" ထီးလိုမင္းလိုဘုရား ''
" ထီးလိုမင္းလိုဘုရား ''
ေစတီပုထိုးအမွတ္=၁၈၁၂/၁၁၁၀
ထီးလိုမင္းလိုဘုရားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပုဂံရွိ ဂူဘုရားတစ္ဆူ ျဖစ္ၿပီး ပုဂံ-ေညာင္ဦးကားလမ္းေဘးတြင္ တည္ရွိေလသည္။ ထီးလိုမင္းလိုဘုရားသည္ ကြမ္းေတာင္ေပါက္လိုဏ္ သုံးဆင့္ဂူဘုရား ျဖစ္ၿပီး (၁၈)မတ္(၁၂၀၈) တြင္ ေဇယ်သိခၤ နားေတာင္းမ်ားမင္း (ထီးလိုမင္းလို) ေအဒီ (၁၂၁၁-၁၂၃၁) တည္ခဲ့သည္။
သမိုင္း......
အစဥ္အလာဆိုၾကသည္မွာ ဖခမည္းေတာ္ နရပတိစည္သူမင္းသည္ နတ္႐ြာစံခါးနီး အခ်ိန္တြင္ သားေတာ္မ်ားအနက္ တစ္ဦးကို နန္းရေစခ်င္သည္။ သို႔ရာတြင္ အမ်ားေက်နပ္ေအာင္ဟု သားေတာ္အားလုံးအလယ္တြင္ ထီးျဖဴစိုက္ကာ မင္းျဖစ္ထိုက္သူသို႔ ထီးျဖဴၫြတ္ေစသတည္းဟု အဓိ႒ာန္ေသာ္ သူလိုလားသည့္ နားေထာင္းမ်ားမင္း ဘက္သို႔ ထီးျဖဴၫြတ္ေလသည္။ ထိုသို႔ ထီးကလည္းလို၊ မင္းကလည္းလို၍ ထီးလိုမင္းလိုမင္းဟူ၍ ေခၚတြင္ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ တဖန္ ထီးျဖဴၫြတ္ရာ၌ ဘုရားတည္ထားရာ ထီးလိုမင္းလို ဘုရားဟု ေခၚတြင္ေလသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ နားေတာင္းမ်ား ဟူေသာ အမည္ကား ေက်ာက္စာလာ အမည္ျဖစ္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဟူေသာ ေဝါဟာရမွာ တိေလာကမဂၤလာ (သုံးေလာက က်က္သေရေဆာင္) ဟူေသာ ေရွးမြန္ဘာသာ အေရးအသားကို အဖတ္မွားရာက ထီးလိုမင္းလို ဟူ၍ ျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
ဗိသုကာ လက္ရာမ်ား......
နားေတာင္းမင္း မ်ားသည္ ထီးလိုမင္းလိုဘုရား တည္ရာတြင္ မိမိ၏ဖခင္ နရပတိစည္သူ မင္းႀကီး တည္ထား ကိုးကြယ္ခဲ့သည့္ စူဠာမဏိ ဘုရားပုံသဏၭာန္ အတိုင္း တည္ခဲ့သည္။ ေစတီေတာ္သည္ အရံတံတိုင္းအတြင္း တည္ရွိ၍ ေအာက္ေျခမွ ကြမ္းေတာင္ထိပ္အထိ ဉာဏ္ေတာ္ေပ (၁၅၀) ရွိ၏။ ေဘးတစ္ဖက္ တစ္ခ်က္သည္ ေပ (၁၄၀) က်ယ္၏။ လိုဏ္ႏွစ္ထပ္ရွိ ဂူအႀကီးစား ျဖစ္ေလသည္။ အာ႐ုံခံခန္းမႀကီးသည္ အေရွ႕ဘက္ မ်က္ႏွာမူ၍ အျခားသုံးဖက္တြင္လည္း ေပါင္းကူးမုခ္ခုံး အာ႐ုံခံမ်ား တည္ေဆာက္ထားေလသည္။
