ အေရွ႕႐ြာတြင္ ၁၈၇၆ခု ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ရက္ တြင္ ေမြးဖြားသည္။ ဖခင္ အမည္မွာ ဦးေက်း ျဖစ္ၿပီး မိခင္အမည္မွာ ေဒၚဖက္ ျဖစ္ကာ ေမာင္ႏွမ ၅ ေယာက္တြင္ အငယ္ဆုံး ျဖစ္သည္။ ဗမာလူမ်ိဳးျဖစ္ၿပီးေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာကိုကိုးကြယ္သည္။ ဆရာစံ၏ အျခားအမည္တစ္မ်ိဳးမွာ ဦးရာေက်ာ္ ျဖစ္သည္။ ေမြးခ်င္းမ်ားမွာ -
ဦးရာၾကဴး
ဦးရာဒန္
ေဒၚေအးျမင့္
ေဒၚေအးဆင့္
ဦးရာေက်ာ္ ေခၚ ဆရာစံ တို႔ျဖစ္သည္။
သမိုင္း.....
၁၉၂၄ ခုႏွစ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေထြေထြေကာင္စီမွ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္ေသာ ဆရာစံ အား ဗမာလယ္သမားမ်ား၏ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အေျခအေနမ်ား ဆန္းစစ္ျခင္း ဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ခန႔္အပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းမ်ားေကာက္ယူေနဆဲတြင္ ဆရာစံ သည္ (တျဖည္းျဖည္းမ်ားျပားလာေသာ ၿမိဳ႕ေနဆႏၵျပလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံေရး လုပ္ေဆာင္သူ သံဃာေတာ္မ်ား ႏွင့္အတူ) ၎တို႔၏ လုပ္ငန္းဦးတည္ခ်က္ကို ေျပာင္းလဲၿပီး ၿဗိတိသွ် တို႔အား ခုခံတိုက္ ခိုက္ရန္ ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားအား စတင္၍ လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့သည္။ ယင္းမွာ အထူးသျဖင့္ ၿဗိတိသွ် အစိုးရ ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အခြန္ေကာက္ခံမႈ မူဝါဒလမ္းစဥ္အား ပုန္ကန္ရန္အားထုတ္ ႀကိဳးပမ္းမႈပင္ ျဖစ္သည္။
၁၉၂၉ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသွ်တို႔္သည္ ဗမာျပည္သူတို႔အေပၚတြင္ အခြန္အသစ္မ်ားကို ျပ႒ာန္းရန္ တင္သြင္း ခဲ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်တို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္မရဘဲ သစ္ပင္ (ဗမာတို႔၏ အဓိက အဖိုးတန္ပစၥည္း) ခုတ္ျခင္းကို တားျမစ္သည့္ သစ္ေတာႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ဥပေဒမူၾကမ္းတစ္ခုကိုလည္း တင္သြင္းခဲ့သည္။ ၁၉၂၉ ဒီဇင္ဘာ တြင္ ဆရာစံ သည္ လူခြန္ေကာက္ခံမႈ (လူခြန္) အား တြန္းလွန္ရန္ ေဒသတြင္း ပုန္ကန္မႈတစ္ရပ္ကို စီစဥ္ခဲ့သည္ဟု အဆိုရွိသည္။ ထိုပုန္ကန္မႈမွာ လ်င္ျမန္စြာႀကီးထြားလာၿပီး သူ၏ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္မႈ ထက္ေက်ာ္လြန္၍ ကေသာင္းကနင္းနိုင္ေသာ တစ္နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ပုန္ကန္မႈတစ္ခုအသြင္ ေျပာင္းလဲ ခဲ့သည္။ ထိုလႈပ္ရွားမႈမ်ား၏ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ Tharrawaddy (သာယာဝတီ) ခရိုင္ (ရန္ကုန္မွ သုံးနာရီခြဲၾကာ သြားရေသာ အကြာအေဝး) မွ ေအာက္ျမန္မာျပည္တစ္ဝန္းလုံးရွိ အနီးအနားပတ္ဝန္းက်င္ခရိုင္မ်ားသို႔ ပ်ံ ့ႏွံ႕သြားခဲ့သည္။ ဆရာစံသည္ "မင္းေလာင္း" သို႔မဟုတ္ ဘုရင္အျဖစ္ေတာင္းခံၿပီး သက္ဦးဆံပိုင္စနစ္ ကို ျပန္လည္ အသက္သြင္းကာ ယိုယြင္းက်ဆင္းေနၿပီ ျဖစ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာကို ျပန္လည္အားျဖည့္ေပး မည့္သူ တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု တရားဝင္မွတ္တမ္းမ်ားမွ အခိုင္အမာဆိုသည္။ ရိုးရာအဖြဲ ့အစည္းမ်ား ႏွင့္ ကြန္ရက္မ်ားကို ျပန္လည္အသက္သြင္းရန္အတြက္ ဆရာစံသည္ Alantaung (အလံေတာင္) အရပ္တြင္ နန္း ေတာ္တစ္ခုတည္ေဆာက္ကာ ဗမာ့နန္းတြင္းအေဆာင္အေယာင္မ်ားျဖင့္ နန္းတက္ပြဲ က်င္းပခဲ့သည္ ဟုလည္းဆိုသည္။ ဆရာစံ၏ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါမ်ားသည္လည္း ေသနတ္ ပီးေစရန္ သာမက ၿဗိတိသွ်ႏွင့္ အျခားနယ္ခ်ဲ ့နိုင္ငံျခားသားမ်ားကို ေမာင္းထုတ္ရန္ ၎တို႔ ခံယူထား ေသာ တာဝန္ကို ေဖာ္ေဆာင္သည့္ Garuda (ဂဠဳန္႐ုပ္) ေဆးမင္ေၾကာင္မ်ား ထိုးခဲ့သည္ ဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ အခ်ိဳ ့ေသာပညာရွင္မ်ားသည္ စီးပြားေရး အခက္အခဲမွာ ပုန္ကန္ျခင္းမ်ား အတြက္ အခ်က္အခ်ာ က်သည္ဟု ဆိုၾကေသာ္လည္း အျခားေသာသူမ်ားကမူ ဗုဒၶဘာသာေအာင္ျမင္ထြန္းကား ေသာ ေခတ္အသစ္ကို စတင္သြတ္သြင္းျခင္းသည္ အေရးပါေသာအေၾကာင္းျပခ်က္ ျဖစ္ခဲ့သည္ ဟု ဆိုသည္။
ပုန္ကန္ထႂကြမႈ၏ အက်ိဳးဆက္မ်ား......
ပုန္ကန္ထႂကြမႈ၏ အက်ိဳးဆက္အားျဖင့္ ႏွိမ္နင္းရန္ ၿဗိတိသွ်တပ္သား ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ ႏွင့္ အခ်ိန္ ႏွစ္ႏွစ္ ေက်ာ္ လိုအပ္ခဲ့ၿပီး ဆရာစံအား ႀကိဳးမိန႔္ေပးကြပ္မ်က္ျခင္း ျဖင့္ အဆုံးသတ္ခဲ့သည္။
ႀကိဳးေပးသတ္ျဖတ္ျခင္း......
ပုန္ကန္မႈမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၃၁ နိုဝင္ဘာလ ၂၈ ရက္ တြင္ သာယာဝတီ ေထာင္ အတြင္းတြင္ ႀကိဳးေပးသတ္ျဖတ္ျခင္း ခံရသည္။ ႀကိဳးေပးခံရျခင္းကို ဇိန္ဇာ႐ြာသူႀကီး ဦးေသာင္းဆင္၊ ပန္းဆြဲ႐ြာသူႀကီး ဦးစံ႐ုံ၊ ေျမဇီသူႀကီး ဦးဘိုးတင္၊ ငျဖဴကေလးသူႀကီး ဦးသာျမတ္၊ ပင္စင္ရ အမႈတြဲထိန္း စာေရးႀကီး၊ သုံးဆယ္ ျမဴနီစီပါယ္ ဥကၠ႒ ဦးေငြဒင္၊ ဂုံမင္းေျမာင္သူႀကီး ဦးဘိုးကာ၊ ပုလိပ္ ရာဇဝတ္ဝန္ေထာက္ ဦးပိုက္၊ လက္ဖတင္နင္ စစ္ဗိုလ္ရွာရား၊ ေထာင္မႉးကေလး အေဖ မစၥတာ ပီေလး ႏွင့္ ဆရာဝန္၏ ဖခင္ မစၥတာ ဟာဘဲဆန္၊ အေရးပိုင္ ကပၸတိန္ ကလပ္၊ ေထာင္ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဦးေအာင္ထြန္း၊ ဒုတိယအေရးပိုင္ ဦးအုန္း တို႔ မ်က္ျမင္သက္ေသ အျဖစ္ တက္ေရာက္ၾကသည္။
ေနာက္ဆုံးစကား......
