" ေ႐ႊတိဂုံဖြဲ႕စာမ်ား '' အပိုင္း (၁)
" ေ႐ႊတိဂုံဖြဲ႕စာမ်ား ''
အပိုင္း (၁)
(၁) ဟင္သာဝတီ ေ႐ႊဒဂုံဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ ဒဂုံေမြရွင္၊ သိဂၤုတ္တြင္ႏွိုက္၊ ရွင္ပင္သစၥာ၊ ပြင့္ေသာခါဝယ္၊ ေျခာက္ဌာနလြန္၊ တဖန္ရက္ေစ့၊ ျပည္သည့္ေန႕ႏွိုက္၊ ႀကဳံေတြ႕လွ်င္းေအာင္း၊ ျမတ္ညီေနာင္လွ်င္၊ရည္ေစာင္ၾကည္ျဖဴ၊ ပ်ားဆုပ္လႉ၍၊မၪၨဴဆံေမြ၊ ကိုးကြယ္ေစကာ၊ ထိပ္ေဗြေဆာင္႐ြက္၊ သည္ေတာင္ထက္ဝယ္၊ က်ိဳက္ပြက္ေၾကညာ၊ ေက်ာ္ဝွန္ဝါသား၊ ဌာပနာေတြ၊ တည္ခဲ့ေပသည္၊ ဆံေမြ႐ုံးစု၊ သဗၺၫုကို၊ ယခုေဆာက္တည္၊ ေတာင္းဆုရည္သည္။ ။ ျပည့္မည္ခန႔္စီ ရင္ေစေသာဝ္။
၂။ မစုံေပခ်င္၊ ခ်က္ေတြ႕ျမင္က၊ ေ႐ႊစင္စေတ၊ ေျမကၿဖိဳးေမာက္၊ ေပါက္တို႔သည္ေလာ၊ ေတြးေတာမူးေမာ္၊ ေအာက္ေမ့ေသာ္မူ၊ ရႉေျမာ္မရဲ၊ မလဲလဲလွ်င္၊ မစဲမညံ၊ ေ႐ႊတိလွ်ံမွ်၊ ပတ္ရံၫြန႔္ဝန္း၊ ခပ္သိမ္းပန္းလည္း၊ ရန္းရန္းရစ္ရစ္၊ ေခါက္နစ္သြယ္ဆင့္၊ ကုံးျမႇောက္တင့္လွ်က္၊ စြင့္စြင့္သပၸါယ္၊ ေတာင္ထိပ္က်ယ္ထက္၊ ပင္လယ္ထုတ္သန္း၊ ဝင္းဝင္းထြန္းမွ်၊ ေဝးလြန္းခရီး၊ ျမင္ေသာ္နီး၏၊ မဆီးမိုက္ဝွန္၊ ရွင္ေတာ့္ဟန္ကို၊ ေတာင္းပန္ခန႔္ကြက္၊ ျပည့္မည့္ရက္သည္။ ။ ေနတက္၏သို႔ လ်င္ေစေသာဝ္။
၃။ အဟုန္ေလလွ်င္၊ ပီတိ႐ႊင္၍၊ ေရာက္ခ်င္ဆြတ္ဆြတ္၊ ေဗြထိပ္ထြတ္ႏွိုက္၊ လူနတ္တို႔၏၊ စိတ္ကိုျဖည့္ထား၊ ေ႐ႊမွည့္မင္းစံ၊ အလွ်ံေျခာက္ပါး၊ ရွင္ေတာ့္စားကို၊ အသြားတဖန္၊ အျပန္တခါ၊ သဒၶါဆုယူ၊ ေတာင္းသည္မူကား၊ စင္ျဖဴသေဘာ၊ ျမတ္ေမာမ်ိဳးမည္၊ တည္ၾကည္ေလ်ာက္ပတ္၊ ညက္မြတ္လွ်ံညီး၊ ၾကာဝယ္ႀကီးသို႔၊ မနီးျပစ္ဆို၊ ျပာလဲ့ညိုႏွင့္၊ တကိုယ္ရစ္ေႏွာင္၊ ေပ်ာ္ရေအာင္လွ်င္၊ ဉာဏ္ေရာင္စက္ျခည္၊ ျဖည့္ေပသည္ဟု၊ လူ႕ျပည္မိုးေျမ၊ ေပ်ာ္ဝွန္ေစေလာ့၊ တင့္ေနမူယူ၊ လွမ်ိဳးဟူက၊ မည္သူမေပါင္း၊ စံျဖစ္ေကာင္းသည္။ ။ ရွင္ေႏွာင္းေႏွာင္းသ ခင္ေပေသာဝ္။ (နဝေဒး)
(၂) ဟင္သာဝတီ ဒဂုံဆံေတာ္ရွင္ဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ ဇမၺဴသာလွ်င္၊ ဂီဝါေရာင္ျခည္၊ ရံဝန္းလည္၍၊ တြင္မည္ဒဂုံ၊ လူနတ္ယုံသည္၊ ေၾကးမုံရတနာ၊ျမဆန္ၾကာကို၊ ပန္ထြာရေအာင္၊ ယူေခ်ဆာင္မွ၊ ညီေနာင္သမုတ္၊ သည္တြင္ထုတ္၍၊ သိဂၤုတၱရ၊ ေဟမေတာင္ၫြန႔္၊ ေတာင္ျမတ္စြန႔္ထက္၊ ပယ္ဟန႔္ေနဝါ၊ ကိုးမည္သာတည့္၊ ဂီဝါရည္ရွင္၊ မကိုဋ္ဆင္သည္၊ သဘင္လြန္ကဲ၊ ကန္ေတာ့ပြဲဝယ္၊ ပ်ံဝဲတိမ္ထြတ္၊ ေဇာတိရသ္သို႔၊ ႏွိုင္းလြတ္နိုင္ရာ၊ လွထြတ္ခ်ာကို၊ ၾကမၼာၫႊန္ျပ၊ ျမင္ပါရသည္။ ။ ဟင္သၾကက္သ ေရတကား။
၂။ ဆံျမဴႁမြာလွ်င္၊ တင့္ဆင္းျပင္မူ၊ ၾကာတြင္လတ္လတ္၊ ယူခ်ဆြတ္သို႔၊ မင္းဝတ္စံထိုက္၊ ႐ႊန္း႐ႊန္းၿမိဳက္သား၊ နတ္ႏွိုက္သိဂၤါ၊ ဒြါဒရာႏွင့္၊ မလႅာသူရပ္၊ တိုင္းကဖြပ္သည္၊ ပန္းသပ္ႀကိဳင္စြာ၊ က်ည္းခါသာကို၊ စြန္းပါရစ္သိုင္း၊ ကန္ေတာ့ဆိုင္းမွ၊ တင့္ႏွိုင္းလည္ဝယ္၊ ဘယက္သြယ္ႏွင့္၊ နားဝယ္မ်က္ႏွစ္၊ ဇမၺဴရစ္တိ၊ ျမစစ္စူဠာ၊ ဆံေကသာလည္း၊ ညိုဝါရံဆိုင္း၊ ေရွ႕ေနာက္ဆိုင္း၍၊ စံႏွိုင္းဘက္ကြၽန္း၊ ေစာဘုန္းထြန္းသို႔၊ ေလးကြၽန္းလုံးမွာ၊ ပတ္မွ်ရွာလည္း၊ စၾကာပ်ံႂကြ၊ ေဘြမရသည္။ ။ ျမင္ရခက္ပ ေခ်တကား။
၃။ ႀကံယူခါလွ်င္၊ ဆင္တိုင္းပင္တည့္၊ သည္လွ်င္အသက္၊ ကိုယ္မထြက္တည့္၊ ႏွင္းဆက္ႏွင္ႏွင္၊ ခ်စ္ေခါင္တင္၍၊ ပည္းျဖင္ေထာင္ရာ၊ ကမာၻဘာက၊ မ်ားစြာသေခၤ်၊ ႀကိဳးခ်င္ေလ၏၊ ျမဴေတတမြတ္၊ ျဖဴဝင္းထြတ္ကို၊ မ်က္မွတ္တက္၍၊ ျမတ္လတ္ေန႕က၊ မေမ့ေျဖေဖ်ာ္၊ အေၾကာင္းေတာ္မူ၊ ရွင္ေတာ္တကာ၊ သုံးလူ႕ခ်ာသို႔၊ သစၥာပြင့္ခ်ပ္၊ ဗ်ာဒိတ္ရပ္ဝယ္၊ ေပးအပ္လႉဒါ၊ ဝါသနာႏွင့္၊ သံသာခ်ေရ၊ မသြန္းခ်ေသာ္၊ ျမင္ေလခါတည့္၊ လြန္ေပ်ာင္းခ်ည့္သား၊ နတ္၏သေရ၊ ၾကင္ဘြယ္ေပတည့္၊ သုံးေ႐ြရံခ၊ လဲ့လဲ့ျမသည္။ ။ ၾကင္စသက္မ ေဝတကား။ (နဝေဒး)
(၃) ဟင္သာဝတီ ဆံေတာ္ရွင္ ဘုရားတိုင္ရတု......