ဂူအတြင္း ဝင္လိုက္သည္ႏွင့္ တင္ပ်ဥ္ေခြ ဆင္းတုေတာ္ ေလးဆူကို လင္းလင္းက်င္းက်င္း ဖူးနိုင္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ ပုဂံသားအခ်ိဳ႕က သူတို႔၏ ေမြးသကၠရာဇ္မ်ား မေပ်ာက္ပ်က္ေစရန္ နံရံတြင္ မင္စာျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္ကို ေတြ႕နိုင္သည္။ (ဂႏၶကုဋိ) နံရံတစ္ဖတ္တစ္ခ်က္ရွိ ေလွကားျဖင့္ အေပၚတက္လိုက္ေသာ္ ဆင္းတုေလးဆူကို ျမင္ရျပန္ဦးမည္။ ထိုအထပ္ မွတဆင့္ ကြမ္းေတာင္အေျခအထိ တက္နိုင္ေလသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရားတြင္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီ၊ အဂၤေတ ပန္းေတာ့လက္ရာ မ်ားႏွင့္ စဉ့္ကြင္း မ်ားကို ေလ့လာနိုင္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရားအတြင္းရွိ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီမ်ားမွာ ရာသီဥတုဒဏ္ႏွင့္ ပိုးမႊားဒဏ္မ်ား ေၾကာင့္ ပ်က္စီးယိုယြင္း လ်က္ရွိသည္။ စၾကၤပတ္လမ္း ေပါင္းကူး မ်က္ႏွာက်က္တြင္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီ အနည္းငယ္ႏွင့္ ဇာတာခြင္မ်ား ေရးမွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရား အေရွ႕ဘက္ အတြင္းမုခ္ခုံး၏ ေတာင္ဘက္ နံရံတြင္ ခရစ္ (၁၅)ရာစုႏွစ္က ေရးထိုးခဲ့သည့္ မိဖုရားေစာ ေတာေက်ာင္းေန သဒၶမၼဒိဝါကရ မေထရ္၏ ဆုေတာင္း ေမတၱာစာ ကမၸည္းမင္စာ (၁၄)ေၾကာင္းရွိသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရားတြင္ အဂၤေတပန္းေတာ့ လက္ရာမ်ားရွိရာ ဘုရားအျပင္ဘက္ ခ်င္မိတ္ တိုးတန္း ေအာက္တြင္ ပင့္ေထာက္ခံ ထားေသာ သံေက်ာက္တုံးတန္းႏွင့္ ဘီလူး ပန္းဆြဲမ်ား၊ အေပၚထပ္ လိုဏ္ေထာင့္ တိုင္ဖုန္းပန္းမ်ား၊ ဘီလူး ပန္းကိုက္ႏွင့္ ျခဴးပန္း ျခဴးႏြယ္မ်ား၊ အဝင္မုခ္ဝရွိ ပန္းဆြဲမ်ား၊ တိုင္ဖုံးပန္းမ်ား၊ ျပဴတင္းေပါက္တံကဲရွိ အဂၤေတပန္း မ်ားကို ေလ့လာနိုင္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရား၏ အေပၚထပ္ ပစၥယာစိန္တန္း မ်ားႏွင့္ ေအာက္ေျခမွန္ကြက္ မ်ား၌ အစိမ္းေရာင္ အတြင္း အဝါေရာင္ ထည့္သြင္း ထားေသာ စဉ့္ကြင္းမ်ားျဖင့္ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရား၏ တိုင္မ နံရံအဆုံးတြင္ ျခေသၤ့႐ုပ္ကို ကိုယ္ထည္ႏွစ္ခြ ျဖင့္ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။
_
ကိုးကား......