ႏႈတ္ဆက္စကား ကို ေအာက္ပါအတိုင္းေျပာၾကားသြားသည္။
“ သြားၿပီ အားလုံးပဲ၊ ေအာင္ပါေစ ဆိုတဲ့ ဆု ကို ေတာင္းေပးၾကပါ။
အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ပညာ ႀကီးပြားရန္အတြက္ ႀကိဳးစားသျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ ႀကိဳးေပးခံရမည္ကို မေၾကာက္ပါ။ ”
မၾကာေသးမီက ပညာ သင္ဆုသည္ ပုန္ကန္မႈတြင္ ဆရာစံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းမ်ားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ ၿဗိတိ သွ်တို႔သည္ ပုန္ကန္မႈတြင္ ဆရာစံ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ပတ္သက္၍ မွားယြင္းစြာႏွင့္ ပုံႀကီးခ်ဲ ့၍ ေဖာ္ျပခဲ့ ျခင္းျဖင့္ သူ႕အား ကြပ္မ်က္ျခင္းအား အမွန္တကယ္ရွိခဲ့သည္ထက္ ပို၍ အဓိပၸာယ္ရွိသည္ဟု ျမင္လာ ေစရန္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု အခ်ိဳ ့ကထင္ၾကသည္။ဆရာစံ၏ အစီအစဥ္ကို အၾကမ္းေဖာ္ျပထားေသာ ပုလိပ္ တစ္ဦး၏ ဒိုင္ယာရီ အပါအဝင္ အမႈစစ္ေဆးစီရင္ျခင္း၏ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားတို႔သည္ ယုံ ၾကည္ဖြယ္ေကာင္းသည္ဟု ယူဆျခင္းမခံရေပ။ ထို႔အျပင္ ပုန္ကုန္ထႂကြျခင္း၏ ရို္းရာဝိေသသလကၡဏာ အေပၚ တြင္ အာ႐ုံထားျခင္းသည္ ၁၉၂၀ ႏွစ္မ်ားကတည္းက ၿမိဳ ့ျပရွိ အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ေက်း လက္ေနလူထုတို႔၏ အၾကားတြင္ႀကီးထြားလာေသာ အဆက္အသြယ္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴရႈ ခဲ့သည္ဟု အျငင္းပြားျခင္းခံရသည္။အမ်ိဳးသားစိတ္ဓာတ္ရွိသူမ်ား အသင္းမ်ား (ဝံသာႏု အသင္းမ်ား) ႏွင့္ နိုင္ငံ ေရးအေျခခံသေဘာတရားသက္ဝင္ေနသည့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားသည္ ေဒသခံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အ ခ်ိန္အေတာ္ၾကာကတည္းက အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္မႈရွိၿပီး အသြင္ေျပာင္းျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ နည္းဗ်ဴဟာႏွင့္ အႀကံအစည္အသစ္မ်ားကို အစပ်ိဳးေနခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဗမာမ်ားသည္ ပုန္ကုန္ထႂကြျခင္းကို က်ရႈံးျခင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ယူဆၾကေသာ္လည္း ၎ သည္ ဗမာ့နိုင္ငံေရးတြင္ အခ်ိဳ ့ကိစၥမ်ားအတြက္ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခုအျဖစ္ အမွတ္အသား ျပဳကို ျပဳခဲ့သည္။ ပုန္ကန္ထႂကြျခင္းသည္ နိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ိဳးဆက္သစ္ တစ္ခုျဖစ္သည့္ ဘေမာ္ ႏွင့္ ဦးေစာ ကဲ့သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ေမြးဖြားေပးခဲ့ၿပီး ၎တို႔သည္ အမႈစစ္ေဆး ျခင္းတြင္ ကာကြယ္ခုခံသည့္ဘက္မွ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ၎သည္ ကိုလိုနီလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ခုခံရန္ ေဒသတြင္း ျပည္သူမ်ားအားစည္း႐ုံးနိုင္သည့္ သံဃာေတာ္မ်ား၏ စြမ္းရည္ကို ကူညီ သ႐ုပ္ေဖာ္ခဲ့သည္။ ဆရာစံသည္ ကိုလိုနီအစိုးရကို ဆန႔္က်င္ခဲ့သည့္ လူထုႀကီးအားဦးေဆာင္မႈေပးခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသားစိတ္ ဓာတ္ရွိသူ သူရဲေကာင္းတစ္ဦးအျဖစ္ အမွတ္ရျခင္းခံရသည္။
_
ကိုးကား.....
ဦးျမင့္ေဝ, (တပ္မေတာ္ ျမင့္သႏၲာ) (၁၉၇၂၊ ေအာက္တိုဘာလ). ဗမာ့ေတာ္လွန္ေရး အဘိဓာန္ (၁၈၄၂ ခုမွ ၁၉၇၁ခု အထိ), ပထမ အႀကိမ္. စပယ္ဦး၊ ရန္ကုန္။
၁၄-၁၂-၁၉၃၁ ျမန္မာ့အလင္းဦးလွ ၂၀၁၂
ဦးလွ၊ လူထု။ ကြၽန္ေတာ္သတင္းေထာက္။ ရန္ကုန္၊ ၂၀၁၂၊ ဇန္နဝါရီ။ ႀကီးပြားေရးစာအုပ္တိုက္၊ ဒုႀကိမ္။
Comments
Post a Comment