၁။ စူဠာေမြရွင္၊ ေက်ာ္ေဇာထင္သား၊ သုံးခြင္ရပ္သူ၊ နတ္ႏွင့္လူကို၊ ဆုယူခ်ီးပင္း၊ ဉာဏ္ေတာ္ခ်င့္၍၊ ေ႐ႊျဖင့္ညီးညီး၊ ေ႐ႊရည္စီးမွ်၊ ဘုန္းမီးေရာင္ထြန္း၊ ေမွာင့္မ်ိဳးကြၽန္းသား၊ ဦးစြန္းဓာတ္စု၊ ဆင္ျဖဴ႕သခင္၊ ဘဝရွင္၏၊ ဥကင္နန္းျမင့္၊ ျပာသာဒ္ႏွင့္ေသာ္၊ မတင့္စရာ၊ ေရွ႕မ်က္ႏွာက၊ ေနဝါထြန္းသီ၊ ေ႐ႊေစတီသည္။ ။ လူးညီျမဆံ ရွင္တကား။
၂။ ဂူဟာေ႐ႊစင္၊ လိုဏ္တြင္မုတ္ႏွိုက္၊ ပန္းပင္မၪၨဴ၊ ေရာက္ေသာတူလွ်င္၊ ဆြတ္ယူခိုင္လွ၊ နတ္တို႔သ၍၊ ဆြတ္ဆြတ္ၫြတ္ၾကည္၊ ပူေဇာ္သည္ကား၊ ခက္ရွည္ထူးျခား၊ ေထြဆန္းျပားစြ၊ ပတၱျမားရိုးတံ၊ ႏွစ္စီခံသို႔၊ ခ်ံရပ္ေထြလည္၊ နီလာရည္ဝယ္၊ တင့္ၾကည္လြန္ကဲ၊ ေ႐ႊရည္စြဲသို႔၊ ပုလဲထပ္ေလာင္း၊ ႏွာေမာင္းေျပာက္သြယ္၊ သႏၲာႏွယ္ဝယ္၊ အလယ္ျဖဴစင္၊ မုတ္နန္းငင္သို႔၊ မ်က္ရွင္ေၾကာင္လား၊ ဝတ္ဆံဖ်ားဝယ္၊ ငုံအားယူသင့္၊ ခါကိုလင့္၍၊ ပြင့္သည္လွိုင္ၾကဴ၊ ခိုင္လုံးယူလ်က္၊ ဇမၺဴနာရီ၊ ေထြလာစီသည္။ ။ ကုံးသီလွစံ တင္တကား'။
၃။ တူသာေနခ်င္၊ လြန္ကဲၾကင္၍၊ မွတ္ထင္ႏွိုင္းဘြယ္၊ ျမကုံးသြယ္ကို၊ လည္ဝယ္ေခြပတ္၊ ဆင္မတတ္တည့္၊ ထက္နက္ဆင္းျပင္၊ ေ႐ႊမ်ားရွင္ႏွင့္၊ သည္တြင္ႏွစ္လ၊ စုံေနက်ဟဳ၊ ေဇာတမ်က္ရွင္၊ ပြတ္ၾကည္စင္သို႔၊ မ႐ႊင္လွည့္ေလာ၊ လြမ္းလွေမာစြ၊ ပ်ိဳေခ်ာမြတ္လဲ့၊ ျပာႏြဲ႕ႏြဲ႕ကို၊ ခ်ဲ့ခ်ဲ့သည္းအူ၊ ေျမာ္ကာဆူမွ်၊ ပ်ံၾကဴႀကိဳင္ဧး၊ ေ႐ႊရင္ေမႊးလည္း၊ လုံေႏြးမေပါင္း၊ ရာသီေျပာင္းက၊ ခ်မ္းေဆာင္းကုန္စင္၊ ေႏြသို႔ဝင္ေသာ္၊ အလ်င္႐ြယ္ခ်ဴ၊ ေပ်ာက္လိုဟူ၍၊ သုံးလူထြတ္ထား၊ ျမတ္ဘုရားဝယ္၊ ကိုယ္စားရည္ထင္၊ ပန္းခိုင္တင္လ်က္၊ ေနဝင္ခါေကာင္း၊ ျပည့္တေပါင္းတြင္၊ ဆယ္ေခ်ာင္းလက္မွီ၊ ေ႐ႊၾကာသီသည္။ ။ ႐ုံးၿပီညယံ တြင္တကား။ (နဝေဒး)
(၄) ဟင္သာဝတီ ေ႐ႊဒဂုံဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ တက္ေခါင္တိုင္၍၊ ေ႐ႊစိုင္ေ႐ႊႏွစ္၊ ေ႐ႊစင္စစ္ကို၊ သီရစ္ပုံျပင္၊ ခန႔္စီရင္လ်က္၊ ပြတ္တင္မ်က္ႏွာ၊ ျဗဟၼာေဆာင္သြား၊ သိၾကားႀကိဳးပတ၊ နတ္ကားငင္ေစ၊ စူးေဆာက္ေထြျဖင့္၊ ပြတ္ေ႐ြၿပီးေျမာက္၊ တည္လွာေရာက္သို႔၊ ေမာက္ေမာက္ေရာင္ထိန္၊ လွ်ံရွိန္တက္ၿဖိဳး၊ တန္ခိုးေတဇာ၊ အဝါအလွ်ံ၊ မညံမစဲ၊ ပ်ံဝဲမတိတ္၊ လွ်မ္းလွ်မ္းဘိတ္သည္။ ။ ညိုးညိတ္ထြန္းတက္ ပတ္မွ်စက္။
၂။ ပတ္ျမႇောင္ဆိုင္၍၊ ေထာက္ၿပိဳင္မတည္၊ မိုးသားရွည္သား၊ လင္းစည္ဝင္းခ်ိပ္၊ ဒဂုံထိပ္ဝယ္၊ မာရ္ႏွိပ္ပယ္စင္၊ စူဠာရွင္ႏွင့္၊ ရွင္ပင္တထူး၊ ႏွစ္ပါးဦးလွ်င္၊ ေက်းဇူးလက္ငင္း၊ ေဝလွ်င္းဆုယူ၊ ခပ္သိမ္းသူတို႔၊ ၾကည္ျဖဴစက္ေအာက္၊ ၫြတ္ခေလွ်ာက္ေသာ္၊ ကင္းေပ်ာက္ၿငိမ္းလြယ္၊ ဆု႐ြယ္ေတာင့္တ၊ မခြၽတ္ရတည့္၊ ေၾကာင့္ၾကအေပါင္း၊ ပယ္ေစေျပာင္းသည္။ ။ တေသာင္းကြၽန္းခ်က္ နတ္မ်ားထက္။
၃။ ခြၽတ္ေဆာင္ႏွိုင္၍၊ မၿပိဳင္ရာလွည့္၊ ဘက္မရွည့္ကို၊ ေတာင္းမည့္လက္ဦး၊ ေက်းဇူးခဲေတြ၊ သေရေခတၱ၊ ျပည္မအုပ္မိုး၊ သတိုးရန္နင္း၊ တို႔မွန္ကင္းလွ်င္၊ အစင္းတရာ၊ ကာသမွ်တြင္၊ ေနလေရာင္လို၊ ႁမြက္ဆိုဆုေတာင္း၊ ေလွ်ာက္ျပန္ေတာင္းမွ၊ ေဆြေဟာင္းယွဥ္ႏြဲ႕၊ ျပာေခ်ာလဲ့ႏွင့္၊ သုံးဆဲ့တတည္၊ ျပည္မ်ားအထြတ္၊ ေရာက္စိမ့္ၫြတ္သည္။ ။ေလးျမတ္စုံမက္ မွတ္ၾကသက္။ (နဝေဒး)
(၅) ေ႐ႊတိဂုံသမိုင္း ဧကပိုဒ္.....
သိဂၤုတၱရ၊ ကုန္းလွျမတ္စြာ၊ အမည္မွာမူ၊ သတၱာဘုမၼိ၊ ဘူရိဒတၱ၊ ေပါကၡရဝတီ၊ သီဟရာဇာ၊ တမၺာဂုတၱ တိဂုမၺ(မၻ) ဟု၊ သတၱနာမံ၊ ကမၺည္းခံ၏။ ကုန္းရံကိုးဆယ္၊ ကိုးခုသြယ္ရွင့္၊ ေရွ႕ဝယ္မ်က္ႏွာ၊ ဓမၼပူရ၊ ေတာင္ရပ္ကမူ၊ ဓညပူရာ၊ ေနာက္မ်က္ႏွာဝယ္၊ ဝိဇယာပူရ၊ ဥတၱရဒိသာ၊ ေျမာက္ရပ္မွာကား၊ ဥကၠလာပ၊ ၿမိဳ႕ေလးဝတည့္။ ျပဳဗၺဝတီ၊ ေရသီတာရစ္၊ အေရွ႕ျမစ္ႏွင့္၊ တလွစ္ေတာင္မွာ၊ ပဏၰာနဒီ၊ သညီတြင္ဘိ၊ အသီတၪၥန၊ ပစၦိမတည့္၊ သုဝဏၰဝတီ၊ ေျမာက္ရပ္မွီ၏။...
ေလးလီမ်က္ႏွာ၊ ၿခံရံကာႏွင့္၊ ကမာၻဘဒၵ၊ ပဌမယ္၊ စ၍ပြင့္မွန္၊ ကကုသန္ျမတ္စြာ၊ ေကာဏာဂမန၊ ကႆပဟု၊ ေတဇဝင္းေျပာင္၊ ေနာင္ေတာ္သုံးပါး၊ ျမတ္ဘုရားတို႔၊ တည္ထားသည္ေရွး၊ ေတာင္ေဝွးေရစစ္၊ သကၤန္းျဖစ္ဟု၊ တံတစ္ေမာ္ကြန္း၊ အစဥ္ထြန္းရွင့္၊ ရည္ၫႊန္းနိမိတ္၊ ေရွးအတိတ္ျဖင့္၊ ဗ်ာဒိတ္ထပ္ဆင့္၊ ဆံေတာ္ႏွင့္ေသာ္၊ ေလးမည္ေပၚသား။...
ကုန္းေတာ္ျမတ္ေခါင္၊ ေတာင္ငါးဆယ္သာ။ အခ်င္းမွာမူ၊ ျပဳဗၺာပစၦိမာ၊ ေရွ႕ေနာက္မွာကား၊ ေလးရာသုံးဆယ္၊ တေတာင္ကယ္မွ၊ ဥတၱရဒကၡိဏာ၊ ေတာင္ေျမာက္မွာကား၊ ေလးရာေျခာက္ဆ၊ ေတာင္ဝယ္ဧက၊ ငါးသစ္မွ်တည့္။...
ထီးမွႏွစ္ဆယ္၊ စြန္းဝယ္ေျခာက္ေတာင္၊ တမိုက္ေဆာင္လစ္၊ လက္သစ္သတၱ၊ အျမင့္ျပရွင့္၊ ထီးဝကိုးေတာင္၊ ႏွစ္မိုက္ေဆာင္၏၊ ေျမာက္ေတာင္ေနာက္ေရွ႕၊ ေစ့ေျမ့ေသသပ္၊ ဘိနပ္မွာမွ၊ ႏွစ္ရာ့ႏွစ္ဆယ္၊ စြန္းဝယ္ေျခာက္ေတာင္။ အဝန္းေဆာင္မူ၊ ကိုးရာဟူရွင့္။...
ထက္မူပတ္ၿခံ၊ ေစတီရံဝယ္၊ ရွစ္ဆယ္ေလးဆူ။ ေအာက္မူတရာ၊ ေျခာက္ဆယ္သာတည့္။...
သီဟာ႐ူပ၊ ေဒြဝီသႏွင့္၊ စစတြက္ေရ၊ ယင္းအေနတြင္၊ ေအာက္ေျခရံကာ၊ ျပာသာဒ္မွာမူ၊ ဆပညာသ၊ ေနာက္မွဆင့္ကာ၊ သမိုက္မွာလည္း၊ မပါမရွိ၊ ေနာက္မွသိေတာ့။
သီရိလွ်ံေဝ၊ က်က္သေရႏွင့္၊ ညာေၾကေအာက္ထက္၊ ဘဝဂ္တိုင္ေအာင္၊ ပ်ံ့ႏွံ႕ေဆာင္သား၊ ဘုန္းေခါင္ဓမၼရာဇ္၊ ရွင္ခ်စ္ျမတ္စြာ၊ ေစာသက်ာ၏၊ ရင္းခ်ာပိုင္းျခား၊ မွတ္စိမ့္ထားသည္၊ ဘုရားဆံရွင္ သမိုင္းတည္း။ (ဝန္ႀကီး ပေဒသရာဇာ)
(၆) ပဏာမပတၳနာ − ေ႐ႊတိဂုံၿမိဳ႕ဘြဲ႕ႏွင့္ ဆုေတာင္း......
