' လင္ '
' လင္ '
မန္လည္ဆရာေတာ္ ဘုရားသည္ လင္ဟူေသာဝါဟာရကို ပီပီျပင္ျပင္ စကား႐ႊင္႐ႊင္ႏွင့္ပင္ အဘိဓာန္ ဖြင့္သြားေတာ္မူ၏။ ဘယ္လိုသတၱဝါမ်ိဳးကို လင္ေခၚေလသနည္း။ ပဒုမျပဇာတ္မွာပင္ "လင္" ဟူေသာစကားလုံး၏အနက္ကို သေဘာေပါက္လြယ္ေအာင္ ေကာက္ခါငင္ကာ ဖြင့္ထားခဲ့သည္ကား"လင္"ေယာက်ာ္းကို လင္ဆိုသည္မွာကား ထိုမယားတို႔ အယားစိတ္ဝင္၊ ယားမ႐ႊင္က ၾကည္လင္ေစေသာအားျဖင့္ တကားကားႏွင့္ေယာက်ာ္းဓမၼတာ ေန႕ေန႕ညည၊ ထိုကိစၥကို လုံ႕လျပဳတတ္ရွာ၍ လင္ဟူပါသည္။ လူ႕အေခၚမွတ္ၾက။
အလုပ္မအားေအာင္ မ်ားေန၍ ပင္ပန္း၍ ဝတ္ခ်င္ စားခ်င္၍ ပြဲလမ္းသဘင္သြား ခ်င္၍ စိတ္လက္မ႐ႊင္ မၾကည္လင္ျဖစ္ေနေသာ မယားကို (ဝါ) ဟိုသင္းေၾကာင့္ ယားရ၊ သည္သင္းေၾကာင့္ယားရႏွင့္တကိုယ္လုံး ယား၍ မၾကည္မလင္ ျဖစ္ေနေသာ မယားကို ၾကည္လင္ေစတတ္ေသာေၾကာင့္ လင္ေယာက်ာ္း ျဖစ္သူသည္ မယားတေယာက္ ဝမ္း ေျမာက္ၾကည္လင္၍ တ႐ႊင္႐ႊင္ျဖစ္ေနေစရန္အတြက္ ေန႕ညမေရွာင္ အလုပ္လုပ္ရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ေယာက်ာ္းကို လင္ဟုေခၚေၾကာင္းကို ဆိုသည္။ တဖန္ လင္ႏွင့္မယားတို႔၏ အညမညသေဘာကို ဆရာေတာ္က ဆက္၍ ေျပာျပန္သည္မွာ-မယားႏွင့္လင္၊ ေပ်ာ္ပါး႐ႊင္သည္၊ ဝမ္းတြင္ေတာင့္ပါမွ။ ဝမ္းမဝ၍ မထနိုင္ၾကလွ်င္၊ ထိုေယာက်ာ္းလည္း မယားနိုင္ၾက၊ မယားကလည္း မိန္းမယားၿမဲ မယားနိုင္ပဲ သည္လင္လဲ မလင္ခ်င္ဘူး လင္မယားႏွစ္ေယာက္၏ေပ်ာ္႐ႊင္မႈ၊ စိတ္ႏွလုံးခ်မ္းေျမ့မႈ၌ အဓိကအခ်က္မွာ ဝမ္း ေရးျဖစ္ေလသည္။ အူမçေတာင့္ဖို႔အေရးႀကီးသည္။ လူေလာကတြင္ အူမေတာင့္ေတာင့္ႏွင့္ မေၾကာင့္မၾက ေနနိုင္ေရးအတြက္ မယားကလည္း မယားအေလ်ာက္။ လင္ကလည္း လင့္ အလိုက္ ထိုက္ထိုက္တန္တန္ လင္တထမ္း၊ မယားတ႐ြက္ဆိုသကဲ့သို႔ အလုပ္လုပ္ၾကရမည္။ လင္ႏွင့္မယား ႏွစ္ေယာက္စလုံး မလုပ္မကိုင္ပဲ ထိုင္ေနမည္ဆိုေသာမယားလည္း ယားနိုင္ မည္မဟုတ္။ လင္လည္း လင္နိုင္မည္မဟုတ္။
ထို႔ေၾကာင့္ ယားနိုင္၊ လင္နိုင္လာေအာင္ မယားကလည္း မယားႏွင့္တန္ေသာအ လုပ္ကို လုပ္၊ လင္ကလည္း လင္ႏွင့္တန္ေသာအလုပ္ကို ေယာက်ာ္းတို႔၏ဇြဲမာန္ျဖင့္ မတြန႔္ မဆုတ္ ႀကိဳးစား၍ လုပ္ၾက။ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ အလကားမေနပဲ ယားၾကဟုဆိုလိုသည္။
လင့္ဝတၱရား......
