" ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ရန္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား ''
" ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ရန္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား ''
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းသည္ လူမ်ားကို ေကာင္းစြာ အလုပ္လုပ္ရန္၊ စာ ေလ့လာရန္ ခက္ခဲေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ေက်ာ္လႊားရန္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား လိုအပ္သည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္း ဆိုတာဘာလဲ။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းဆိုသည္မွာ ပတ္ဝန္းက်င္ရိွ ကမာၻ ၾကီး လည္ပတ္ေနသည္ဟု ခံစားရေသာ အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္သည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား
အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ အတြင္းနား ျပႆနာ မ်ားသည္ ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။ ထိုျပႆနာ မ်ားမွာ-
BPPV
BPPV ဆိုသည္မွာ benign paroxysmal positional vertigo ( ကင္ဆာမဟုတ္ေသာ ရုတ္တရက္ျဖစ္ေသာ ေနရာ ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္း) ၏ အတိုေကာက္ ျဖစ္သည္။ BPPV ျဖစ္ေသာအခါ ကယ္စီယမ္ အမႈန္မ်ား၊ အနည္အႏွစ္မ်ားသည္ အတြင္းနား ျပြန္အတြင္းသို႔ က်သည္။ ထိုအခါ နားသည္ မွားယြင္းေသာ အခ်က္ျပမႈမ်ားကို ဦးေႏွာက္ သို႔ ပို႔လႊတ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္ မွ်ေျခကို ဆံုးရႈံးေစသည္။ BPPV ကို ျဖစ္ေစေသာ တိက်ေသာ အေၾကာင္းရင္းမရိွပါ။ အသက္ၾကီး ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။
Meniere’s disease
ဤေရာဂါသည္ နားထဲတြင္ အရည္မ်ား စုလာျပီး ပံုမွန္ ဖိအားကို လႊမ္းမိုးလာေသာအခါ ျဖစ္ပြားသည္ဟု ဆိုသည္။
Vestibular neuritis
ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းသည္ နားျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေစေသာ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ Vestibular neuritis သည္ ေရာင္ရမ္းမႈကိုျဖစ္ေစျပီး ခႏၶာကိုယ္ မွ်ေျခကိုထိန္းထား ေပးေသာ အတြင္းနား အာရံုေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္ေစသည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းအတြက္ ကုသမႈ
တစ္ခါတစ္ရံ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ ကုသမႈမယူဘဲ ေပ်ာက္ကင္းသြားသည္။ သို႔ေသာ္ အမ်ားစုတြင္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ေသခ်ာကုသရန္ လိုအပ္သည္။ ကုသမႈသည္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းေပၚ မူတည္သည္။
Vestibular ျပန္လည္သန္စြမ္းေအာင္လုပ္ျခင္း
Vestibular စနစ္သည္ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ဆိုင္ေသာ အခ်က္ျပမႈမ်ားကို ဦးေႏွာက္သို႔ ပို႔ေပးသည္။ ထိုစနစ္ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္က သိရိွျပီး လူမ်ားကို မွ်ေျခထိန္းႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပး သည္။ Vestibular ျပန္လည္သန္စြမ္းေအာင္လုပ္ျခင္းသည္ Vestibular စနစ္ကို ပိုမိုသန္မာလာေအာင္ကူညီေပးေသာ ကုထံုး တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။
Canalith repositioning maneuvers
ဤကုထံုးသည္ BPPV ကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ ၎တြင္ အတြင္းနားအခန္းထဲမွ ကယ္စီယမ္ အမႈန္႔မ်ား ထြက္သြားေစရန္ ေခါင္းႏွင့္ခႏၶာကိုယ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ပါဝင္ သည္။ ထို႔ေနာက္ ထိုအမႈန္မ်ားကို ခႏၶာကိုယ္မွ စုပ္ယူလိုက္ သည္။ ဤကုထံုးသည္ ေဘးကင္းျပီး ထိေရာက္မႈ ရိွေစရန္ အထူးကုဆရာဝန္ထံမွ လမ္းညႊန္ခ်က္ လိုအပ္သည္။
ေဆးမ်ား
ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါက လူနာကို ပဋိဇီဝေဆးမ်ား သို႔မဟုတ္ စတီးရြိဳက္မ်ား တိုက္ပါ။ ထိုေဆးမ်ားသည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို သက္သာေစျပီး ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္းကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္သည္။
Meniere’s disease တြင္ ဆရာဝန္သည္ လူနာအား ဆီးေဆးမ်ား ေပးပါလိမ့္မည္။ အရည္မ်ား စုပံုျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ျဖစ္သည္။
ခဲြစိတ္ကုသျခင္း
အခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားတြင္ လူနာသည္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္း ေပ်ာက္ကင္းရန္ ခဲြစိတ္ကုသမႈ လိုအပ္ႏိုင္သည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တစ္ခါတစ္ရံ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ အရင္းခံျပႆနာမ်ား ဥပမာ- အက်ိတ္ သို႔မဟုတ္ လည္ပင္း၊ ဦးေႏွာက္တြင္ရိွေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္။ ထိုအခါ ထိုအရာမ်ားကို ဖယ္ရွား ေပးႏိုင္ေသာ ခဲြစိတ္ကုသျခင္းသည္သာ လူနာအား ကယ္တင္ ႏိုင္သည္။
_
ေရးသားသူ … Zin Wai Yan Lin
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ … Dr. Kaung Thar.