သိဂၤုတၱေရ သခံ ရေမၼ၊ ဝသႏၲာေမွ အဇာနိတြာ။ သာသနံ ဝါသံ ေကသိၪၥံ၊ ဒႏၲာ ေဒါေသန ဝကၡိႆံ။
ရေမၼ၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ကိုးဆယ့္ကိုးကုန္း၊ ေတာင္ညိုလုံးျဖင့္၊ ပတ္ကုန္းရစ္သန္း၊ မရန္းကနစိုး၊ ပင္မ်ိဳးစီလ်ဥ္၊ ပန္းဥယ်ာဥ္ႏွင့္၊ ခ်ိဳခ်ဥ္ရသာ၊ မ်ားစြာစု႐ုံး၊ ၿမိဳင္အုပ္ဖုံးေသာေၾကာင့္၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ျမစ္ႀကီးငါးသြယ္၊ ျမစ္ငယ္ငါးရာ၊ ေဟဝႏၲာက၊ စီးလွာၿပိဳင္းၿပိဳင္း၊ ေဝမွိုင္းမွိုင္းႏွင့္၊ ဒီလွိုင္းဆုတ္တက္၊ ဘရပြက္တြင္၊ ေလွတက္တကာ၊ ဆိုက္ဆုံလာ၍၊ သာယာဘိျခင္း၊ ပင္လယ္ရင္းဝယ္၊ သေဘၤာဆိပ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ စင္စစ္ေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ဒဝယ္ဒလ၊ မုတၱမ စစ္ေတာင္း၊ ေဖာင္းလင္းသထုံ၊ ဒုံဝင္းသံလ်င္၊ ဟသၤာဝတီ၊ ေကတုမတီ၊ ေဇတုမတီ၊ ဓညဝတီ၊ ေမွာ္ဘီ၊ ယုန္သလင္း၊ သင္းတိုင္းခရိုင္၊ နိုင္ငံၿမိဳ႕႐ြာ၊ ရံကာဝန္းယွက္၊ အုတ္က်က္ဗိုလ္ေျခ၊ ၾကည္းေရအလုံး၊ ဆုံလာ႐ုံးေသာေၾကာင့္၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) အလ်ဥ္အလ်ဥ္၊ ေ႐ႊလွိုင္ေခါင္မွာ၊ အယဥ္အယဥ္ ဖန္တေကာင္းႏွင့္၊ အစဥ္အစဥ္ ေညာင္ေရေလာင္းလို႔၊ ခ်မ္းသာရေၾကာင္း လြန္လြန္က်ဴးေအာင္၊ စိတ္ကူးခ်က္ဉာဏ္ပလီ၊ ပန္းမ်ိဳးစုံစီ၊ သီကာကုံးလို႔၊ ထီးတ့ခြၽန္ေတြ အေဝးဆုံးႏွင့္၊ ငါးေၾကာ္သားေၾကာ္ အဆီတုံးႏွင့္၊ ဆြမ္းသင္ပုတ္ေတာ္၊ ကိုယ္ေတာ္သုံးဘို႔၊ ဖက္စိမ္းတြန႔္ခြၽန္၊ ယဥ္႐ုံဖုံးလို႔၊ နတ္႐ြာနိဗၺဴ၊ ဆုယူတုန္းမို႔၊ အပ်ိဳအအို၊ တၿပဳံးၿပဳံးမို႔၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) အၿမိဳင္အၿမိဳင္ ဆံေတာ္ရင္းမွာ၊ အၿပိဳင္အၿပိဳင္ လႉဘြယ္ခင္းလို႔၊ အလွိုင္အလွိုင္ ပုတ္သီတင္းႏွင့္၊ ဝါတြင္း ဝါပကုသိုလ္ယူ၊ နတ္႐ြာနိဗၺဴ ဘယ္မွာပုန္းမလဲ၊ တိဟိတ္ကုသိုလ္၊ စဥ္လာထုံးႏွင့္၊ ရဟန္းရွင္လူ ယူကာက်ဳံးခ်ည့္၊ ပလုပ္တုတ္သံ၊ ျပဳတ္ျပဳတ္ျပဳန္းႏွင့္၊ ဆိုင္းသံစည္သံ ညံညံအုန္းစ၊ ပရိတ္သက္ေတြ ၿခိမ့္ၿခိမ့္႐ုံးလို႔၊ ကုသိုလ္ပြဲစည္ စာအုန္းအုန္းႏွင့္၊ ႀကီးႀကီး ငယ္ငယ္ တၿမိဳ႕လုံးပင္၊ နိဗၺာန္ရမည္၊ ယုံၾကည္တုန္းမို႔၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
သိဂၤုတၱေရ၊ ေ႐ႊတိဂုံအရပ္၌၊ (ဝါ) ဤကမာၻျမတ္၊ ဘဒၵကပ္တြင္၊ ရွင္ပင္ေလးဆူ၊ ျမတ္ဘုန္းလႉ၏၊ လွိုင္ၾကဴပ်ံ့ေမႊး၊ ေတာင္ေဝွးေတာ္စသည္၊ ထူးလည္အျမတ္၊ ကိန္းဝပ္ေတာ္မူရာ၊ မွန္လွစြာဟု၊ ရာဇဝင္သမိုင္း သံပိုင္းေမာ္ကြန္း၊ တည္ထြန္းပညတ္၊ ေမြဓာတ္စုပုံ၊ သားမ်ိဳးစုံသည္၊ ေ႐ႊတိဂုံမည္ရင္း၊ ၿမိဳ႕မ်ားမင္း၌။
(ဝါ) ငါးမာရ္ေအာင္ျမင္၊ ပလႅင္ေတာ္၏၊ ေတာင္မ်က္ႏွာမွ၊ ရာဇာယတန၊ ပင္႐ုကၡဝယ္၊ ဖုသ ဘလႅိက၊ နာမတြင္မည္၊ ကုန္သည္ညီေနာင္တို႔အား၊ ဘုရားသခင္၊ ဆံရွင္ရွစ္ဆူ၊ ၫြန႔္လူေဝလန္း၊ ေမြဓာတ္ပန္းကို၊ ဆန႔္တန္းလက္ဖ်ား၊ ေပးသနားေသာ္၊ တည္ထားထူပါ၊ ဌာပနာ၍၊ သာသနာဦး၊ ပကတူးတည္ရပ္၊ ေမြဓာတ္စုပုံ၊ အံ့မကုန္သည့္၊ ေ႐ႊတိဂုံမည္သီး၊ ၿမိဳ႕ရပ္ႀကီး၌။ .... (က်ည္းကန္ရွင္ႀကီး)
(၇) ေ႐ႊတိဂုံဘုရား ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႕ေတးထပ္.....
ေလနရီ ေရဒီမွ်ပါတဲ့၊ ေဗြမဟီေျမသီခမွာ၊ ေစတီက နိတုံ၊ ေကသီလွတရွိ စုံတယ္၊ ေ႐ႊတိဂုံ ျမတ္ဖ်ား။ ။ မီယမိုက္ ေရလွ်ံစုံတယ္၊ ေျမရန္ကုန္ တိုင္းသူ ရွိထား။ ။ ေျခာက္ေရာင္ပြင့္ ညီးေထြေထြ၊ မီးေရေလ လြတ္ရွား၊ ေအာက္မစုံ ေျခာက္ဘုံသားတိုင္ပ၊ ၫြတ္တြားလ်က္ ပူေဇာ္။ ။ ေန ေသာင္းေထာင္အဝါမွ်ေသာ္လဲ၊ ပမာဏဘက္မေလ်ာ္၊ သိဂၤုတ္ျမင့္ ကုန္းေမာ္မွာ၊ ေ႐ႊဘုန္းေတာ္ ထိန္ထိန္ပပါလို႔၊ ေန႕ညရန္ခါမဟူ၊ လင္းပြင့္လွ်ံလူ။ ။ သုံးဘုံသူ မွန္ကူငယ္၊ သယမၻဴထြတ္ေစာရွင့္ေလး။ ။ (ကင္းဝန္မင္းႀကီး)
(၈) ေ႐ႊဒိဂုန္ေစတီေတာ္၊ ငွက္ျမတ္နားသမိုင္း ေမာ္ကြန္းမဂၤလာ (သကၠရာဇ္ ၁၂၅၁ ခုႏွစ္).....
မဂၤလာတန္ေဆာင္၊ ထိန္ထိန္ေျပာင္သား၊ ေ႐ႊေညာင္ေဗာဓိ၊ တုမယွိႏွိုက္၊ တိဘဝထြဋ္၊ သုံးလူနတ္လွ်င္၊ ျမတ္သယမၻဴ၊ ဆုႀကီးခ်ဴ၍၊ ေမွာင္ျမဴတဏွာ၊ ဂဟကာကို၊ အာဏာျပျပ၊ ႀကဳံးသံပလ်က္၊ သတၱသတၱာ၊ ရက္အၾကာတြင္၊ ေဒြဝါစိက၊ သရဏဦး၊ အရခူးသား၊ ေက်းဇူးမ်ားကို၊ ညီအစ္ကိုတို႔၊ အလိုက်စ္လစ္၊ ဆံေတာ္စစ္ကို၊ သစ္သစ္ၾကည္ဆြ၊ ရႀကီးရ၍၊ သိဂၤသာေခါင္၊ ဤသည့္ေတာင္ထက္၊ ေျခာက္ေရာင္ယွက္႐ုံ၊ မီးေရစုံႏွင့္၊ ဒိဂုံမည္သီး၊ ေစတီႀကီကို၊ ခိုင္ၿဖီးစည္ပင္၊ တည္ခဲ့ခ်င္မွ၊ အၾကင္ေရာခါ၊ ႏွစ္ေကာဇာသည္၊ သုညာပၪၥ၊ စမၼႏွင့္ဧက္၊ ေရာက္တုံလစ္၍၊ ရွင္ခ်စ္လုဘ၊ မုနိႏၵလွ်င္၊ ဝသဝု႒ာန္၊ သမုတ္ဖန္သည္၊ ငါးတန္စြင့္စြင့္၊ ဆင့္ရရင့္ႏွင့္၊ သင့္တင့္စြာလွ၊ ထိုမာသဝယ္၊ စလနဂမၻီ၊ ေမဒနီေၾကာင့္၊ သိဂႌဝင္းစက္၊ ေရွးမင္းဆက္သား၊ ေ႐ႊခ်က္ငြါးငြါး၊ ငွက္ျမတ္နားႏွင့္၊ ထက္ဖ်ားအထြတ္၊ ညွာမွလြတ္လ်က္၊ ပြင့္ဝတ္တမွ်၊ ေျမသို႔က်ေသာ္၊ ဖ်ဖ်ဝန္းအုံ၊ ျပည္လုံးၿခဳံ၍၊ ၾကည္ယုံသန႔္စင္၊ ခန႔္စီရင္သား၊ သို႔လွ်င္ႏုေဘာ္၊ တုမေမွ်ာ္ကို၊ေျမေပၚဆုံးခန္း၊ ကပ္လုံးကြၽန္းလည္း၊ ဥဒါန္းမေက်၊ ျဖစ္ပေစဟု၊ ေ႐ႊနာယကာ၊ အကၡရာႏွင့္၊ အာဏာဟရ၊ ဘြဲ႕ထူးရသား၊ ရာဇသုခမိန္၊ လူ႕ကဝိန္လွ်င္၊ ႏွိုင္းခ်ိန္ေမွ်ာ္ကိုး၊ ေမာ္ကြန္းထိုးသည္။ ။ တန္ခိုးမတိမ္ ေစေၾကာင္းတည္း။ (အႀကီးေတာ္ ဦးသံမွို)
(၉) မဟာဝဇီရမကုဋမဂၤလာ စိန္ဖူးတင္ဩဘာရတု.....
