ကံ ကံ၏ အက်ိဳး
____ ကံ ကံ၏ အက်ိဳ
း ____
ျပဳလုပ္က်င့္ႀကံ အားထုတ္ထားေသာ ကုသိုလ္ကံ ၊
အကုသိုလ္ကံ (The theory of karma is the theory of cause and effect, of action and reaction; it is a natural law, which has nothing to do with the idea of justice or reward and punishment.") ေတြကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ ေကာင္းရာ သုဂတိ ေရာက္မည္။ အကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ မေကာင္းရာ ဒုဂၢတိဘဝေရာက္မည္။ မည္သည့္ဘဝသို႔ ေရာက္ေစကာမူ ေသရ ဦးမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကုသိုလ္ကံ ၊ အကုသိုလ္ကံ တို႔မွာလည္း တဖန္ေသမည့္ဘဝကိုရေအာင္ ျပဳလုပ္ရာ ေရာက္ေနေသာ သတ္တတ္ေသာ ၊ ေသေစတတ္ေသာ မာရ္ပင္ ျဖစ္သည္။
သခၤါရ တရားကို (၃) မ်ိဳး ခြဲနိုင္သည္။
(၁) ပုညာဘိ သခၤါရ = မဟာကုသိုလ္ ၊ ႐ူပကုသိုလ္ ေစတနာစု ၊ လူ႕ဘုံ ၊ နတ္ဘုံ ၊ ႐ူပ ျဗဟၼာ ဘုံေရာက္ရန္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
(၂) အပုညာဘိ သခၤါရ = အကုသိုလ္စိတ္ (၁၂)ခု ႏွင့္ယွဥ္ေသာ ေစတနာစု ၊ အပါယ္ (၄)ဘုံ အတြက္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
(၃) အာနၪၨာဘိ သခၤါရ = အ႐ူပ ကုသိုလ္ (၄)ခု ႏွင့္ ယွဥ္ေသာ ေစတနာစု၊ အ႐ူပ ျဗဟၼာ ဘုံေရာက္ရန္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
ကုသိုလ္ကံ ၊ အကုသိုလ္ကံ ဆိုသည္မွာ လူသား (ဝါ) သတၱဝါ၏ ကာယ၊ ဝါစာ၊ ဉာဏ လုပ္အားတို႔ပင္ျဖစ္ေပသည္။ အဘိဓမၼာ သေဘာအရဆိုပါကလည္း ကံသည္ေစတနာ ပဲျဖစ္သည္။
ပ႒ာန္းမွာ ကမၼပစၥေယာ တိ - ကုသလာ ၊ကုသလံ - ကုသိုလ္အကုသိုလ္ျဖစ္ေသာ ၊ ကမၼံ - ကံသည္ ၊ဝိပါကာနံ - အက်ိဳးျဖစ္ကုန္ေသာ ၊ ခႏၶာစ - နာမ္ခႏၶာ တို.အား၎ ၊ ကဋတၳာစ ႐ူပါနံ - ကမၼဇ ႐ုပ္တို.အား၎ ၊ ကမၼပစၥေယန- ကမၼပစၥည္း(ကမၼအေၾကာင္း) ျဖင္. ၊ ပစၥေယာ -ေက်းဇူးျပဳသည္၊ ေဟာတိ - ျဖစ္၏ ။ …..
ေစတနာ - ေစတနာသည္ ၊ သမၸယုတၱကာနံ - ယွဥ္ဖက္ျဖစ္ကုန္ေသာ ၊ ဓမၼာနံစ - တရားတို.အား၎ ၊ တံသမု႒ာနာနံ - ထိုေစတနာေၾကာင့္ျဖစ္ကုန္ေသာ ႐ူပါနံစ - စိတၱဇ႐ုပ္တို႔အား၎ ကမၼပစၥေယန- ကမၼပစၥည္း(ကမၼအေၾကာင္း) ျဖင့္ ၊ ပစၥေယာ -ေက်းဇူးျပဳသည္၊ ေဟာတိ - ျဖစ္၏ …ဟုဆိုသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာျဖစ္ကာ၊ မေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ မေကာင္းတာျဖစ္တတ္သကဲ့သို႔ ၊ ေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာမျဖစ္ ၊ မေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာျဖစ္ တတ္သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္းရွိေပသည္။
ကံ- ကံ၏အက်ိဳး.....
