" အေမေန႕ - Mother Day "
" အေမေန႕ - Mother Day "
အေမေန႕ (မိခင္မ်ားေန႕) (Mother Day)သည္ ကမာၻေပၚရွိ မိခင္အားလုံးကို ဂုဏ္ျပဳေသာေန႕ အျဖစ္ ႏွစ္စဥ္ ေမလ ဒုတိယပတ္ တနဂၤေႏြေန႕ကို အေမမိခင္ေန႕ဟု နိုင္ငံအမ်ားစုက သတ္မွတ္ၾကပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္ အေမေန႕ကို ႏွစ္စဥ္ ျပာသိုလျပည့္ေန႕၌ က်င္းပျပဳလုပ္ၿပီး အေမ့ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ၾကသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထုံးတမ္း အလိုက္ မတူညီေသာ ရက္မ်ားတြင္ အေမေန႕ကို က်င္းပၾကပါသည္။
ေရွးေဟာင္း ဂရိ ေရာမေခတ္မွ စတင္၍ ဒီေန႕ေခတ္အထိ အေမေန႕ကို က်င္းပေနၾကဆဲျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္တြင္လည္း အေမ့ေက်းဇူး ထုတ္ေဖာ္သည့္ေန႕ကို ဆက္လက္က်င္းပ ေနၾကဦးမွာ မလြဲေပ၊ Officially အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့သူမွာ အေမရိကန္နိုင္ငံသူ Julia Ward Howe (1819-1910) ျဖစ္သည္။ သူမသည္ ေက်ာ္ၾကားေသာ စာေရးဆရာမႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ရန္ ကေလာင္စြမ္းႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူျဖစ္သည္။
အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ Julia Ward Howe သမီး Anna Jarvis က အေမ့ အိပ္မက္ကို ဆက္လက္ၿပီး ရွင္သန္ေစခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး သူမဟာလည္း မေမ့သင့္ေသာ ေက်းဇူးရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ပါသည္။ Julia Ward Howe ႏွင့္ Anna Jarvis တို႔၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကမာၻႏွင့္ အဝွမ္း အေမေန႕ က်င္းပေနခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါသည္။
အဂၤလန္နိုင္ငံတြင္ မယ္ေတာ္မယ္ရီကို ဂုဏ္ျပဳသည့္အေန႕ႏွင့္ က်င္းပေလ့ရွိသည္။ ထိုေန႕မွာ အေမအားလုံးသည္ တူညီဝတ္စုံမ်ားကို ဝတ္ဆင္ၿပီး အခမ္းအနား က်င္းပေသာေနရာကို ေရာက္လာေသာအခါ သားသမီးမ်ားက အေမမ်ား၏ ေက်းဇူးကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၾကပါသည္။
အေမေန႕ ျဖစ္ေပၚလာပုံ......
ျမန္မာျပည္တြင္ စာေရးဆရာ ဒါရိုက္တာ ဦးသုခ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ ျပာသိုလျပည့္ေန႕ကို အေမေန႕အျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့ ျပကၡဒိန္တြင္ ျပာသိုလျပည့္အေမ့ေန႕ အျဖစ္ ကမၺည္းတင္နိုင္ခဲ့ေပသည္။ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ႕အရ အေမကို ဘုရားႏွင့္ တစ္ဂိုဏ္းတည္းထားၿပီး မာတာပိတုဂုေဏာအနေႏၲာ ဆိုၿပီး ပူေဇာ္ခဲ့ အရိုအေသ ေပးခဲ့ၾကသည္။ ဆရာႀကီး ဦးသုခက Officially ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေပးသူ ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၉၅-ခုႏွစ္၊ ျပာသိုလ္လျပည့္ေန႕၌ စာေရးဆရာ ဦးသုခ၏ တိုက္တြန္းေျပာျပခ်က္အရ မႏၲေလးတြင္ အေမေန႕ကို ပထမဦးဆုံး စတင္၍ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။ မိဘေက်းဇူးဆပ္နည္း စသည့္ ဗဟုသုတပညာေပးမ်ား ေဟာေျပာျခင္းျဖင့္ ေခတ္လူငယ္မ်ားအား အသိပညာဗဟုသုတ တိုးပြားေစလိုသည့္ ဆႏၵျဖင့္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
_
ကိုးကား....