၁။ ယမိုက္ေမွာင္ေခြၽ၊ တေဝေဝတည့္၊ မီေရစုံသား၊ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္၊ ျမတ္ဖ်ားေဇယ်၊ တိဂုံဘ၏၊ ေကသဆံေတာ္၊ ကိန္းဝပ္ေပ်ာ္သည္၊ အေက်ာ္ထင္ရွား၊ ေနာင္ေတာ္မ်ားဟု၊ ဘုရားဘုန္းလူ၊ ျမတ္သုံးဆူတို႔၊ ႏႈန္းယူဘက္ကင္း၊ ဓာတ္ေမြမင္းတို႔၊ သီတင္းသုံးရာ၊ မွန္လွစြာတည့္၊ ကမာၻမကိုဋ္၊ ဘုံသုံးတိုက္မွ၊ ဦးခိုက္ခိုလႈံ၊ ေ႐ႊတိဂုံဟု၊ သံ−ဂုံ−ပ−−မ၊ ေလးဘြဲ႕ရသည္၊ ထူပအေက်ာ္၊ ေစတီေတာ္ကို၊ ေရွးေသာ္အခါ၊ ဥကၠလာဟု၊ ေတဇာလွ်ံလင္း၊ မင္းဆက္မင္းလွ်င္၊ ဘန္ဆင္းတည္ေထာင္၊ ထိုျပည္ေနာင္ဝယ္၊ ျမန္ေဘာင္လက္ရင္း၊ အမင္းမင္းတို႔၊ သက္ဆင္းစဥ္လာ၊ မြမ္းမံကာလွ်င္၊ ပူဇာေကာ္ေရာ္၊ လႉဒါေတာ္ျဖင့္၊ ႏုေမာ္ၿဖိဳးလွိမ့္၊ တန္ခိုးခ်ိမ့္လ်က္၊ မိုးတိမ့္ၾကက္သေရ၊ လႏွင့္ေနသို႔၊ စိန္ေ႐ႊေၾကာင္မ်ား၊ ေျပာင္ငြားငြားလွ်င္၊ ေတာင္ဖ်ားသိဂၤုတ္၊ ေျမဇယုတ္ဝယ္၊ ေတမုတၳေမာ္၊ ေစတီလုံးေက်ာ္၍၊ ဘုန္းေတာ္ေရာင္ေထြ၊ ေျပာင္ေဝေဝသည္။ ေမွာင္ေခြၽယမိုက္စုံဘုရား။
၂။ မကိုဋေသွ်ာင္ေက၊ ပရေမတည့္၊ စိေႏၲနိတုံ၊ ေ႐ႊတိဂုံကို၊ ခိုလႈံဝန္းက်င္၊ မြန္ဘုရင္ႏွင့္၊ ျမန္ခြင္ပိုင္နင္း၊ ေနႏြယ္မင္းတို႔၊ မူရင္းတက္ဆင့္၊ တိုးခါျမႇင့္၍၊ ခ်ီးပင့္ႀကိမ္ဖန္၊ အတန္တန္တည့္၊ သမႏၲဂိုဏ္း၊ ျမတ္တံတိုင္းႏွင့္၊ ပတ္ဝိုင္းထပ္ခ်ဲ့၊ ျပင္ဆင္ခဲ့ရွင့္၊ နန္းႏြဲ႕ကမၺဳ၊ ရွင္ေစာပုႏွင့္၊ ျပည္သူ႕မ်က္ႏွစ္၊ ဇာတိရာဇ္တို႔၊ သစ္သစ္ေရာင္ညီး၊ မြမ္းမံၿပီးေသာ္၊ ေ႐ႊထီးကပင္၊ ဆင္ျဖဴရွင္လည္း၊ မြမ္းတင္ေကာ္ေရာ္၊ ျပဳၿပီးေသာ္တည့္၊ ေဇေယ်ာ္ဓာတ္ဖက္၊ ကုန္းေဘာင္ဆက္ဝယ္၊ ကနက္ျဖန႔္က်င္း၊ ေျမဒူးမင္းဟု၊ သနင္းထြဋ္တင္၊ ဆင္ျဖဴရွင္ဟု၊ ေ႐ႊစင္မ႑ိဳင္၊ ေတာင္ႀကီးယိုင္သို႔၊ မခိုင္ယိမ္းငိုက္၊ ကိန္းအဆိုဝယ္၊ မကိုဋ္ပန္းငုံ၊ ေ႐ႊတိဂုံကို၊ လုံးစုံမူလ၊ ပလႅင္မွလွ်င္၊ ျပင္စျပဳဘိ၊ ထီးေတာ္ထိေအာင္၊ သိဒၶိခ်ိန္ေရာက္၊ တႀကိမ္ေျမာက္ခဲ့၊ ထို႔ေနာက္ပၪၥင္၊ သဂၤါယင္သည္။ ဘုရင္ဖက္ကင္း၊ မင္းတုန္းမင္းလွ်င္၊ ျဖန႔္က်င္းျဖဴလြ၊ ထီးဝန္းႂကြေသာ္၊ အၾကင္ေကာေဇာ၊ ထိုေခတ္ခါဝယ္၊ ျဗဟၼဟစ္ေႂကြး၊ ႏွိုးေဆာ္ေရးေၾကာင့္၊ ကိုယ္ေလးေ႐ႊမွ်၊ တိုင္းမကေအာင္၊ ေဟမသိဂႌ၊ စိန္ေက်ာက္စီ၍၊ ႏွိုင္းမွီတုလြတ္၊ ထီးေ႐ႊထြဋ္ကို၊ ေျမၫြတ္လုနီး၊ ပြဲေတာ္ႀကီးျဖင့္၊ အံ့ခ်ီးဆူေဝ၊ တင္ခဲ့ေလသည္။ ေသွ်ာင္ေကမကိုဋ္႐ုံဘုရား။
၃။ အၿမိဳက္ေသာင္ေခ၊ ေအာင္ရေဝတည့္၊ ေခါင္ေနေဗာဓိ၊ နန္းသီရိသို႔၊ လမ္းရွိတိုင္းပင္၊ လွမ္းအံ့ျပင္သည္၊ မ်ားျဖင္ၿငိမ့္ေညာင္း၊ ျပည္သူေပါင္းတို႔၊ လႉေကာင္းဒါန၊ သဒၶါႂကြ၍၊ ရာဇရာဇိန္၊ နရာသိမ္ကို၊ အခ်ိန္လစ္ဟင္း၊ ေခတ္အတြင္းဝယ္၊ လြန္မင္းကဲျမင့္၊ တင့္ထက္တင့္ေအာင္၊ ဆင့္ဆင့္ထူးခြၽန္၊ ကုန္းထြဋ္စြန္၌၊ အလြန္ခမ္းနား၊ တန္ေဆာင္းမ်ားႏွင့္၊ ေ႐ႊျပားသကၤန္း၊ ဆက္လႉဒါန္းရွင့္၊ ကိန္းခမ္းႀကိမ္ခဲ့၊ ငလ်င္ႏြဲ႕၍၊ တိမ္းငဲ့ယိုယြင္း၊ ျဖစ္ရျခင္းေၾကာင့္၊ ျမန္မင္းေကာေဇာ၊ ေထာင့္ႏွစ္ရာႏွင့္၊ သခၤ်ာတြက္စစ္၊ ငါးဆယ့္ႏွစ္တည့္၊ တေခတ္ထိုေနာက္၊ ရွစ္ဆယ္ေရာက္၍၊ စြန္းေျမာက္ဒြက၊ ခ်ိန္ကာလဝယ္၊ ေဇယ်သဘင္၊ ပြဲႀကီးယင္၍၊ ၾကည္လင္႐ႊင္ျမဴး၊ ပြဲေတာ္ထူးတည့္၊ စိန္ဖူးထြဋ္ထား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ ခမ္းနားႏွိုင္းရွဲ႕၊ တင္လႉခဲ့၏၊ ယိမ္းႏြဲ႕ၫြတ္ေကြး၊ ငလ်င္ေဘးေၾကာင့္၊ အေရးႀကဳံလာ၊ ယခုခါဝယ္၊ ေဇယ်သဘင္၊ ပြဲႀကီးယင္၍၊ ၾကည္လင္႐ႊင္ျမဴး၊ ပြဲေတာ္ထူးတည့္၊ စိန္ဖူးထြဋ္ထား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ ခန္းနားႏွိုင္ရဲ႕၊ တင္လႉခဲ့၏၊ ယိမ္းႏြဲ႕ၫြတ္ေကြး၊ ငလ်င္ေဘးေၾကာင့္၊ အေရးႀကဳံလာ၊ ယခုခါဝယ္၊ အဟာဘ႑၊ ေဂါပကဟု၊ နဝပုဂၢိဳလ္၊ ညွိႏွိုင္းဆို၍၊ ကုသိုလ္ေကာင္းက်ိဳး၊ တိုးထက္တိုးေအာင္၊ ေဆာ္ႏွိုးတိုင္းခြင္၊ သို႔ျဖစ္အင္ေၾကာင့္၊ စိန္ပင္ျမသား၊ ပတၱျမားႏွင့္၊ ျပယားေရာင္ႏြယ္၊ စီစဥ္ခ်ယ္လ်က္၊ ဆန္းၾကယ္တင့္ထူး၊ ထြဋ္စိန္ဖူးႏွင့္၊ တိမ္ဦးပ်ံလႊား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ အမ်ားကုသိုလ္၊ မိုးလုံးၿပိဳမွ်၊ စိမ္းညိုနီျမန္း၊ လွ်ပ္မီးပန္းသို႔၊ တသန္းေက်ာ္ေက်ာ္၊ တန္ဘိုးေတာ္ျဖင့္၊ အေဟာ္ဝတ၊ ျပဳၿပီးမွလွ်င္၊ ဧကႏွင့္ဒြိ၊ ေနာတရိဟု၊ ေရာက္ရွိေကာေဇာ၊ ဝိသာခါႏွင့္၊ ပဏာလႈံၾက၊ ကဆုန္လ၏၊ ပုဏၰစန္းရွိန္၊ ျပည့္ေသာ္ခ်ိန္ဝယ္၊ ဘူမိႏၵရာဇ္၊ ေအာင္သံဟစ္၍၊ နတ္စစ္ဗ်ဴဟာ၊ ကူညီကာလွ်င္၊ မဟာသဘင္၊ စိန္ဖူးတင္ဟု၊ ဝန္းက်င္ႏွံ႕ေစ၊ ေအာင္ဆုေခြၽသည္၊ ေဆာင္ေဝအၿမိဳက္ ဘုံဘုရား။ (လယ္တီပ႑ိတ − ဦးေမာင္ႀကီး)
(၁၀) ၁၂၈၂ တေပါင္းလျပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႕ စိန္ဖူးေတာ္တင္ပြဲ ရွစ္ဆယ္ေပၚေတးထပ္.....