သိဂၤါေလာဝါဒ သုတ္တြင္ လင္က မယားအေပၚ၌ ျပဳက်င့္ရမည့္ ဝတ္ငါးပါးကို ဗုဒၶျမတ္စြာက ေဖာ္ျပေဟာၾကားခဲ့သည္။
(၁) မိမိမယားအေပၚ၌မေထမဲ့ျမင္ စိမ္းစိမ္းကားကား ဘာသိဘာသာႏွင့္ မက်င့္ႀကံမေနထိုင္ရျခင္း၊
(၂) မူး, ပဲ, ပိုင္က စ၍ ရသမွ်ဥစၥာကိုမယားအား အပ္ႏွင္းရျခင္း၊
(၃) မိမိမယားမွတပါး အျခား မိန္မသားမ်ား၌ မိစာၦတရား မမွားမလိုက္ရျခင္း၊
(၄) မိမိမယားႏွင့္သင့္ေတာ္ေသာ ဝတ္တန္ဆာ အစား အေသာက္တို႔ကို ၾကည္ျဖဴ ခ်စ္ခင္စြာဆင္ယင္ ဝယ္ျခမ္း၍ ေပးရျခင္း၊
(၅) မိမိမယားအား ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္စုံမက္ျမတ္နိုးစြာ ၾကည္ျဖဴ သဒၶါရျခင္း။
_
ရည္ၫႊန္းကိုးကား.......
ဒဂုန္ဦးစန္းေငြ ေရး ၁၉၇၉-ခုႏွစ္၊ ဇြန္လထုတ္ ျမဝတီမဂၢဇင္း စာမ်က္ႏွာ(၄၉ မွ ၅၁ထိ)၌လာရွိေသာ ေဆာင္းပါး.....။
မန္လည္ဆရာေတာ္ ဘုရားသည္ လင္ဟူေသာဝါဟာရကို ပီပီျပင္ျပင္ စကား႐ႊင္႐ႊင္ႏွင့္ပင္ အဘိဓာန္ ဖြင့္သြားေတာ္မူ၏။ ဘယ္လိုသတၱဝါမ်ိဳးကို လင္ေခၚေလသနည္း။ ပဒုမျပဇာတ္မွာပင္ "လင္" ဟူေသာစကားလုံး၏အနက္ကို သေဘာေပါက္လြယ္ေအာင္ ေကာက္ခါငင္ကာ ဖြင့္ထားခဲ့သည္ကား"လင္"ေယာက်ာ္းကို လင္ဆိုသည္မွာကား ထိုမယားတို႔ အယားစိတ္ဝင္၊ ယားမ႐ႊင္က ၾကည္လင္ေစေသာအားျဖင့္ တကားကားႏွင့္ေယာက်ာ္းဓမၼတာ ေန႕ေန႕ညည၊ ထိုကိစၥကို လုံ႕လျပဳတတ္ရွာ၍ လင္ဟူပါသည္။ လူ႕အေခၚမွတ္ၾက။
အလုပ္မအားေအာင္ မ်ားေန၍ ပင္ပန္း၍ ဝတ္ခ်င္ စားခ်င္၍ ပြဲလမ္းသဘင္သြား ခ်င္၍ စိတ္လက္မ႐ႊင္ မၾကည္လင္ျဖစ္ေနေသာ မယားကို (ဝါ) ဟိုသင္းေၾကာင့္ ယားရ၊ သည္သင္းေၾကာင့္ယားရႏွင့္တကိုယ္လုံး ယား၍ မၾကည္မလင္ ျဖစ္ေနေသာ မယားကို ၾကည္လင္ေစတတ္ေသာေၾကာင့္ လင္ေယာက်ာ္း ျဖစ္သူသည္ မယားတေယာက္ ဝမ္း ေျမာက္ၾကည္လင္၍ တ႐ႊင္႐ႊင္ျဖစ္ေနေစရန္အတြက္ ေန႕ညမေရွာင္ အလုပ္လုပ္ရသည္။ ထိုေၾကာင့္ ေယာက်ာ္းကို လင္ဟုေခၚေၾကာင္းကို ဆိုသည္။ တဖန္ လင္ႏွင့္မယားတို႔၏ အညမညသေဘာကို