ပါဠိဘာသာ ကမၼမွ လာသည္။ ျပဳမူျခင္း၊ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အမႈေဆာင္ျခင္း ကံ၊ အမႈကိစၥကိုဆိုလိုသည္။ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္အမ်ားစုသည္ ကံအဓိပၸာယ္ကို လြဲမွားစြာ ေကာက္ယူနားလည္ၾကသည္လည္း ရွိသည္။ ကံ ကိုအဂၤလိပ္စကားလုံး Action ဟု အနက္ေပးလွ်င္ ပိုရွင္းလင္း နားလည္နိုင္ပါသည္။ ကံ၏အက်ိဳး ကိုRe-action ဟု အနက္ေပးလွ်င္ ပိုရွင္းလင္း နားလည္နိုင္ပါသည္။
ထို ကံ (Action) သည္ -
၁။ အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ကုသိုလ္ကံ(Good action) ႏွင့္
၂။ အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖစ္ေစေသာ အကုသိုလ္ကံ(Bad action) ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။
ထိုအကုသိုလ္ကံ၊ ကုသိုလ္ကံသည္လည္း -
၁။ ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္မႈ ကာယကံ၊
၂။ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုမႈ ဝစီကံ၊
၃။ စိတ္ျဖင့္ ႀကံစည္မႈ မေနာကံ ဟူ၍ သုံးမ်ိဳးရွိသည္။ ကံ ကံ၏အက်ိဳး ျဖစ္၏ ။
ေအာက္ပါ [[ ကံ[[ Karma (သို႔မဟုတ္) Kamma
( ၄ ) ခ်က္ေပၚမူတည္ပါသည္။
ကံ ၊ ကံ ၏အက်ိဳး action and re-action (or) law of cause and effect ျဖစ္ထြန္းမႈ ကို အတိုခ်ဳပ္ရရင္-
၁။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အက်ိဳး ေပးေသာ ( ဒိဌဓမၼ ေဝဒနိယ ကံ )
၂။ ေနာင္ဘဝမွ အက်ိဳး ေပးေသာ ( ဥပ ပဇၨေဝဒနိယ ကံ )
၃။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ယခုဘဝေရာ ၊ ေနာင္ဘဝမွာပါ အက်ိဳးမ ေပးေသးဘဲ ၊ တတိယ ဘဝမွသည္ ကံပိုင္ရွင္ ထိုလူသား နိဗၺာန္ မရေသးမီ ၾကားကာလ တခ်ိန္ခ်ိန္ တြင္ အက်ိဳး ေပးမည္။ ( အပရာပရိယ ေဝဒနိယ ကံ )
၄။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း လည္း အက်ိဳးေပးခြင္.မရ ဘဲ ၾကာလာရာမွ အျခားအင္အားႀကီး ကံ တခုခုရဲ. ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံလိုက္ရေသာ ( အေဟာသိကံ ) …တို႔ျဖစ္သည္။
အဘိဓမၼာနည္းအရ ဝီထိ တစ္ခုတြင္ ပါဝင္ေသာေဇာ (၇) ႀကိမ္ အနက္ ပထမေဇာစိတ္ျဖင့္ ယွဥ္ေသာ ေစတနာကံ သည္ ဒိဌဓမၼအက်ိဳး ေပးမည္။
သတၱမ (၇) ေဇာစိတ္နဲ႔ ယွဥ္ေသာ ေစတနာကံသည္ ဥပပဇၨ ေဝဒနိယ (ဒုတိယဘဝ) အက်ိဳး ေပးမည္။ အလယ္ေဇာ (၅) ခုသည္ အပရာပရိယ ေဝဒနိယအက်ိဳး ေပးမည္ ။ ထိုကံတို႔ မရင့္က်က္နိုင္လွ်င္ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားမည္။
(က) မေကာင္းေသာကံမ်ား ရွိေသာ္လည္း ေကာင္းေသာကံ အားႀကီးေစရန္ ကိုယ္တိုင္ ျပန္လည္စီရင္နိုင္သည္။
( ဥပမာ-အရွင္ အဂၤုလိမာလ …. လူသတ္မႈ အကုသိုလ္ကံမ်ားမွာ ရဟႏၲာဘဝကို အက်ိဳးေပးခြင့္မရဘဲ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားသည္။ )