ဧက္ေဒြးအ႒ာ စမၸာႏွစ္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ေခတ္ေကာဇာ၊ တေပါင္းပုဏၰ ေန႕ဗုဒၶါမွာ၊ ပရေမ့ ဥကၠ႒ာ စိေႏၲဖ်ား။ ။ေလးဆူရွင္ေတာ့္ ဓာတ္တုေမြကို၊ ပဏာျပဳေစ ထည့္သြင္းႏွံခဲ့ထား။ ။ သိဂၤုတၱရကုန္းျမင့္ေဘြမွာ၊ ဘုန္းႏွင့္သေရ ေထြေထြပြား၊ သုံးဆင့္ဘုံေဝ ေဝေနမ်ားတို႔၊ ရိုေသၫြတ္တြား ဦးႏွိမ္ရာ။ ။ ဒဂုန္ေစတီ မကိုဋ္ပန္း၊ အၿမိဳက္ၾကငွန္း ေအာင္နန္းေဆာင္ ဝိဟာ။ ။ စိန္ဖူးေသွ်ာင္ထြတ္ နဂၣရတနာကို၊ ဆက္သပူေဇာ္တင္လႉပြဲမို႔၊ ရွင္လူခပဲ ဆယ္ငန္းမကေပါင္၊ ပါယ္လမ္းမက်ေအာင္။ ။ ပူေဇာ္ပတ္ကုံး ေျမၫြတ္ေယာင္ငယ္၊ ေ႐ႊထြဋ္ ေ႐ႊေတာင္သိဂၤုတ္ဘုံ၌ေလး။ ။ ျဗဟၼာႏွင့္နတ္ ထက္ေခါင္အဇဋာမွာ၊ လက္ေဆာင္ပဏၰာ စိန္ထီးျဖဴႏွင့္ေလး။ (လယ္တီပ႑ိတ − ဦးေမာင္ႀကီး)
အပိုင္း (၁)
(၁) ဟင္သာဝတီ ေ႐ႊဒဂုံဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ ဒဂုံေမြရွင္၊ သိဂၤုတ္တြင္ႏွိုက္၊ ရွင္ပင္သစၥာ၊ ပြင့္ေသာခါဝယ္၊ ေျခာက္ဌာနလြန္၊ တဖန္ရက္ေစ့၊ ျပည္သည့္ေန႕ႏွိုက္၊ ႀကဳံေတြ႕လွ်င္းေအာင္း၊ ျမတ္ညီေနာင္လွ်င္၊ရည္ေစာင္ၾကည္ျဖဴ၊ ပ်ားဆုပ္လႉ၍၊မၪၨဴဆံေမြ၊ ကိုးကြယ္ေစကာ၊ ထိပ္ေဗြေဆာင္႐ြက္၊ သည္ေတာင္ထက္ဝယ္၊ က်ိဳက္ပြက္ေၾကညာ၊ ေက်ာ္ဝွန္ဝါသား၊ ဌာပနာေတြ၊ တည္ခဲ့ေပသည္၊ ဆံေမြ႐ုံးစု၊ သဗၺၫုကို၊ ယခုေဆာက္တည္၊ ေတာင္းဆုရည္သည္။ ။ ျပည့္မည္ခန႔္စီ ရင္ေစေသာဝ္။
၂။ မစုံေပခ်င္၊ ခ်က္ေတြ႕ျမင္က၊ ေ႐ႊစင္စေတ၊ ေျမကၿဖိဳးေမာက္၊ ေပါက္တို႔သည္ေလာ၊ ေတြးေတာမူးေမာ္၊ ေအာက္ေမ့ေသာ္မူ၊ ရႉေျမာ္မရဲ၊ မလဲလဲလွ်င္၊ မစဲမညံ၊ ေ႐ႊတိလွ်ံမွ်၊ ပတ္ရံၫြန႔္ဝန္း၊ ခပ္သိမ္းပန္းလည္း၊ ရန္းရန္းရစ္ရစ္၊ ေခါက္နစ္သြယ္ဆင့္၊ ကုံးျမႇောက္တင့္လွ်က္၊ စြင့္စြင့္သပၸါယ္၊ ေတာင္ထိပ္က်ယ္ထက္၊ ပင္လယ္ထုတ္သန္း၊ ဝင္းဝင္းထြန္းမွ်၊ ေဝးလြန္းခရီး၊ ျမင္ေသာ္နီး၏၊ မဆီးမိုက္ဝွန္၊ ရွင္ေတာ့္ဟန္ကို၊ ေတာင္းပန္ခန႔္ကြက္၊ ျပည့္မည့္ရက္သည္။ ။ ေနတက္၏သို႔ လ်င္ေစေသာဝ္။
၃။ အဟုန္ေလလွ်င္၊ ပီတိ႐ႊင္၍၊ ေရာက္ခ်င္ဆြတ္ဆြတ္၊ ေဗြထိပ္ထြတ္ႏွိုက္၊ လူနတ္တို႔၏၊ စိတ္ကိုျဖည့္ထား၊ ေ႐ႊမွည့္မင္းစံ၊ အလွ်ံေျခာက္ပါး၊ ရွင္ေတာ့္စားကို၊ အသြားတဖန္၊ အျပန္တခါ၊ သဒၶါဆုယူ၊ ေတာင္းသည္မူကား၊ စင္ျဖဴသေဘာ၊ ျမတ္ေမာမ်ိဳးမည္၊ တည္ၾကည္ေလ်ာက္ပတ္၊ ညက္မြတ္လွ်ံညီး၊ ၾကာဝယ္ႀကီးသို႔၊ မနီးျပစ္ဆို၊ ျပာလဲ့ညိုႏွင့္၊ တကိုယ္ရစ္ေႏွာင္၊ ေပ်ာ္ရေအာင္လွ်င္၊ ဉာဏ္ေရာင္စက္ျခည္၊ ျဖည့္ေပသည္ဟု၊ လူ႕ျပည္မိုးေျမ၊ ေပ်ာ္ဝွန္ေစေလာ့၊ တင့္ေနမူယူ၊ လွမ်ိဳးဟူက၊ မည္သူမေပါင္း၊ စံျဖစ္ေကာင္းသည္။ ။ ရွင္ေႏွာင္းေႏွာင္းသ ခင္ေပေသာဝ္။ (နဝေဒး)
(၂) ဟင္သာဝတီ ဒဂုံဆံေတာ္ရွင္ဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ ဇမၺဴသာလွ်င္၊ ဂီဝါေရာင္ျခည္၊ ရံဝန္းလည္၍၊ တြင္မည္ဒဂုံ၊ လူနတ္ယုံသည္၊ ေၾကးမုံရတနာ၊ျမဆန္ၾကာကို၊ ပန္ထြာရေအာင္၊ ယူေခ်ဆာင္မွ၊ ညီေနာင္သမုတ္၊ သည္တြင္ထုတ္၍၊ သိဂၤုတၱရ၊ ေဟမေတာင္ၫြန႔္၊ ေတာင္ျမတ္စြန႔္ထက္၊ ပယ္ဟန႔္ေနဝါ၊ ကိုးမည္သာတည့္၊ ဂီဝါရည္ရွင္၊ မကိုဋ္ဆင္သည္၊ သဘင္လြန္ကဲ၊ ကန္ေတာ့ပြဲဝယ္၊ ပ်ံဝဲတိမ္ထြတ္၊ ေဇာတိရသ္သို႔၊ ႏွိုင္းလြတ္နိုင္ရာ၊ လွထြတ္ခ်ာကို၊ ၾကမၼာၫႊန္ျပ၊ ျမင္ပါရသည္။ ။ ဟင္သၾကက္သ ေရတကား။
၂။ ဆံျမဴႁမြာလွ်င္၊ တင့္ဆင္းျပင္မူ၊ ၾကာတြင္လတ္လတ္၊ ယူခ်ဆြတ္သို႔၊ မင္းဝတ္စံထိုက္၊ ႐ႊန္း႐ႊန္းၿမိဳက္သား၊ နတ္ႏွိုက္သိဂၤါ၊ ဒြါဒရာႏွင့္၊ မလႅာသူရပ္၊ တိုင္းကဖြပ္သည္၊ ပန္းသပ္ႀကိဳင္စြာ၊ က်ည္းခါသာကို၊ စြန္းပါရစ္သိုင္း၊ ကန္ေတာ့ဆိုင္းမွ၊ တင့္ႏွိုင္းလည္ဝယ္၊ ဘယက္သြယ္ႏွင့္၊ နားဝယ္မ်က္ႏွစ္၊ ဇမၺဴရစ္တိ၊ ျမစစ္စူဠာ၊ ဆံေကသာလည္း၊ ညိုဝါရံဆိုင္း၊ ေရွ႕ေနာက္ဆိုင္း၍၊ စံႏွိုင္းဘက္ကြၽန္း၊ ေစာဘုန္းထြန္းသို႔၊ ေလးကြၽန္းလုံးမွာ၊ ပတ္မွ်ရွာလည္း၊ စၾကာပ်ံႂကြ၊ ေဘြမရသည္။ ။ ျမင္ရခက္ပ ေခ်တကား။
၃။ ႀကံယူခါလွ်င္၊ ဆင္တိုင္းပင္တည့္၊ သည္လွ်င္အသက္၊ ကိုယ္မထြက္တည့္၊ ႏွင္းဆက္ႏွင္ႏွင္၊ ခ်စ္ေခါင္တင္၍၊ ပည္းျဖင္ေထာင္ရာ၊ ကမာၻဘာက၊ မ်ားစြာသေခၤ်၊ ႀကိဳးခ်င္ေလ၏၊ ျမဴေတတမြတ္၊ ျဖဴဝင္းထြတ္ကို၊ မ်က္မွတ္တက္၍၊ ျမတ္လတ္ေန႕က၊ မေမ့ေျဖေဖ်ာ္၊ အေၾကာင္းေတာ္မူ၊ ရွင္ေတာ္တကာ၊ သုံးလူ႕ခ်ာသို႔၊ သစၥာပြင့္ခ်ပ္၊ ဗ်ာဒိတ္ရပ္ဝယ္၊ ေပးအပ္လႉဒါ၊ ဝါသနာႏွင့္၊ သံသာခ်ေရ၊ မသြန္းခ်ေသာ္၊ ျမင္ေလခါတည့္၊ လြန္ေပ်ာင္းခ်ည့္သား၊ နတ္၏သေရ၊ ၾကင္ဘြယ္ေပတည့္၊ သုံးေ႐ြရံခ၊ လဲ့လဲ့ျမသည္။ ။ ၾကင္စသက္မ ေဝတကား။ (နဝေဒး)
(၃) ဟင္သာဝတီ ဆံေတာ္ရွင္ ဘုရားတိုင္ရတု......
၁။ စူဠာေမြရွင္၊ ေက်ာ္ေဇာထင္သား၊ သုံးခြင္ရပ္သူ၊ နတ္ႏွင့္လူကို၊ ဆုယူခ်ီးပင္း၊ ဉာဏ္ေတာ္ခ်င့္၍၊ ေ႐ႊျဖင့္ညီးညီး၊ ေ႐ႊရည္စီးမွ်၊ ဘုန္းမီးေရာင္ထြန္း၊ ေမွာင့္မ်ိဳးကြၽန္းသား၊ ဦးစြန္းဓာတ္စု၊ ဆင္ျဖဴ႕သခင္၊ ဘဝရွင္၏၊ ဥကင္နန္းျမင့္၊ ျပာသာဒ္ႏွင့္ေသာ္၊ မတင့္စရာ၊ ေရွ႕မ်က္ႏွာက၊ ေနဝါထြန္းသီ၊ ေ႐ႊေစတီသည္။ ။ လူးညီျမဆံ ရွင္တကား။
၂။ ဂူဟာေ႐ႊစင္၊ လိုဏ္တြင္မုတ္ႏွိုက္၊ ပန္းပင္မၪၨဴ၊ ေရာက္ေသာတူလွ်င္၊ ဆြတ္ယူခိုင္လွ၊ နတ္တို႔သ၍၊ ဆြတ္ဆြတ္ၫြတ္ၾကည္၊ ပူေဇာ္သည္ကား၊ ခက္ရွည္ထူးျခား၊ ေထြဆန္းျပားစြ၊ ပတၱျမားရိုးတံ၊ ႏွစ္စီခံသို႔၊ ခ်ံရပ္ေထြလည္၊ နီလာရည္ဝယ္၊ တင့္ၾကည္လြန္ကဲ၊ ေ႐ႊရည္စြဲသို႔၊ ပုလဲထပ္ေလာင္း၊ ႏွာေမာင္းေျပာက္သြယ္၊ သႏၲာႏွယ္ဝယ္၊ အလယ္ျဖဴစင္၊ မုတ္နန္းငင္သို႔၊ မ်က္ရွင္ေၾကာင္လား၊ ဝတ္ဆံဖ်ားဝယ္၊ ငုံအားယူသင့္၊ ခါကိုလင့္၍၊ ပြင့္သည္လွိုင္ၾကဴ၊ ခိုင္လုံးယူလ်က္၊ ဇမၺဴနာရီ၊ ေထြလာစီသည္။ ။ ကုံးသီလွစံ တင္တကား'။
၃။ တူသာေနခ်င္၊ လြန္ကဲၾကင္၍၊ မွတ္ထင္ႏွိုင္းဘြယ္၊ ျမကုံးသြယ္ကို၊ လည္ဝယ္ေခြပတ္၊ ဆင္မတတ္တည့္၊ ထက္နက္ဆင္းျပင္၊ ေ႐ႊမ်ားရွင္ႏွင့္၊ သည္တြင္ႏွစ္လ၊ စုံေနက်ဟဳ၊ ေဇာတမ်က္ရွင္၊ ပြတ္ၾကည္စင္သို႔၊ မ႐ႊင္လွည့္ေလာ၊ လြမ္းလွေမာစြ၊ ပ်ိဳေခ်ာမြတ္လဲ့၊ ျပာႏြဲ႕ႏြဲ႕ကို၊ ခ်ဲ့ခ်ဲ့သည္းအူ၊ ေျမာ္ကာဆူမွ်၊ ပ်ံၾကဴႀကိဳင္ဧး၊ ေ႐ႊရင္ေမႊးလည္း၊ လုံေႏြးမေပါင္း၊ ရာသီေျပာင္းက၊ ခ်မ္းေဆာင္းကုန္စင္၊ ေႏြသို႔ဝင္ေသာ္၊ အလ်င္႐ြယ္ခ်ဴ၊ ေပ်ာက္လိုဟူ၍၊ သုံးလူထြတ္ထား၊ ျမတ္ဘုရားဝယ္၊ ကိုယ္စားရည္ထင္၊ ပန္းခိုင္တင္လ်က္၊ ေနဝင္ခါေကာင္း၊ ျပည့္တေပါင္းတြင္၊ ဆယ္ေခ်ာင္းလက္မွီ၊ ေ႐ႊၾကာသီသည္။ ။ ႐ုံးၿပီညယံ တြင္တကား။ (နဝေဒး)
(၄) ဟင္သာဝတီ ေ႐ႊဒဂုံဘုရားတိုင္ရတု.....