ဆရာေတာ္က ဆက္၍ ေျပာျပန္သည္မွာ-မယားႏွင့္လင္၊ ေပ်ာ္ပါး႐ႊင္သည္၊ ဝမ္းတြင္ေတာင့္ပါမွ။ ဝမ္းမဝ၍ မထနိုင္ၾကလွ်င္၊ ထိုေယာက်ာ္းလည္း မယားနိုင္ၾက၊ မယားကလည္း မိန္းမယားၿမဲ မယားနိုင္ပဲ သည္လင္လဲ မလင္ခ်င္ဘူး လင္မယားႏွစ္ေယာက္၏ေပ်ာ္႐ႊင္မႈ၊ စိတ္ႏွလုံးခ်မ္းေျမ့မႈ၌ အဓိကအခ်က္မွာ ဝမ္း ေရးျဖစ္ေလသည္။ အူမçေတာင့္ဖို႔အေရးႀကီးသည္။ လူေလာကတြင္ အူမေတာင့္ေတာင့္ႏွင့္ မေၾကာင့္မၾက ေနနိုင္ေရးအတြက္ မယားကလည္း မယားအေလ်ာက္။ လင္ကလည္း လင့္ အလိုက္ ထိုက္ထိုက္တန္တန္ လင္တထမ္း၊ မယားတ႐ြက္ဆိုသကဲ့သို႔ အလုပ္လုပ္ၾကရမည္။ လင္ႏွင့္မယား ႏွစ္ေယာက္စလုံး မလုပ္မကိုင္ပဲ ထိုင္ေနမည္ဆိုေသာမယားလည္း ယားနိုင္ မည္မဟုတ္။ လင္လည္း လင္နိုင္မည္မဟုတ္။
ထို႔ေၾကာင့္ ယားနိုင္၊ လင္နိုင္လာေအာင္ မယားကလည္း မယားႏွင့္တန္ေသာအ လုပ္ကို လုပ္၊ လင္ကလည္း လင္ႏွင့္တန္ေသာအလုပ္ကို ေယာက်ာ္းတို႔၏ဇြဲမာန္ျဖင့္ မတြန႔္ မဆုတ္ ႀကိဳးစား၍ လုပ္ၾက။ ကိုယ္စီကိုယ္ငွ အလကားမေနပဲ ယားၾကဟုဆိုလိုသည္။
လင့္ဝတၱရား......
သိဂၤါေလာဝါဒ သုတ္တြင္ လင္က မယားအေပၚ၌ ျပဳက်င့္ရမည့္ ဝတ္ငါးပါးကို ဗုဒၶျမတ္စြာက ေဖာ္ျပေဟာၾကားခဲ့သည္။
(၁) မိမိမယားအေပၚ၌မေထမဲ့ျမင္ စိမ္းစိမ္းကားကား ဘာသိဘာသာႏွင့္ မက်င့္ႀကံမေနထိုင္ရျခင္း၊
(၂) မူး, ပဲ, ပိုင္က စ၍ ရသမွ်ဥစၥာကိုမယားအား အပ္ႏွင္းရျခင္း၊
(၃) မိမိမယားမွတပါး အျခား မိန္မသားမ်ား၌ မိစာၦတရား မမွားမလိုက္ရျခင္း၊
(၄) မိမိမယားႏွင့္သင့္ေတာ္ေသာ ဝတ္တန္ဆာ အစား အေသာက္တို႔ကို ၾကည္ျဖဴ ခ်စ္ခင္စြာဆင္ယင္ ဝယ္ျခမ္း၍ ေပးရျခင္း၊
(၅) မိမိမယားအား ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္စုံမက္ျမတ္နိုးစြာ ၾကည္ျဖဴ သဒၶါရျခင္း။
_
ရည္ၫႊန္းကိုးကား.......
ဒဂုန္ဦးစန္းေငြ ေရး ၁၉၇၉-ခုႏွစ္၊ ဇြန္လထုတ္ ျမဝတီမဂၢဇင္း စာမ်က္ႏွာ(၄၉ မွ ၅၁ထိ)၌လာရွိေသာ ေဆာင္းပါး.....။
Comments
Post a Comment