(ခ) ေကာင္းေသာကံမ်ားရွိ ေသာ္လည္း မေကာင္းေသာကံ အားႀကီးလြန္းေသာအခါ အက်ိဳးေပးခြင့္မရ နိုင္ရန္ တားဆီးျခင္းငွာ မတတ္နိုင္ေတာ့ေပ။
( ဥပမာ - ပထမသံဃာယနာ ၏ ဒါယိကာ ဘုရင္ အဇာတသတ္….. အဖကို သတ္သည့္ အကုသိုလ္ေၾကာင့္ ဘုရားအား ၾကည္ညိုသည့္ ပုထုဇဥ္ေတြထဲတြင္ အသာဆုံးျဖစ္ေသာ္လည္း ေလာကကုမၻီ ငရဲတြင္ လူႏွစ္ ( ၆၀၀၀၀ ) ခံရရွာဦးမည္ ။သို႔ေသာ္ ငရဲကလြတ္ေသာအခါ ဝိစိတာဝီ မည္ေသာ ပေစၥကဗုဒၶ ျဖစ္မည္။)
အေရးႀကီးသည္မွာ အကုသိုလ္ လုပ္မိလွ်င္ မတိုးပြားေအာင္ တိုတိုျဖတ္ ၊ သို႔မွသာ အက်ိဳးေပးခြင့္မရ ဘဲ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားၾကမည္။ ကုသိုလ္ လုပ္လွ်င္ တိုးပြားေအာင္ အားဆင့္ေပး ၊ သို႔မွသာ ေကာင္းက်ိဳးေပးခြင့္ရမည္။ ဒါေပမယ့္ ျပဳလုပ္တဲ့ ဒါန ၊သီလ ၊ ကံေတြ အေပၚမွာ လိုခ်င္တပ္မက္သည့္ တဏွာ မကပ္ၿငိရပါ။ (မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီး အႀကိမ္ႀကိမ္ေဟာေလ့ရွိပါသည္။။ နတ္သမီး ၅၀၀ ႏွင့္ သုျဗဟမ နတ္သားဇာတ္၊မည္သည့္ ဘဝေရာက္ေရာက္ ေသရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ထင္ရွားေသာ ဇာတ္ေတာ္မ်ားကို နာယူၾကည့္ျခင္းျဖင့္ သိနိုင္ပါသည္။)
ေနာက္ ဒါန ၊သီလ ၊ဘာဝနာ ျပဳေနခ်ိန္မွာ ဘယ္လို စိတ္ထားရမယ္ဆိုတာ ဓမၼေစတီ ဦးေကာသလ၏ ဒသနသမၺဒါ နည္းျဖင့္ ရွင္းလင္းျပသသည့္ ဒါန ၊ အျမတ္ဆုံးဒါန ၊ သဒၵါမွသည္ နိဗၺာန္ဆီသို႔ စေသာတရားမ်ားကို မွတ္သားၾကပါ ။ သို႔မွာသာ အဘိသခၤါရ မာရ္အား အသိျဖင့္ တားနိုင္မည္။ အရဟတၱမဂ္၏ တန္ခိုးျဖင့္သာ အဘိသခၤါရ မာရ္ ကို အျမစ္ပ်က္ ေအာင္နိုင္မည္။
႐ူပေဗဒပညာရွင္၊ သခၤ်ာပညာရွင္၊ နကၡတၱေဗဒပညာရွင္၊ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္နယူတန္ ၏ နိယာမ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ကံ ကံ၏အက်ိဳး (cause and effect law) အဆုံးအမ အမွန္တရားေတာ္ ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း(၉ဝဝ) ေနာက္က်ၿပီးမွ နယူတန္ သည္(cause and effect law) ၏ အေျခခံ ကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့သည္။
ဆရာႀကီးအဲလ္ဘတ္ အိုင္းစတိုင္း ၏ ရီေလတီဗတီ သီအိုရီ (Relativity Theory) နိယာမ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ ပ႒ာန္း (ပ႒ာန) (cause and effect law) အဆုံးအမ အမွန္တရားေတာ္ ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း(၂၄ဝဝ) ေနာက္က်ၿပီးမွ အိုင္းစတိုင္း သည္( ၂၄ ပစၥည္း ပ႒ာန္း (ပ႒ာန)) ၏ အေျခခံ Theory of relativity ( E = mc² )ကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့သည္။