“အေမဆိုသည့္ စာကေလးႏွစ္လုံးကို အသံထြက္ေအာင္႐ြတ္ဆိုၾကည့္လိုက္စမ္းပါ။ အလြန္ခ်ိဳၿမိန္ေသာ၊ သာယာေသာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာေသာ၊ ေမတၱာႏွင့္ထုန္မႊန္းေသာ အရသာကို ခံစားရပါလိမ့္မည္”
(ဆရာႀကီး ဦးသုခ၏ ပထမဆုံးအႀကိမ္ မႏၲေလး အေမေန႕ ေဟာေျပာပြဲမွ)
အေမေန႕ (မိခင္မ်ားေန႕) (Mother Day)သည္ ကမာၻေပၚရွိ မိခင္အားလုံးကို ဂုဏ္ျပဳေသာေန႕ အျဖစ္ ႏွစ္စဥ္ ေမလ ဒုတိယပတ္ တနဂၤေႏြေန႕ကို အေမမိခင္ေန႕ဟု နိုင္ငံအမ်ားစုက သတ္မွတ္ၾကပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္ အေမေန႕ကို ႏွစ္စဥ္ ျပာသိုလျပည့္ေန႕၌ က်င္းပျပဳလုပ္ၿပီး အေမ့ဂုဏ္ေက်းဇူးမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ၾကသည္။ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထုံးတမ္း အလိုက္ မတူညီေသာ ရက္မ်ားတြင္ အေမေန႕ကို က်င္းပၾကပါသည္။
ေရွးေဟာင္း ဂရိ ေရာမေခတ္မွ စတင္၍ ဒီေန႕ေခတ္အထိ အေမေန႕ကို က်င္းပေနၾကဆဲျဖစ္ပါသည္။ ေနာင္တြင္လည္း အေမ့ေက်းဇူး ထုတ္ေဖာ္သည့္ေန႕ကို ဆက္လက္က်င္းပ ေနၾကဦးမွာ မလြဲေပ၊ Officially အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ခဲ့သူမွာ အေမရိကန္နိုင္ငံသူ Julia Ward Howe (1819-1910) ျဖစ္သည္။ သူမသည္ ေက်ာ္ၾကားေသာ စာေရးဆရာမႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ရန္ ကေလာင္စြမ္းႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူျဖစ္သည္။
အေမေန႕ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ Julia Ward Howe သမီး Anna Jarvis က အေမ့ အိပ္မက္ကို ဆက္လက္ၿပီး ရွင္သန္ေစခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး သူမဟာလည္း မေမ့သင့္ေသာ ေက်းဇူးရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ပါသည္။ Julia Ward Howe ႏွင့္ Anna Jarvis တို႔၏ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကမာၻႏွင့္ အဝွမ္း အေမေန႕ က်င္းပေနခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါသည္။
အဂၤလန္နိုင္ငံတြင္ မယ္ေတာ္မယ္ရီကို ဂုဏ္ျပဳသည့္အေန႕ႏွင့္ က်င္းပေလ့ရွိသည္။ ထိုေန႕မွာ အေမအားလုံးသည္ တူညီဝတ္စုံမ်ားကို ဝတ္ဆင္ၿပီး အခမ္းအနား က်င္းပေသာေနရာကို ေရာက္လာေသာအခါ သားသမီးမ်ားက အေမမ်ား၏ ေက်းဇူးကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုၾကပါသည္။
အေမေန႕ ျဖစ္ေပၚလာပုံ......
ျမန္မာျပည္တြင္ စာေရးဆရာ ဒါရိုက္တာ ဦးသုခ၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေၾကာင့္ ျပာသိုလျပည့္ေန႕ကို အေမေန႕အျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့ ျပကၡဒိန္တြင္ ျပာသိုလျပည့္အေမ့ေန႕ အျဖစ္ ကမၺည္းတင္နိုင္ခဲ့ေပသည္။ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ႕အရ အေမကို ဘုရားႏွင့္ တစ္ဂိုဏ္းတည္းထားၿပီး မာတာပိတုဂုေဏာအနေႏၲာ ဆိုၿပီး ပူေဇာ္ခဲ့ အရိုအေသ ေပးခဲ့ၾကသည္။ ဆရာႀကီး ဦးသုခက Officially ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေပးသူ ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၉၅-ခုႏွစ္၊ ျပာသိုလ္လျပည့္ေန႕၌ စာေရးဆရာ ဦးသုခ၏ တိုက္တြန္းေျပာျပခ်က္အရ မႏၲေလးတြင္ အေမေန႕ကို ပထမဦးဆုံး စတင္၍ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါသည္။ မိဘေက်းဇူးဆပ္နည္း စသည့္ ဗဟုသုတပညာေပးမ်ား ေဟာေျပာျခင္းျဖင့္ ေခတ္လူငယ္မ်ားအား အသိပညာဗဟုသုတ တိုးပြားေစလိုသည့္ ဆႏၵျဖင့္ စတင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
_
ကိုးကား....
“အေမဆိုသည့္ စာကေလးႏွစ္လုံးကို အသံထြက္ေအာင္႐ြတ္ဆိုၾကည့္လိုက္စမ္းပါ။ အလြန္ခ်ိဳၿမိန္ေသာ၊ သာယာေသာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာေသာ၊ ေမတၱာႏွင့္ထုန္မႊန္းေသာ အရသာကို ခံစားရပါလိမ့္မည္”
(ဆရာႀကီး ဦးသုခ၏ ပထမဆုံးအႀကိမ္ မႏၲေလး အေမေန႕ ေဟာေျပာပြဲမွ)
Comments
Post a Comment