ဦးေက်ာ္ေအာင္(စာတည္းမႉး)၊ တကၠသိုလ္ ဘာသာျပန္ႏွင့္စာအုပ္ထုတ္ေဝေရးဌာန၊အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံေစတီပုထိုးမ်ား
ျမတ္မင္းလွိုင္၏ ျမန္မာျပည္ရွိ ေရွးေဟာင္းဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ား (ပ-တြဲ) ၂၀၀၃-ခု၊ ဇန္နဝါရီလထုတ္
ေစတီပုထိုးအမွတ္=၁၈၁၂/၁၁၁၀
ထီးလိုမင္းလိုဘုရားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ ပုဂံရွိ ဂူဘုရားတစ္ဆူ ျဖစ္ၿပီး ပုဂံ-ေညာင္ဦးကားလမ္းေဘးတြင္ တည္ရွိေလသည္။ ထီးလိုမင္းလိုဘုရားသည္ ကြမ္းေတာင္ေပါက္လိုဏ္ သုံးဆင့္ဂူဘုရား ျဖစ္ၿပီး (၁၈)မတ္(၁၂၀၈) တြင္ ေဇယ်သိခၤ နားေတာင္းမ်ားမင္း (ထီးလိုမင္းလို) ေအဒီ (၁၂၁၁-၁၂၃၁) တည္ခဲ့သည္။
သမိုင္း......
အစဥ္အလာဆိုၾကသည္မွာ ဖခမည္းေတာ္ နရပတိစည္သူမင္းသည္ နတ္႐ြာစံခါးနီး အခ်ိန္တြင္ သားေတာ္မ်ားအနက္ တစ္ဦးကို နန္းရေစခ်င္သည္။ သို႔ရာတြင္ အမ်ားေက်နပ္ေအာင္ဟု သားေတာ္အားလုံးအလယ္တြင္ ထီးျဖဴစိုက္ကာ မင္းျဖစ္ထိုက္သူသို႔ ထီးျဖဴၫြတ္ေစသတည္းဟု အဓိ႒ာန္ေသာ္ သူလိုလားသည့္ နားေထာင္းမ်ားမင္း ဘက္သို႔ ထီးျဖဴၫြတ္ေလသည္။ ထိုသို႔ ထီးကလည္းလို၊ မင္းကလည္းလို၍ ထီးလိုမင္းလိုမင္းဟူ၍ ေခၚတြင္ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ တဖန္ ထီးျဖဴၫြတ္ရာ၌ ဘုရားတည္ထားရာ ထီးလိုမင္းလို ဘုရားဟု ေခၚတြင္ေလသည္ဟု ဆိုၾကသည္။ နားေတာင္းမ်ား ဟူေသာ အမည္ကား ေက်ာက္စာလာ အမည္ျဖစ္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဟူေသာ ေဝါဟာရမွာ တိေလာကမဂၤလာ (သုံးေလာက က်က္သေရေဆာင္) ဟူေသာ ေရွးမြန္ဘာသာ အေရးအသားကို အဖတ္မွားရာက ထီးလိုမင္းလို ဟူ၍ ျဖစ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
ဗိသုကာ လက္ရာမ်ား......
နားေတာင္းမင္း မ်ားသည္ ထီးလိုမင္းလိုဘုရား တည္ရာတြင္ မိမိ၏ဖခင္ နရပတိစည္သူ မင္းႀကီး တည္ထား ကိုးကြယ္ခဲ့သည့္ စူဠာမဏိ ဘုရားပုံသဏၭာန္ အတိုင္း တည္ခဲ့သည္။ ေစတီေတာ္သည္ အရံတံတိုင္းအတြင္း တည္ရွိ၍ ေအာက္ေျခမွ ကြမ္းေတာင္ထိပ္အထိ ဉာဏ္ေတာ္ေပ (၁၅၀) ရွိ၏။ ေဘးတစ္ဖက္ တစ္ခ်က္သည္ ေပ (၁၄၀) က်ယ္၏။ လိုဏ္ႏွစ္ထပ္ရွိ ဂူအႀကီးစား ျဖစ္ေလသည္။ အာ႐ုံခံခန္းမႀကီးသည္ အေရွ႕ဘက္ မ်က္ႏွာမူ၍ အျခားသုံးဖက္တြင္လည္း ေပါင္းကူးမုခ္ခုံး အာ႐ုံခံမ်ား တည္ေဆာက္ထားေလသည္။