ဗုဒၶဘာသာတြင္အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ေလ့လာက်င့္ႀကံရာ၌ နည္းစံနစ္က်သည္။ သိပၸံနည္းက်သည္။ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားသည္ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဆက္စပ္မႈရွိျခင္း၊ ယုတၱိနည္းက် လက္ေတြ႕က်ျခင္း၊ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းမႈ ရွိျခင္း၊ မွန္သည္-မွားသည္၊ လုပ္သင့္သည္-မလုပ္သင့္သည္၊ အက်ိဳးရွိသည္-အက်ိဳးမဲ့သည္ တို႔ကို မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ေဝဖန္စမ္းစစ္ ခြင့္ရွိျခင္း၊ အခ်ိန္မေ႐ြး၊ ေနရာမေ႐ြး၊ လူမ်ိဳး ဘာသာမေ႐ြး လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံၿပီး ေအးခ်မ္းမႈကို ကိုယ္တိုင္သိရွိနိုင္ျခင္း၊ အၿမဲထာဝရ မွန္ကန္ျခင္း စေသာ အရည္အခ်င္းမ်ား ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶ ၏အဆုံးအမမ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာသည္ သိပၸံနည္းက် ဘာသာ အမွန္တရားႏွင့္ လက္ေတြ႕သဘာဝက် သည့္ အမွန္ကန္ဆုံးအမွန္တရားဘာသာ လည္း ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာတြင္ တပည့္တို႔၏ဝတၱရား၊ ဆရာတို႔၏ဝတၱရား၊ သားသမီးတို႔၏ဝတၱရား၊ မိဘတို႔၏ဝတၱရား၊ စသည္တို႔ရွိရာ ဆရာဝတ္ တြင္ အတတ္လည္းသင္ ပဲ့ျပင္ဆုံးမ သိပၸမခ်န္ ေဘးရန္ဆီးကာ သင့္ရာအပ္ပို႔ ဆရာတို႔ က်င့္ဖို႔ဝတ္ငါးျဖာ ဟုပါရွိသည္။
(၃၈) ျဖာေသာမဂၤလာတရားေတာ္တြင္လည္း အျပစ္ကင္းေသာ သိပၸ အတတ္ပညာတို႔ကိုတတ္ေျမာက္ျခင္းသည္လည္း မဂၤလာ တစ္ပါးဟု အဆိုရွိပါသည္။
"ကမာၻဦးအစမွ ရွိခဲ့ၿပီးေသာ ေတြ႕ရွိခ်က္၊ အမွန္တရားတို႔သည္ အတိုင္းအတာ တစ္ခု၊ အေျခအေန အခ်ိန္အခါ ေနရာေဒသ တစ္ခု၊ လူအုပ္စုတစ္စု အတြက္သာ မွန္ကန္သည့္ အမွန္တရား (customary truth and conventional truth) သမုတိသစၥာမွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အၿမဲထာဝရ မွန္ကန္သည့္ အမွန္တရား (Universal truth and ultimate truth) ပရမတၱ သစၥာ တရားမွာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္၌သာ ေတြ႕နိုင္ေၾကာင္း၊ ဝိဇၨာ၊ သိပၸံပညာရွင္တို႔၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား အပါအဝင္ အယူဝါဒဆိုင္ရာ အမွန္တရား အားလုံးတို႔၏ ေရွ႕ေျပး ပထမ အမွန္ဆုံးတရား ျဖစ္သည္"ဟု
သီတဂူ ဆရာေတာ္ အရွင္ဉာဏိႆရ၊ ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္ အရွင္ဇနကာဘိဝံသ၊ ဆရာ ေဒါက္တာ မင္းတင္မြန္၊ ဓမၼာစရိယ ဆရာ ဦးေဌးလွိုင္၊ ဆရာ ဦးေက်ာ္လြင္(ႏွစ္ဖက္လွ)၊ Egerton C. Baptist ႏွင့္ ဆရာ ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ တို႔က မွတ္ခ်က္ ျပဳၾကသည္။
_
ကိုးကား.....