၁။ တက္ေခါင္တိုင္၍၊ ေ႐ႊစိုင္ေ႐ႊႏွစ္၊ ေ႐ႊစင္စစ္ကို၊ သီရစ္ပုံျပင္၊ ခန႔္စီရင္လ်က္၊ ပြတ္တင္မ်က္ႏွာ၊ ျဗဟၼာေဆာင္သြား၊ သိၾကားႀကိဳးပတ၊ နတ္ကားငင္ေစ၊ စူးေဆာက္ေထြျဖင့္၊ ပြတ္ေ႐ြၿပီးေျမာက္၊ တည္လွာေရာက္သို႔၊ ေမာက္ေမာက္ေရာင္ထိန္၊ လွ်ံရွိန္တက္ၿဖိဳး၊ တန္ခိုးေတဇာ၊ အဝါအလွ်ံ၊ မညံမစဲ၊ ပ်ံဝဲမတိတ္၊ လွ်မ္းလွ်မ္းဘိတ္သည္။ ။ ညိုးညိတ္ထြန္းတက္ ပတ္မွ်စက္။
၂။ ပတ္ျမႇောင္ဆိုင္၍၊ ေထာက္ၿပိဳင္မတည္၊ မိုးသားရွည္သား၊ လင္းစည္ဝင္းခ်ိပ္၊ ဒဂုံထိပ္ဝယ္၊ မာရ္ႏွိပ္ပယ္စင္၊ စူဠာရွင္ႏွင့္၊ ရွင္ပင္တထူး၊ ႏွစ္ပါးဦးလွ်င္၊ ေက်းဇူးလက္ငင္း၊ ေဝလွ်င္းဆုယူ၊ ခပ္သိမ္းသူတို႔၊ ၾကည္ျဖဴစက္ေအာက္၊ ၫြတ္ခေလွ်ာက္ေသာ္၊ ကင္းေပ်ာက္ၿငိမ္းလြယ္၊ ဆု႐ြယ္ေတာင့္တ၊ မခြၽတ္ရတည့္၊ ေၾကာင့္ၾကအေပါင္း၊ ပယ္ေစေျပာင္းသည္။ ။ တေသာင္းကြၽန္းခ်က္ နတ္မ်ားထက္။
၃။ ခြၽတ္ေဆာင္ႏွိုင္၍၊ မၿပိဳင္ရာလွည့္၊ ဘက္မရွည့္ကို၊ ေတာင္းမည့္လက္ဦး၊ ေက်းဇူးခဲေတြ၊ သေရေခတၱ၊ ျပည္မအုပ္မိုး၊ သတိုးရန္နင္း၊ တို႔မွန္ကင္းလွ်င္၊ အစင္းတရာ၊ ကာသမွ်တြင္၊ ေနလေရာင္လို၊ ႁမြက္ဆိုဆုေတာင္း၊ ေလွ်ာက္ျပန္ေတာင္းမွ၊ ေဆြေဟာင္းယွဥ္ႏြဲ႕၊ ျပာေခ်ာလဲ့ႏွင့္၊ သုံးဆဲ့တတည္၊ ျပည္မ်ားအထြတ္၊ ေရာက္စိမ့္ၫြတ္သည္။ ။ေလးျမတ္စုံမက္ မွတ္ၾကသက္။ (နဝေဒး)
(၅) ေ႐ႊတိဂုံသမိုင္း ဧကပိုဒ္.....
သိဂၤုတၱရ၊ ကုန္းလွျမတ္စြာ၊ အမည္မွာမူ၊ သတၱာဘုမၼိ၊ ဘူရိဒတၱ၊ ေပါကၡရဝတီ၊ သီဟရာဇာ၊ တမၺာဂုတၱ တိဂုမၺ(မၻ) ဟု၊ သတၱနာမံ၊ ကမၺည္းခံ၏။ ကုန္းရံကိုးဆယ္၊ ကိုးခုသြယ္ရွင့္၊ ေရွ႕ဝယ္မ်က္ႏွာ၊ ဓမၼပူရ၊ ေတာင္ရပ္ကမူ၊ ဓညပူရာ၊ ေနာက္မ်က္ႏွာဝယ္၊ ဝိဇယာပူရ၊ ဥတၱရဒိသာ၊ ေျမာက္ရပ္မွာကား၊ ဥကၠလာပ၊ ၿမိဳ႕ေလးဝတည့္။ ျပဳဗၺဝတီ၊ ေရသီတာရစ္၊ အေရွ႕ျမစ္ႏွင့္၊ တလွစ္ေတာင္မွာ၊ ပဏၰာနဒီ၊ သညီတြင္ဘိ၊ အသီတၪၥန၊ ပစၦိမတည့္၊ သုဝဏၰဝတီ၊ ေျမာက္ရပ္မွီ၏။...
ေလးလီမ်က္ႏွာ၊ ၿခံရံကာႏွင့္၊ ကမာၻဘဒၵ၊ ပဌမယ္၊ စ၍ပြင့္မွန္၊ ကကုသန္ျမတ္စြာ၊ ေကာဏာဂမန၊ ကႆပဟု၊ ေတဇဝင္းေျပာင္၊ ေနာင္ေတာ္သုံးပါး၊ ျမတ္ဘုရားတို႔၊ တည္ထားသည္ေရွး၊ ေတာင္ေဝွးေရစစ္၊ သကၤန္းျဖစ္ဟု၊ တံတစ္ေမာ္ကြန္း၊ အစဥ္ထြန္းရွင့္၊ ရည္ၫႊန္းနိမိတ္၊ ေရွးအတိတ္ျဖင့္၊ ဗ်ာဒိတ္ထပ္ဆင့္၊ ဆံေတာ္ႏွင့္ေသာ္၊ ေလးမည္ေပၚသား။...
ကုန္းေတာ္ျမတ္ေခါင္၊ ေတာင္ငါးဆယ္သာ။ အခ်င္းမွာမူ၊ ျပဳဗၺာပစၦိမာ၊ ေရွ႕ေနာက္မွာကား၊ ေလးရာသုံးဆယ္၊ တေတာင္ကယ္မွ၊ ဥတၱရဒကၡိဏာ၊ ေတာင္ေျမာက္မွာကား၊ ေလးရာေျခာက္ဆ၊ ေတာင္ဝယ္ဧက၊ ငါးသစ္မွ်တည့္။...
ထီးမွႏွစ္ဆယ္၊ စြန္းဝယ္ေျခာက္ေတာင္၊ တမိုက္ေဆာင္လစ္၊ လက္သစ္သတၱ၊ အျမင့္ျပရွင့္၊ ထီးဝကိုးေတာင္၊ ႏွစ္မိုက္ေဆာင္၏၊ ေျမာက္ေတာင္ေနာက္ေရွ႕၊ ေစ့ေျမ့ေသသပ္၊ ဘိနပ္မွာမွ၊ ႏွစ္ရာ့ႏွစ္ဆယ္၊ စြန္းဝယ္ေျခာက္ေတာင္။ အဝန္းေဆာင္မူ၊ ကိုးရာဟူရွင့္။...
ထက္မူပတ္ၿခံ၊ ေစတီရံဝယ္၊ ရွစ္ဆယ္ေလးဆူ။ ေအာက္မူတရာ၊ ေျခာက္ဆယ္သာတည့္။...
သီဟာ႐ူပ၊ ေဒြဝီသႏွင့္၊ စစတြက္ေရ၊ ယင္းအေနတြင္၊ ေအာက္ေျခရံကာ၊ ျပာသာဒ္မွာမူ၊ ဆပညာသ၊ ေနာက္မွဆင့္ကာ၊ သမိုက္မွာလည္း၊ မပါမရွိ၊ ေနာက္မွသိေတာ့။
သီရိလွ်ံေဝ၊ က်က္သေရႏွင့္၊ ညာေၾကေအာက္ထက္၊ ဘဝဂ္တိုင္ေအာင္၊ ပ်ံ့ႏွံ႕ေဆာင္သား၊ ဘုန္းေခါင္ဓမၼရာဇ္၊ ရွင္ခ်စ္ျမတ္စြာ၊ ေစာသက်ာ၏၊ ရင္းခ်ာပိုင္းျခား၊ မွတ္စိမ့္ထားသည္၊ ဘုရားဆံရွင္ သမိုင္းတည္း။ (ဝန္ႀကီး ပေဒသရာဇာ)
(၆) ပဏာမပတၳနာ − ေ႐ႊတိဂုံၿမိဳ႕ဘြဲ႕ႏွင့္ ဆုေတာင္း......