Hello Health Group
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းသည္ လူမ်ားကို ေကာင္းစြာ အလုပ္လုပ္ရန္၊ စာ ေလ့လာရန္ ခက္ခဲေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ေက်ာ္လႊားရန္ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား လိုအပ္သည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္း ဆိုတာဘာလဲ။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းဆိုသည္မွာ ပတ္ဝန္းက်င္ရိွ ကမာၻ ၾကီး လည္ပတ္ေနသည္ဟု ခံစားရေသာ အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္သည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား
အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ အတြင္းနား ျပႆနာ မ်ားသည္ ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။ ထိုျပႆနာ မ်ားမွာ-
BPPV
BPPV ဆိုသည္မွာ benign paroxysmal positional vertigo ( ကင္ဆာမဟုတ္ေသာ ရုတ္တရက္ျဖစ္ေသာ ေနရာ ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္း) ၏ အတိုေကာက္ ျဖစ္သည္။ BPPV ျဖစ္ေသာအခါ ကယ္စီယမ္ အမႈန္မ်ား၊ အနည္အႏွစ္မ်ားသည္ အတြင္းနား ျပြန္အတြင္းသို႔ က်သည္။ ထိုအခါ နားသည္ မွားယြင္းေသာ အခ်က္ျပမႈမ်ားကို ဦးေႏွာက္ သို႔ ပို႔လႊတ္ျပီး ခႏၶာကိုယ္ မွ်ေျခကို ဆံုးရႈံးေစသည္။ BPPV ကို ျဖစ္ေစေသာ တိက်ေသာ အေၾကာင္းရင္းမရိွပါ။ အသက္ၾကီး ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။
Meniere’s disease
ဤေရာဂါသည္ နားထဲတြင္ အရည္မ်ား စုလာျပီး ပံုမွန္ ဖိအားကို လႊမ္းမိုးလာေသာအခါ ျဖစ္ပြားသည္ဟု ဆိုသည္။
Vestibular neuritis
ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းသည္ နားျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေစေသာ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည္။ Vestibular neuritis သည္ ေရာင္ရမ္းမႈကိုျဖစ္ေစျပီး ခႏၶာကိုယ္ မွ်ေျခကိုထိန္းထား ေပးေသာ အတြင္းနား အာရံုေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္ေစသည္။
ခ်ာခ်ာလည္မူးေဝျခင္းအတြက္ ကုသမႈ
တစ္ခါတစ္ရံ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ ကုသမႈမယူဘဲ ေပ်ာက္ကင္းသြားသည္။ သို႔ေသာ္ အမ်ားစုတြင္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ေသခ်ာကုသရန္ လိုအပ္သည္။ ကုသမႈသည္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းေပၚ မူတည္သည္။
Vestibular ျပန္လည္သန္စြမ္းေအာင္လုပ္ျခင္း
Vestibular စနစ္သည္ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈႏွင့္ဆိုင္ေသာ အခ်က္ျပမႈမ်ားကို ဦးေႏွာက္သို႔ ပို႔ေပးသည္။ ထိုစနစ္ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္က သိရိွျပီး လူမ်ားကို မွ်ေျခထိန္းႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပး သည္။ Vestibular ျပန္လည္သန္စြမ္းေအာင္လုပ္ျခင္းသည္ Vestibular စနစ္ကို ပိုမိုသန္မာလာေအာင္ကူညီေပးေသာ ကုထံုး တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။
Canalith repositioning maneuvers
ဤကုထံုးသည္ BPPV ကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ ၎တြင္ အတြင္းနားအခန္းထဲမွ ကယ္စီယမ္ အမႈန္႔မ်ား ထြက္သြားေစရန္ ေခါင္းႏွင့္ခႏၶာကိုယ္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ပါဝင္ သည္။ ထို႔ေနာက္ ထိုအမႈန္မ်ားကို ခႏၶာကိုယ္မွ စုပ္ယူလိုက္ သည္။ ဤကုထံုးသည္ ေဘးကင္းျပီး ထိေရာက္မႈ ရိွေစရန္ အထူးကုဆရာဝန္ထံမွ လမ္းညႊန္ခ်က္ လိုအပ္သည္။
ေဆးမ်ား
ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါက လူနာကို ပဋိဇီဝေဆးမ်ား သို႔မဟုတ္ စတီးရြိဳက္မ်ား တိုက္ပါ။ ထိုေဆးမ်ားသည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို သက္သာေစျပီး ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္းကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္သည္။
Meniere’s disease တြင္ ဆရာဝန္သည္ လူနာအား ဆီးေဆးမ်ား ေပးပါလိမ့္မည္။ အရည္မ်ား စုပံုျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ျဖစ္သည္။
ခဲြစိတ္ကုသျခင္း
အခ်ိဳ႕ကိစၥမ်ားတြင္ လူနာသည္ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္း ေပ်ာက္ကင္းရန္ ခဲြစိတ္ကုသမႈ လိုအပ္ႏိုင္သည္။
အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ တစ္ခါတစ္ရံ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝျခင္းသည္ အရင္းခံျပႆနာမ်ား ဥပမာ- အက်ိတ္ သို႔မဟုတ္ လည္ပင္း၊ ဦးေႏွာက္တြင္ရိွေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည္။ ထိုအခါ ထိုအရာမ်ားကို ဖယ္ရွား ေပးႏိုင္ေသာ ခဲြစိတ္ကုသျခင္းသည္သာ လူနာအား ကယ္တင္ ႏိုင္သည္။
_
ေရးသားသူ … Zin Wai Yan Lin
ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ … Dr. Kaung Thar.
Hello Health Group

Comments
Post a Comment