✔ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ေဝါဟာရ အဘိဓာန္
✔ ဆရာ ဦးေက်ာ္လြင္(ႏွစ္ဖက္လွ) ေရး = ဗုဒၶႏွင့္ မာရ္နတ္ အတြင္းေရး ပဋိပကၡမ်ား
✔ ဆရာ ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ ေရး = The Lord Buddha and Doctrine of Lord Buddha
း ____
ျပဳလုပ္က်င့္ႀကံ အားထုတ္ထားေသာ ကုသိုလ္ကံ ၊
အကုသိုလ္ကံ (The theory of karma is the theory of cause and effect, of action and reaction; it is a natural law, which has nothing to do with the idea of justice or reward and punishment.") ေတြကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ ေကာင္းရာ သုဂတိ ေရာက္မည္။ အကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ မေကာင္းရာ ဒုဂၢတိဘဝေရာက္မည္။ မည္သည့္ဘဝသို႔ ေရာက္ေစကာမူ ေသရ ဦးမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကုသိုလ္ကံ ၊ အကုသိုလ္ကံ တို႔မွာလည္း တဖန္ေသမည့္ဘဝကိုရေအာင္ ျပဳလုပ္ရာ ေရာက္ေနေသာ သတ္တတ္ေသာ ၊ ေသေစတတ္ေသာ မာရ္ပင္ ျဖစ္သည္။
သခၤါရ တရားကို (၃) မ်ိဳး ခြဲနိုင္သည္။
(၁) ပုညာဘိ သခၤါရ = မဟာကုသိုလ္ ၊ ႐ူပကုသိုလ္ ေစတနာစု ၊ လူ႕ဘုံ ၊ နတ္ဘုံ ၊ ႐ူပ ျဗဟၼာ ဘုံေရာက္ရန္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
(၂) အပုညာဘိ သခၤါရ = အကုသိုလ္စိတ္ (၁၂)ခု ႏွင့္ယွဥ္ေသာ ေစတနာစု ၊ အပါယ္ (၄)ဘုံ အတြက္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
(၃) အာနၪၨာဘိ သခၤါရ = အ႐ူပ ကုသိုလ္ (၄)ခု ႏွင့္ ယွဥ္ေသာ ေစတနာစု၊ အ႐ူပ ျဗဟၼာ ဘုံေရာက္ရန္ ျပဳျပင္ေသာ သခၤါရ။
ကုသိုလ္ကံ ၊ အကုသိုလ္ကံ ဆိုသည္မွာ လူသား (ဝါ) သတၱဝါ၏ ကာယ၊ ဝါစာ၊ ဉာဏ လုပ္အားတို႔ပင္ျဖစ္ေပသည္။ အဘိဓမၼာ သေဘာအရဆိုပါကလည္း ကံသည္ေစတနာ ပဲျဖစ္သည္။
ပ႒ာန္းမွာ ကမၼပစၥေယာ တိ - ကုသလာ ၊ကုသလံ - ကုသိုလ္အကုသိုလ္ျဖစ္ေသာ ၊ ကမၼံ - ကံသည္ ၊ဝိပါကာနံ - အက်ိဳးျဖစ္ကုန္ေသာ ၊ ခႏၶာစ - နာမ္ခႏၶာ တို.အား၎ ၊ ကဋတၳာစ ႐ူပါနံ - ကမၼဇ ႐ုပ္တို.အား၎ ၊ ကမၼပစၥေယန- ကမၼပစၥည္း(ကမၼအေၾကာင္း) ျဖင္. ၊ ပစၥေယာ -ေက်းဇူးျပဳသည္၊ ေဟာတိ - ျဖစ္၏ ။ …..
ေစတနာ - ေစတနာသည္ ၊ သမၸယုတၱကာနံ - ယွဥ္ဖက္ျဖစ္ကုန္ေသာ ၊ ဓမၼာနံစ - တရားတို.အား၎ ၊ တံသမု႒ာနာနံ - ထိုေစတနာေၾကာင့္ျဖစ္ကုန္ေသာ ႐ူပါနံစ - စိတၱဇ႐ုပ္တို႔အား၎ ကမၼပစၥေယန- ကမၼပစၥည္း(ကမၼအေၾကာင္း) ျဖင့္ ၊ ပစၥေယာ -ေက်းဇူးျပဳသည္၊ ေဟာတိ - ျဖစ္၏ …ဟုဆိုသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာျဖစ္ကာ၊ မေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ မေကာင္းတာျဖစ္တတ္သကဲ့သို႔ ၊ ေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာမျဖစ္ ၊ မေကာင္းျခင္းကိုျပဳေသာေၾကာင့္ ေကာင္းတာျဖစ္ တတ္သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္းရွိေပသည္။
ကံ- ကံ၏အက်ိဳး.....