ဂူအတြင္း ဝင္လိုက္သည္ႏွင့္ တင္ပ်ဥ္ေခြ ဆင္းတုေတာ္ ေလးဆူကို လင္းလင္းက်င္းက်င္း ဖူးနိုင္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ ပုဂံသားအခ်ိဳ႕က သူတို႔၏ ေမြးသကၠရာဇ္မ်ား မေပ်ာက္ပ်က္ေစရန္ နံရံတြင္ မင္စာျဖင့္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္ကို ေတြ႕နိုင္သည္။ (ဂႏၶကုဋိ) နံရံတစ္ဖတ္တစ္ခ်က္ရွိ ေလွကားျဖင့္ အေပၚတက္လိုက္ေသာ္ ဆင္းတုေလးဆူကို ျမင္ရျပန္ဦးမည္။ ထိုအထပ္ မွတဆင့္ ကြမ္းေတာင္အေျခအထိ တက္နိုင္ေလသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရားတြင္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီ၊ အဂၤေတ ပန္းေတာ့လက္ရာ မ်ားႏွင့္ စဉ့္ကြင္း မ်ားကို ေလ့လာနိုင္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရားအတြင္းရွိ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီမ်ားမွာ ရာသီဥတုဒဏ္ႏွင့္ ပိုးမႊားဒဏ္မ်ား ေၾကာင့္ ပ်က္စီးယိုယြင္း လ်က္ရွိသည္။ စၾကၤပတ္လမ္း ေပါင္းကူး မ်က္ႏွာက်က္တြင္ နံရံေဆးေရး ပန္းခ်ီ အနည္းငယ္ႏွင့္ ဇာတာခြင္မ်ား ေရးမွတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရား အေရွ႕ဘက္ အတြင္းမုခ္ခုံး၏ ေတာင္ဘက္ နံရံတြင္ ခရစ္ (၁၅)ရာစုႏွစ္က ေရးထိုးခဲ့သည့္ မိဖုရားေစာ ေတာေက်ာင္းေန သဒၶမၼဒိဝါကရ မေထရ္၏ ဆုေတာင္း ေမတၱာစာ ကမၸည္းမင္စာ (၁၄)ေၾကာင္းရွိသည္။
ထီးလိုမင္းလို ဘုရားတြင္ အဂၤေတပန္းေတာ့ လက္ရာမ်ားရွိရာ ဘုရားအျပင္ဘက္ ခ်င္မိတ္ တိုးတန္း ေအာက္တြင္ ပင့္ေထာက္ခံ ထားေသာ သံေက်ာက္တုံးတန္းႏွင့္ ဘီလူး ပန္းဆြဲမ်ား၊ အေပၚထပ္ လိုဏ္ေထာင့္ တိုင္ဖုန္းပန္းမ်ား၊ ဘီလူး ပန္းကိုက္ႏွင့္ ျခဴးပန္း ျခဴးႏြယ္မ်ား၊ အဝင္မုခ္ဝရွိ ပန္းဆြဲမ်ား၊ တိုင္ဖုံးပန္းမ်ား၊ ျပဴတင္းေပါက္တံကဲရွိ အဂၤေတပန္း မ်ားကို ေလ့လာနိုင္သည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရား၏ အေပၚထပ္ ပစၥယာစိန္တန္း မ်ားႏွင့္ ေအာက္ေျခမွန္ကြက္ မ်ား၌ အစိမ္းေရာင္ အတြင္း အဝါေရာင္ ထည့္သြင္း ထားေသာ စဉ့္ကြင္းမ်ားျဖင့္ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။ ထီးလိုမင္းလို ဘုရား၏ တိုင္မ နံရံအဆုံးတြင္ ျခေသၤ့႐ုပ္ကို ကိုယ္ထည္ႏွစ္ခြ ျဖင့္ တန္ဆာဆင္ ထားသည္။
_
ကိုးကား......
ဦးေက်ာ္ေအာင္(စာတည္းမႉး)၊ တကၠသိုလ္ ဘာသာျပန္ႏွင့္စာအုပ္ထုတ္ေဝေရးဌာန၊အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာန - ပုဂံေစတီပုထိုးမ်ား
ျမတ္မင္းလွိုင္၏ ျမန္မာျပည္ရွိ ေရွးေဟာင္းဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ား (ပ-တြဲ) ၂၀၀၃-ခု၊ ဇန္နဝါရီလထုတ္
Comments
Post a Comment