သိဂၤုတၱေရ သခံ ရေမၼ၊ ဝသႏၲာေမွ အဇာနိတြာ။ သာသနံ ဝါသံ ေကသိၪၥံ၊ ဒႏၲာ ေဒါေသန ဝကၡိႆံ။
ရေမၼ၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ကိုးဆယ့္ကိုးကုန္း၊ ေတာင္ညိုလုံးျဖင့္၊ ပတ္ကုန္းရစ္သန္း၊ မရန္းကနစိုး၊ ပင္မ်ိဳးစီလ်ဥ္၊ ပန္းဥယ်ာဥ္ႏွင့္၊ ခ်ိဳခ်ဥ္ရသာ၊ မ်ားစြာစု႐ုံး၊ ၿမိဳင္အုပ္ဖုံးေသာေၾကာင့္၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ျမစ္ႀကီးငါးသြယ္၊ ျမစ္ငယ္ငါးရာ၊ ေဟဝႏၲာက၊ စီးလွာၿပိဳင္းၿပိဳင္း၊ ေဝမွိုင္းမွိုင္းႏွင့္၊ ဒီလွိုင္းဆုတ္တက္၊ ဘရပြက္တြင္၊ ေလွတက္တကာ၊ ဆိုက္ဆုံလာ၍၊ သာယာဘိျခင္း၊ ပင္လယ္ရင္းဝယ္၊ သေဘၤာဆိပ္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္၊ စင္စစ္ေမြ႕ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) ဒဝယ္ဒလ၊ မုတၱမ စစ္ေတာင္း၊ ေဖာင္းလင္းသထုံ၊ ဒုံဝင္းသံလ်င္၊ ဟသၤာဝတီ၊ ေကတုမတီ၊ ေဇတုမတီ၊ ဓညဝတီ၊ ေမွာ္ဘီ၊ ယုန္သလင္း၊ သင္းတိုင္းခရိုင္၊ နိုင္ငံၿမိဳ႕႐ြာ၊ ရံကာဝန္းယွက္၊ အုတ္က်က္ဗိုလ္ေျခ၊ ၾကည္းေရအလုံး၊ ဆုံလာ႐ုံးေသာေၾကာင့္၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) အလ်ဥ္အလ်ဥ္၊ ေ႐ႊလွိုင္ေခါင္မွာ၊ အယဥ္အယဥ္ ဖန္တေကာင္းႏွင့္၊ အစဥ္အစဥ္ ေညာင္ေရေလာင္းလို႔၊ ခ်မ္းသာရေၾကာင္း လြန္လြန္က်ဴးေအာင္၊ စိတ္ကူးခ်က္ဉာဏ္ပလီ၊ ပန္းမ်ိဳးစုံစီ၊ သီကာကုံးလို႔၊ ထီးတ့ခြၽန္ေတြ အေဝးဆုံးႏွင့္၊ ငါးေၾကာ္သားေၾကာ္ အဆီတုံးႏွင့္၊ ဆြမ္းသင္ပုတ္ေတာ္၊ ကိုယ္ေတာ္သုံးဘို႔၊ ဖက္စိမ္းတြန႔္ခြၽန္၊ ယဥ္႐ုံဖုံးလို႔၊ နတ္႐ြာနိဗၺဴ၊ ဆုယူတုန္းမို႔၊ အပ်ိဳအအို၊ တၿပဳံးၿပဳံးမို႔၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
(ဝါ) အၿမိဳင္အၿမိဳင္ ဆံေတာ္ရင္းမွာ၊ အၿပိဳင္အၿပိဳင္ လႉဘြယ္ခင္းလို႔၊ အလွိုင္အလွိုင္ ပုတ္သီတင္းႏွင့္၊ ဝါတြင္း ဝါပကုသိုလ္ယူ၊ နတ္႐ြာနိဗၺဴ ဘယ္မွာပုန္းမလဲ၊ တိဟိတ္ကုသိုလ္၊ စဥ္လာထုံးႏွင့္၊ ရဟန္းရွင္လူ ယူကာက်ဳံးခ်ည့္၊ ပလုပ္တုတ္သံ၊ ျပဳတ္ျပဳတ္ျပဳန္းႏွင့္၊ ဆိုင္းသံစည္သံ ညံညံအုန္းစ၊ ပရိတ္သက္ေတြ ၿခိမ့္ၿခိမ့္႐ုံးလို႔၊ ကုသိုလ္ပြဲစည္ စာအုန္းအုန္းႏွင့္၊ ႀကီးႀကီး ငယ္ငယ္ တၿမိဳ႕လုံးပင္၊ နိဗၺာန္ရမည္၊ ယုံၾကည္တုန္းမို႔၊ ႏွလုံးေမြ႕ေလ်ာ္ ေပ်ာ္ဘြယ္ရွိထေသာ။
သိဂၤုတၱေရ၊ ေ႐ႊတိဂုံအရပ္၌၊ (ဝါ) ဤကမာၻျမတ္၊ ဘဒၵကပ္တြင္၊ ရွင္ပင္ေလးဆူ၊ ျမတ္ဘုန္းလႉ၏၊ လွိုင္ၾကဴပ်ံ့ေမႊး၊ ေတာင္ေဝွးေတာ္စသည္၊ ထူးလည္အျမတ္၊ ကိန္းဝပ္ေတာ္မူရာ၊ မွန္လွစြာဟု၊ ရာဇဝင္သမိုင္း သံပိုင္းေမာ္ကြန္း၊ တည္ထြန္းပညတ္၊ ေမြဓာတ္စုပုံ၊ သားမ်ိဳးစုံသည္၊ ေ႐ႊတိဂုံမည္ရင္း၊ ၿမိဳ႕မ်ားမင္း၌။
(ဝါ) ငါးမာရ္ေအာင္ျမင္၊ ပလႅင္ေတာ္၏၊ ေတာင္မ်က္ႏွာမွ၊ ရာဇာယတန၊ ပင္႐ုကၡဝယ္၊ ဖုသ ဘလႅိက၊ နာမတြင္မည္၊ ကုန္သည္ညီေနာင္တို႔အား၊ ဘုရားသခင္၊ ဆံရွင္ရွစ္ဆူ၊ ၫြန႔္လူေဝလန္း၊ ေမြဓာတ္ပန္းကို၊ ဆန႔္တန္းလက္ဖ်ား၊ ေပးသနားေသာ္၊ တည္ထားထူပါ၊ ဌာပနာ၍၊ သာသနာဦး၊ ပကတူးတည္ရပ္၊ ေမြဓာတ္စုပုံ၊ အံ့မကုန္သည့္၊ ေ႐ႊတိဂုံမည္သီး၊ ၿမိဳ႕ရပ္ႀကီး၌။ .... (က်ည္းကန္ရွင္ႀကီး)
(၇) ေ႐ႊတိဂုံဘုရား ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႕ေတးထပ္.....
ေလနရီ ေရဒီမွ်ပါတဲ့၊ ေဗြမဟီေျမသီခမွာ၊ ေစတီက နိတုံ၊ ေကသီလွတရွိ စုံတယ္၊ ေ႐ႊတိဂုံ ျမတ္ဖ်ား။ ။ မီယမိုက္ ေရလွ်ံစုံတယ္၊ ေျမရန္ကုန္ တိုင္းသူ ရွိထား။ ။ ေျခာက္ေရာင္ပြင့္ ညီးေထြေထြ၊ မီးေရေလ လြတ္ရွား၊ ေအာက္မစုံ ေျခာက္ဘုံသားတိုင္ပ၊ ၫြတ္တြားလ်က္ ပူေဇာ္။ ။ ေန ေသာင္းေထာင္အဝါမွ်ေသာ္လဲ၊ ပမာဏဘက္မေလ်ာ္၊ သိဂၤုတ္ျမင့္ ကုန္းေမာ္မွာ၊ ေ႐ႊဘုန္းေတာ္ ထိန္ထိန္ပပါလို႔၊ ေန႕ညရန္ခါမဟူ၊ လင္းပြင့္လွ်ံလူ။ ။ သုံးဘုံသူ မွန္ကူငယ္၊ သယမၻဴထြတ္ေစာရွင့္ေလး။ ။ (ကင္းဝန္မင္းႀကီး)
(၈) ေ႐ႊဒိဂုန္ေစတီေတာ္၊ ငွက္ျမတ္နားသမိုင္း ေမာ္ကြန္းမဂၤလာ (သကၠရာဇ္ ၁၂၅၁ ခုႏွစ္).....
မဂၤလာတန္ေဆာင္၊ ထိန္ထိန္ေျပာင္သား၊ ေ႐ႊေညာင္ေဗာဓိ၊ တုမယွိႏွိုက္၊ တိဘဝထြဋ္၊ သုံးလူနတ္လွ်င္၊ ျမတ္သယမၻဴ၊ ဆုႀကီးခ်ဴ၍၊ ေမွာင္ျမဴတဏွာ၊ ဂဟကာကို၊ အာဏာျပျပ၊ ႀကဳံးသံပလ်က္၊ သတၱသတၱာ၊ ရက္အၾကာတြင္၊ ေဒြဝါစိက၊ သရဏဦး၊ အရခူးသား၊ ေက်းဇူးမ်ားကို၊ ညီအစ္ကိုတို႔၊ အလိုက်စ္လစ္၊ ဆံေတာ္စစ္ကို၊ သစ္သစ္ၾကည္ဆြ၊ ရႀကီးရ၍၊ သိဂၤသာေခါင္၊ ဤသည့္ေတာင္ထက္၊ ေျခာက္ေရာင္ယွက္႐ုံ၊ မီးေရစုံႏွင့္၊ ဒိဂုံမည္သီး၊ ေစတီႀကီကို၊ ခိုင္ၿဖီးစည္ပင္၊ တည္ခဲ့ခ်င္မွ၊ အၾကင္ေရာခါ၊ ႏွစ္ေကာဇာသည္၊ သုညာပၪၥ၊ စမၼႏွင့္ဧက္၊ ေရာက္တုံလစ္၍၊ ရွင္ခ်စ္လုဘ၊ မုနိႏၵလွ်င္၊ ဝသဝု႒ာန္၊ သမုတ္ဖန္သည္၊ ငါးတန္စြင့္စြင့္၊ ဆင့္ရရင့္ႏွင့္၊ သင့္တင့္စြာလွ၊ ထိုမာသဝယ္၊ စလနဂမၻီ၊ ေမဒနီေၾကာင့္၊ သိဂႌဝင္းစက္၊ ေရွးမင္းဆက္သား၊ ေ႐ႊခ်က္ငြါးငြါး၊ ငွက္ျမတ္နားႏွင့္၊ ထက္ဖ်ားအထြတ္၊ ညွာမွလြတ္လ်က္၊ ပြင့္ဝတ္တမွ်၊ ေျမသို႔က်ေသာ္၊ ဖ်ဖ်ဝန္းအုံ၊ ျပည္လုံးၿခဳံ၍၊ ၾကည္ယုံသန႔္စင္၊ ခန႔္စီရင္သား၊ သို႔လွ်င္ႏုေဘာ္၊ တုမေမွ်ာ္ကို၊ေျမေပၚဆုံးခန္း၊ ကပ္လုံးကြၽန္းလည္း၊ ဥဒါန္းမေက်၊ ျဖစ္ပေစဟု၊ ေ႐ႊနာယကာ၊ အကၡရာႏွင့္၊ အာဏာဟရ၊ ဘြဲ႕ထူးရသား၊ ရာဇသုခမိန္၊ လူ႕ကဝိန္လွ်င္၊ ႏွိုင္းခ်ိန္ေမွ်ာ္ကိုး၊ ေမာ္ကြန္းထိုးသည္။ ။ တန္ခိုးမတိမ္ ေစေၾကာင္းတည္း။ (အႀကီးေတာ္ ဦးသံမွို)
(၉) မဟာဝဇီရမကုဋမဂၤလာ စိန္ဖူးတင္ဩဘာရတု.....