ပါဠိဘာသာ ကမၼမွ လာသည္။ ျပဳမူျခင္း၊ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အမႈေဆာင္ျခင္း ကံ၊ အမႈကိစၥကိုဆိုလိုသည္။ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဝင္အမ်ားစုသည္ ကံအဓိပၸာယ္ကို လြဲမွားစြာ ေကာက္ယူနားလည္ၾကသည္လည္း ရွိသည္။ ကံ ကိုအဂၤလိပ္စကားလုံး Action ဟု အနက္ေပးလွ်င္ ပိုရွင္းလင္း နားလည္နိုင္ပါသည္။ ကံ၏အက်ိဳး ကိုRe-action ဟု အနက္ေပးလွ်င္ ပိုရွင္းလင္း နားလည္နိုင္ပါသည္။
ထို ကံ (Action) သည္ -
၁။ အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ကုသိုလ္ကံ(Good action) ႏွင့္
၂။ အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖစ္ေစေသာ အကုသိုလ္ကံ(Bad action) ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။
ထိုအကုသိုလ္ကံ၊ ကုသိုလ္ကံသည္လည္း -
၁။ ကိုယ္ျဖင့္ ျပဳလုပ္မႈ ကာယကံ၊
၂။ ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုမႈ ဝစီကံ၊
၃။ စိတ္ျဖင့္ ႀကံစည္မႈ မေနာကံ ဟူ၍ သုံးမ်ိဳးရွိသည္။ ကံ ကံ၏အက်ိဳး ျဖစ္၏ ။
ေအာက္ပါ [[ ကံ[[ Karma (သို႔မဟုတ္) Kamma
( ၄ ) ခ်က္ေပၚမူတည္ပါသည္။
ကံ ၊ ကံ ၏အက်ိဳး action and re-action (or) law of cause and effect ျဖစ္ထြန္းမႈ ကို အတိုခ်ဳပ္ရရင္-
၁။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း အက်ိဳး ေပးေသာ ( ဒိဌဓမၼ ေဝဒနိယ ကံ )
၂။ ေနာင္ဘဝမွ အက်ိဳး ေပးေသာ ( ဥပ ပဇၨေဝဒနိယ ကံ )
၃။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ယခုဘဝေရာ ၊ ေနာင္ဘဝမွာပါ အက်ိဳးမ ေပးေသးဘဲ ၊ တတိယ ဘဝမွသည္ ကံပိုင္ရွင္ ထိုလူသား နိဗၺာန္ မရေသးမီ ၾကားကာလ တခ်ိန္ခ်ိန္ တြင္ အက်ိဳး ေပးမည္။ ( အပရာပရိယ ေဝဒနိယ ကံ )
၄။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း လည္း အက်ိဳးေပးခြင္.မရ ဘဲ ၾကာလာရာမွ အျခားအင္အားႀကီး ကံ တခုခုရဲ. ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံလိုက္ရေသာ ( အေဟာသိကံ ) …တို႔ျဖစ္သည္။
အဘိဓမၼာနည္းအရ ဝီထိ တစ္ခုတြင္ ပါဝင္ေသာေဇာ (၇) ႀကိမ္ အနက္ ပထမေဇာစိတ္ျဖင့္ ယွဥ္ေသာ ေစတနာကံ သည္ ဒိဌဓမၼအက်ိဳး ေပးမည္။
သတၱမ (၇) ေဇာစိတ္နဲ႔ ယွဥ္ေသာ ေစတနာကံသည္ ဥပပဇၨ ေဝဒနိယ (ဒုတိယဘဝ) အက်ိဳး ေပးမည္။ အလယ္ေဇာ (၅) ခုသည္ အပရာပရိယ ေဝဒနိယအက်ိဳး ေပးမည္ ။ ထိုကံတို႔ မရင့္က်က္နိုင္လွ်င္ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားမည္။
(က) မေကာင္းေသာကံမ်ား ရွိေသာ္လည္း ေကာင္းေသာကံ အားႀကီးေစရန္ ကိုယ္တိုင္ ျပန္လည္စီရင္နိုင္သည္။
( ဥပမာ-အရွင္ အဂၤုလိမာလ …. လူသတ္မႈ အကုသိုလ္ကံမ်ားမွာ ရဟႏၲာဘဝကို အက်ိဳးေပးခြင့္မရဘဲ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားသည္။ )
(ခ) ေကာင္းေသာကံမ်ားရွိ ေသာ္လည္း မေကာင္းေသာကံ အားႀကီးလြန္းေသာအခါ အက်ိဳးေပးခြင့္မရ နိုင္ရန္ တားဆီးျခင္းငွာ မတတ္နိုင္ေတာ့ေပ။
( ဥပမာ - ပထမသံဃာယနာ ၏ ဒါယိကာ ဘုရင္ အဇာတသတ္….. အဖကို သတ္သည့္ အကုသိုလ္ေၾကာင့္ ဘုရားအား ၾကည္ညိုသည့္ ပုထုဇဥ္ေတြထဲတြင္ အသာဆုံးျဖစ္ေသာ္လည္း ေလာကကုမၻီ ငရဲတြင္ လူႏွစ္ ( ၆၀၀၀၀ ) ခံရရွာဦးမည္ ။သို႔ေသာ္ ငရဲကလြတ္ေသာအခါ ဝိစိတာဝီ မည္ေသာ ပေစၥကဗုဒၶ ျဖစ္မည္။)
အေရးႀကီးသည္မွာ အကုသိုလ္ လုပ္မိလွ်င္ မတိုးပြားေအာင္ တိုတိုျဖတ္ ၊ သို႔မွသာ အက်ိဳးေပးခြင့္မရ ဘဲ အေဟာသိကံ ျဖစ္သြားၾကမည္။ ကုသိုလ္ လုပ္လွ်င္ တိုးပြားေအာင္ အားဆင့္ေပး ၊ သို႔မွသာ ေကာင္းက်ိဳးေပးခြင့္ရမည္။ ဒါေပမယ့္ ျပဳလုပ္တဲ့ ဒါန ၊သီလ ၊ ကံေတြ အေပၚမွာ လိုခ်င္တပ္မက္သည့္ တဏွာ မကပ္ၿငိရပါ။ (မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီး အႀကိမ္ႀကိမ္ေဟာေလ့ရွိပါသည္။။ နတ္သမီး ၅၀၀ ႏွင့္ သုျဗဟမ နတ္သားဇာတ္၊မည္သည့္ ဘဝေရာက္ေရာက္ ေသရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ထင္ရွားေသာ ဇာတ္ေတာ္မ်ားကို နာယူၾကည့္ျခင္းျဖင့္ သိနိုင္ပါသည္။)
ေနာက္ ဒါန ၊သီလ ၊ဘာဝနာ ျပဳေနခ်ိန္မွာ ဘယ္လို စိတ္ထားရမယ္ဆိုတာ ဓမၼေစတီ ဦးေကာသလ၏ ဒသနသမၺဒါ နည္းျဖင့္ ရွင္းလင္းျပသသည့္ ဒါန ၊ အျမတ္ဆုံးဒါန ၊ သဒၵါမွသည္ နိဗၺာန္ဆီသို႔ စေသာတရားမ်ားကို မွတ္သားၾကပါ ။ သို႔မွာသာ အဘိသခၤါရ မာရ္အား အသိျဖင့္ တားနိုင္မည္။ အရဟတၱမဂ္၏ တန္ခိုးျဖင့္သာ အဘိသခၤါရ မာရ္ ကို အျမစ္ပ်က္ ေအာင္နိုင္မည္။
႐ူပေဗဒပညာရွင္၊ သခၤ်ာပညာရွင္၊ နကၡတၱေဗဒပညာရွင္၊ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္နယူတန္ ၏ နိယာမ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ကံ ကံ၏အက်ိဳး (cause and effect law) အဆုံးအမ အမွန္တရားေတာ္ ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း(၉ဝဝ) ေနာက္က်ၿပီးမွ နယူတန္ သည္(cause and effect law) ၏ အေျခခံ ကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့သည္။
ဆရာႀကီးအဲလ္ဘတ္ အိုင္းစတိုင္း ၏ ရီေလတီဗတီ သီအိုရီ (Relativity Theory) နိယာမ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရား၏ ပ႒ာန္း (ပ႒ာန) (cause and effect law) အဆုံးအမ အမွန္တရားေတာ္ ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း(၂၄ဝဝ) ေနာက္က်ၿပီးမွ အိုင္းစတိုင္း သည္( ၂၄ ပစၥည္း ပ႒ာန္း (ပ႒ာန)) ၏ အေျခခံ Theory of relativity ( E = mc² )ကို ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့သည္။