၁။ ယမိုက္ေမွာင္ေခြၽ၊ တေဝေဝတည့္၊ မီေရစုံသား၊ ဂုဏ္ေတာ္အားျဖင့္၊ ျမတ္ဖ်ားေဇယ်၊ တိဂုံဘ၏၊ ေကသဆံေတာ္၊ ကိန္းဝပ္ေပ်ာ္သည္၊ အေက်ာ္ထင္ရွား၊ ေနာင္ေတာ္မ်ားဟု၊ ဘုရားဘုန္းလူ၊ ျမတ္သုံးဆူတို႔၊ ႏႈန္းယူဘက္ကင္း၊ ဓာတ္ေမြမင္းတို႔၊ သီတင္းသုံးရာ၊ မွန္လွစြာတည့္၊ ကမာၻမကိုဋ္၊ ဘုံသုံးတိုက္မွ၊ ဦးခိုက္ခိုလႈံ၊ ေ႐ႊတိဂုံဟု၊ သံ−ဂုံ−ပ−−မ၊ ေလးဘြဲ႕ရသည္၊ ထူပအေက်ာ္၊ ေစတီေတာ္ကို၊ ေရွးေသာ္အခါ၊ ဥကၠလာဟု၊ ေတဇာလွ်ံလင္း၊ မင္းဆက္မင္းလွ်င္၊ ဘန္ဆင္းတည္ေထာင္၊ ထိုျပည္ေနာင္ဝယ္၊ ျမန္ေဘာင္လက္ရင္း၊ အမင္းမင္းတို႔၊ သက္ဆင္းစဥ္လာ၊ မြမ္းမံကာလွ်င္၊ ပူဇာေကာ္ေရာ္၊ လႉဒါေတာ္ျဖင့္၊ ႏုေမာ္ၿဖိဳးလွိမ့္၊ တန္ခိုးခ်ိမ့္လ်က္၊ မိုးတိမ့္ၾကက္သေရ၊ လႏွင့္ေနသို႔၊ စိန္ေ႐ႊေၾကာင္မ်ား၊ ေျပာင္ငြားငြားလွ်င္၊ ေတာင္ဖ်ားသိဂၤုတ္၊ ေျမဇယုတ္ဝယ္၊ ေတမုတၳေမာ္၊ ေစတီလုံးေက်ာ္၍၊ ဘုန္းေတာ္ေရာင္ေထြ၊ ေျပာင္ေဝေဝသည္။ ေမွာင္ေခြၽယမိုက္စုံဘုရား။
၂။ မကိုဋေသွ်ာင္ေက၊ ပရေမတည့္၊ စိေႏၲနိတုံ၊ ေ႐ႊတိဂုံကို၊ ခိုလႈံဝန္းက်င္၊ မြန္ဘုရင္ႏွင့္၊ ျမန္ခြင္ပိုင္နင္း၊ ေနႏြယ္မင္းတို႔၊ မူရင္းတက္ဆင့္၊ တိုးခါျမႇင့္၍၊ ခ်ီးပင့္ႀကိမ္ဖန္၊ အတန္တန္တည့္၊ သမႏၲဂိုဏ္း၊ ျမတ္တံတိုင္းႏွင့္၊ ပတ္ဝိုင္းထပ္ခ်ဲ့၊ ျပင္ဆင္ခဲ့ရွင့္၊ နန္းႏြဲ႕ကမၺဳ၊ ရွင္ေစာပုႏွင့္၊ ျပည္သူ႕မ်က္ႏွစ္၊ ဇာတိရာဇ္တို႔၊ သစ္သစ္ေရာင္ညီး၊ မြမ္းမံၿပီးေသာ္၊ ေ႐ႊထီးကပင္၊ ဆင္ျဖဴရွင္လည္း၊ မြမ္းတင္ေကာ္ေရာ္၊ ျပဳၿပီးေသာ္တည့္၊ ေဇေယ်ာ္ဓာတ္ဖက္၊ ကုန္းေဘာင္ဆက္ဝယ္၊ ကနက္ျဖန႔္က်င္း၊ ေျမဒူးမင္းဟု၊ သနင္းထြဋ္တင္၊ ဆင္ျဖဴရွင္ဟု၊ ေ႐ႊစင္မ႑ိဳင္၊ ေတာင္ႀကီးယိုင္သို႔၊ မခိုင္ယိမ္းငိုက္၊ ကိန္းအဆိုဝယ္၊ မကိုဋ္ပန္းငုံ၊ ေ႐ႊတိဂုံကို၊ လုံးစုံမူလ၊ ပလႅင္မွလွ်င္၊ ျပင္စျပဳဘိ၊ ထီးေတာ္ထိေအာင္၊ သိဒၶိခ်ိန္ေရာက္၊ တႀကိမ္ေျမာက္ခဲ့၊ ထို႔ေနာက္ပၪၥင္၊ သဂၤါယင္သည္။ ဘုရင္ဖက္ကင္း၊ မင္းတုန္းမင္းလွ်င္၊ ျဖန႔္က်င္းျဖဴလြ၊ ထီးဝန္းႂကြေသာ္၊ အၾကင္ေကာေဇာ၊ ထိုေခတ္ခါဝယ္၊ ျဗဟၼဟစ္ေႂကြး၊ ႏွိုးေဆာ္ေရးေၾကာင့္၊ ကိုယ္ေလးေ႐ႊမွ်၊ တိုင္းမကေအာင္၊ ေဟမသိဂႌ၊ စိန္ေက်ာက္စီ၍၊ ႏွိုင္းမွီတုလြတ္၊ ထီးေ႐ႊထြဋ္ကို၊ ေျမၫြတ္လုနီး၊ ပြဲေတာ္ႀကီးျဖင့္၊ အံ့ခ်ီးဆူေဝ၊ တင္ခဲ့ေလသည္။ ေသွ်ာင္ေကမကိုဋ္႐ုံဘုရား။
၃။ အၿမိဳက္ေသာင္ေခ၊ ေအာင္ရေဝတည့္၊ ေခါင္ေနေဗာဓိ၊ နန္းသီရိသို႔၊ လမ္းရွိတိုင္းပင္၊ လွမ္းအံ့ျပင္သည္၊ မ်ားျဖင္ၿငိမ့္ေညာင္း၊ ျပည္သူေပါင္းတို႔၊ လႉေကာင္းဒါန၊ သဒၶါႂကြ၍၊ ရာဇရာဇိန္၊ နရာသိမ္ကို၊ အခ်ိန္လစ္ဟင္း၊ ေခတ္အတြင္းဝယ္၊ လြန္မင္းကဲျမင့္၊ တင့္ထက္တင့္ေအာင္၊ ဆင့္ဆင့္ထူးခြၽန္၊ ကုန္းထြဋ္စြန္၌၊ အလြန္ခမ္းနား၊ တန္ေဆာင္းမ်ားႏွင့္၊ ေ႐ႊျပားသကၤန္း၊ ဆက္လႉဒါန္းရွင့္၊ ကိန္းခမ္းႀကိမ္ခဲ့၊ ငလ်င္ႏြဲ႕၍၊ တိမ္းငဲ့ယိုယြင္း၊ ျဖစ္ရျခင္းေၾကာင့္၊ ျမန္မင္းေကာေဇာ၊ ေထာင့္ႏွစ္ရာႏွင့္၊ သခၤ်ာတြက္စစ္၊ ငါးဆယ့္ႏွစ္တည့္၊ တေခတ္ထိုေနာက္၊ ရွစ္ဆယ္ေရာက္၍၊ စြန္းေျမာက္ဒြက၊ ခ်ိန္ကာလဝယ္၊ ေဇယ်သဘင္၊ ပြဲႀကီးယင္၍၊ ၾကည္လင္႐ႊင္ျမဴး၊ ပြဲေတာ္ထူးတည့္၊ စိန္ဖူးထြဋ္ထား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ ခမ္းနားႏွိုင္းရွဲ႕၊ တင္လႉခဲ့၏၊ ယိမ္းႏြဲ႕ၫြတ္ေကြး၊ ငလ်င္ေဘးေၾကာင့္၊ အေရးႀကဳံလာ၊ ယခုခါဝယ္၊ ေဇယ်သဘင္၊ ပြဲႀကီးယင္၍၊ ၾကည္လင္႐ႊင္ျမဴး၊ ပြဲေတာ္ထူးတည့္၊ စိန္ဖူးထြဋ္ထား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ ခန္းနားႏွိုင္ရဲ႕၊ တင္လႉခဲ့၏၊ ယိမ္းႏြဲ႕ၫြတ္ေကြး၊ ငလ်င္ေဘးေၾကာင့္၊ အေရးႀကဳံလာ၊ ယခုခါဝယ္၊ အဟာဘ႑၊ ေဂါပကဟု၊ နဝပုဂၢိဳလ္၊ ညွိႏွိုင္းဆို၍၊ ကုသိုလ္ေကာင္းက်ိဳး၊ တိုးထက္တိုးေအာင္၊ ေဆာ္ႏွိုးတိုင္းခြင္၊ သို႔ျဖစ္အင္ေၾကာင့္၊ စိန္ပင္ျမသား၊ ပတၱျမားႏွင့္၊ ျပယားေရာင္ႏြယ္၊ စီစဥ္ခ်ယ္လ်က္၊ ဆန္းၾကယ္တင့္ထူး၊ ထြဋ္စိန္ဖူးႏွင့္၊ တိမ္ဦးပ်ံလႊား၊ ငွက္ျမတ္နားကို၊ အမ်ားကုသိုလ္၊ မိုးလုံးၿပိဳမွ်၊ စိမ္းညိုနီျမန္း၊ လွ်ပ္မီးပန္းသို႔၊ တသန္းေက်ာ္ေက်ာ္၊ တန္ဘိုးေတာ္ျဖင့္၊ အေဟာ္ဝတ၊ ျပဳၿပီးမွလွ်င္၊ ဧကႏွင့္ဒြိ၊ ေနာတရိဟု၊ ေရာက္ရွိေကာေဇာ၊ ဝိသာခါႏွင့္၊ ပဏာလႈံၾက၊ ကဆုန္လ၏၊ ပုဏၰစန္းရွိန္၊ ျပည့္ေသာ္ခ်ိန္ဝယ္၊ ဘူမိႏၵရာဇ္၊ ေအာင္သံဟစ္၍၊ နတ္စစ္ဗ်ဴဟာ၊ ကူညီကာလွ်င္၊ မဟာသဘင္၊ စိန္ဖူးတင္ဟု၊ ဝန္းက်င္ႏွံ႕ေစ၊ ေအာင္ဆုေခြၽသည္၊ ေဆာင္ေဝအၿမိဳက္ ဘုံဘုရား။ (လယ္တီပ႑ိတ − ဦးေမာင္ႀကီး)
(၁၀) ၁၂၈၂ တေပါင္းလျပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႕ စိန္ဖူးေတာ္တင္ပြဲ ရွစ္ဆယ္ေပၚေတးထပ္.....
ဧက္ေဒြးအ႒ာ စမၸာႏွစ္၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ေခတ္ေကာဇာ၊ တေပါင္းပုဏၰ ေန႕ဗုဒၶါမွာ၊ ပရေမ့ ဥကၠ႒ာ စိေႏၲဖ်ား။ ။ေလးဆူရွင္ေတာ့္ ဓာတ္တုေမြကို၊ ပဏာျပဳေစ ထည့္သြင္းႏွံခဲ့ထား။ ။ သိဂၤုတၱရကုန္းျမင့္ေဘြမွာ၊ ဘုန္းႏွင့္သေရ ေထြေထြပြား၊ သုံးဆင့္ဘုံေဝ ေဝေနမ်ားတို႔၊ ရိုေသၫြတ္တြား ဦးႏွိမ္ရာ။ ။ ဒဂုန္ေစတီ မကိုဋ္ပန္း၊ အၿမိဳက္ၾကငွန္း ေအာင္နန္းေဆာင္ ဝိဟာ။ ။ စိန္ဖူးေသွ်ာင္ထြတ္ နဂၣရတနာကို၊ ဆက္သပူေဇာ္တင္လႉပြဲမို႔၊ ရွင္လူခပဲ ဆယ္ငန္းမကေပါင္၊ ပါယ္လမ္းမက်ေအာင္။ ။ ပူေဇာ္ပတ္ကုံး ေျမၫြတ္ေယာင္ငယ္၊ ေ႐ႊထြဋ္ ေ႐ႊေတာင္သိဂၤုတ္ဘုံ၌ေလး။ ။ ျဗဟၼာႏွင့္နတ္ ထက္ေခါင္အဇဋာမွာ၊ လက္ေဆာင္ပဏၰာ စိန္ထီးျဖဴႏွင့္ေလး။ (လယ္တီပ႑ိတ − ဦးေမာင္ႀကီး)
Comments
Post a Comment