ဗုဒၶဘာသာတြင္အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ေလ့လာက်င့္ႀကံရာ၌ နည္းစံနစ္က်သည္။ သိပၸံနည္းက်သည္။ ဗုဒၶတရားေတာ္မ်ားသည္ အေၾကာင္းအက်ိဳး ဆက္စပ္မႈရွိျခင္း၊ ယုတၱိနည္းက် လက္ေတြ႕က်ျခင္း၊ စနစ္တက် ဖြဲ႕စည္းမႈ ရွိျခင္း၊ မွန္သည္-မွားသည္၊ လုပ္သင့္သည္-မလုပ္သင့္သည္၊ အက်ိဳးရွိသည္-အက်ိဳးမဲ့သည္ တို႔ကို မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ ေဝဖန္စမ္းစစ္ ခြင့္ရွိျခင္း၊ အခ်ိန္မေ႐ြး၊ ေနရာမေ႐ြး၊ လူမ်ိဳး ဘာသာမေ႐ြး လက္ေတြ႕က်င့္ႀကံၿပီး ေအးခ်မ္းမႈကို ကိုယ္တိုင္သိရွိနိုင္ျခင္း၊ အၿမဲထာဝရ မွန္ကန္ျခင္း စေသာ အရည္အခ်င္းမ်ား ျပည့္စုံေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶ ၏အဆုံးအမမ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာသည္ သိပၸံနည္းက် ဘာသာ အမွန္တရားႏွင့္ လက္ေတြ႕သဘာဝက် သည့္ အမွန္ကန္ဆုံးအမွန္တရားဘာသာ လည္း ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာတြင္ တပည့္တို႔၏ဝတၱရား၊ ဆရာတို႔၏ဝတၱရား၊ သားသမီးတို႔၏ဝတၱရား၊ မိဘတို႔၏ဝတၱရား၊ စသည္တို႔ရွိရာ ဆရာဝတ္ တြင္ အတတ္လည္းသင္ ပဲ့ျပင္ဆုံးမ သိပၸမခ်န္ ေဘးရန္ဆီးကာ သင့္ရာအပ္ပို႔ ဆရာတို႔ က်င့္ဖို႔ဝတ္ငါးျဖာ ဟုပါရွိသည္။
(၃၈) ျဖာေသာမဂၤလာတရားေတာ္တြင္လည္း အျပစ္ကင္းေသာ သိပၸ အတတ္ပညာတို႔ကိုတတ္ေျမာက္ျခင္းသည္လည္း မဂၤလာ တစ္ပါးဟု အဆိုရွိပါသည္။
"ကမာၻဦးအစမွ ရွိခဲ့ၿပီးေသာ ေတြ႕ရွိခ်က္၊ အမွန္တရားတို႔သည္ အတိုင္းအတာ တစ္ခု၊ အေျခအေန အခ်ိန္အခါ ေနရာေဒသ တစ္ခု၊ လူအုပ္စုတစ္စု အတြက္သာ မွန္ကန္သည့္ အမွန္တရား (customary truth and conventional truth) သမုတိသစၥာမွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အၿမဲထာဝရ မွန္ကန္သည့္ အမွန္တရား (Universal truth and ultimate truth) ပရမတၱ သစၥာ တရားမွာ ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္၌သာ ေတြ႕နိုင္ေၾကာင္း၊ ဝိဇၨာ၊ သိပၸံပညာရွင္တို႔၏ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား အပါအဝင္ အယူဝါဒဆိုင္ရာ အမွန္တရား အားလုံးတို႔၏ ေရွ႕ေျပး ပထမ အမွန္ဆုံးတရား ျဖစ္သည္"ဟု
သီတဂူ ဆရာေတာ္ အရွင္ဉာဏိႆရ၊ ခ်မ္းေျမ့ဆရာေတာ္ အရွင္ဇနကာဘိဝံသ၊ ဆရာ ေဒါက္တာ မင္းတင္မြန္၊ ဓမၼာစရိယ ဆရာ ဦးေဌးလွိုင္၊ ဆရာ ဦးေက်ာ္လြင္(ႏွစ္ဖက္လွ)၊ Egerton C. Baptist ႏွင့္ ဆရာ ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ တို႔က မွတ္ခ်က္ ျပဳၾကသည္။
_
ကိုးကား.....
✔ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ေဝါဟာရ အဘိဓာန္
✔ ဆရာ ဦးေက်ာ္လြင္(ႏွစ္ဖက္လွ) ေရး = ဗုဒၶႏွင့္ မာရ္နတ္ အတြင္းေရး ပဋိပကၡမ်ား
✔ ဆရာ ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ ေရး = The Lord Buddha and Doctrine of Lord Buddha

Comments
Post a Comment