" ယဥ္ေက်းျခင္း ''

' ကိုယ္ ႏႈတ္ စိတ္ ယဥ္ေက်းျခင္း '

ယဥ္ေက်းျခင္း ဟူသည္ ေရွာင္သင့္သည့္ အရာမ်ားကိုေရွာင္၍ ေဆာင္သင့္သည့္ အရာ မ်ားကို ေဆာင္ကာအျမဲတေစ ထိန္းသိမ္းလိုက္နာအပ္သည့္ သို႔တည္း မဟုတ္၊ ေဆာင္ ရြက္ရမည့္ ကိုယ္ေစာင့္တရားမ်ားကို ေခၚဆိုပါသည္။ သားသမီးတိုင္းတြင္ မိဘဟူသည္ ရွိရာ၏။ ထို႔အတူ မိဘတိုင္းတြင္လည္း သားသမီးဟူသည္ရွိရာ၏။ သို႔ျဖစ္ရကား ယေန႔ေခတ္သမယ အခါတြင္သား သမီး တို႔ကလည္း ၎တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္စပ္ဆိုင္ေသာ ဝတ္တရားမ်ားကို မသိၾကေတာ့၊ အေလးက႐ု မျပဳၾကေတာ့သလို၊ အခ်ိဳ႕အခ်ိဳ႕ေသာ မိဘမ်ား ကလည္း သားသမီးတို႔အေပၚတြင္ အလိုလိုက္ လြဲတတ္ၾကသလို တစ္ခ်ိဳ႕ ကား သားသမီးတို႔အေပၚ မိဘတို႔ ထားအပ္ေသာ၊ ရွိအပ္ေသာ ဝတ္တရား တို႔ကို ေက်ပြန္ေအာင္ပင္ မစြမ္းေဆာင္နိုင္ၾကေတာ့ပဲ တာဝန္ပ်က္ကြက္လာၾကသည္လည္း ေတြ႕ျမင္လာရေလသည္။

ဤတြင္မက ယဥ္ေက်းမွု သည္ မိဘႏွင့္ သားသမီး ဆက္ဆံေရး၊ မိသားစုတစ္စုႏွင့္ အျခားမိသားစု ဆက္ဆံေရး၊ ဌာနဆိုင္ရာအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံေရးႏွင့္ နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး၊ ဆရာႏွင့္ ဒကာတို႔၏ အျပန္အလွန္ဆက္ဆံေရး၊ ဆရာႏွင့္တပည့္ ဆက္ဆံေရး၊ လင္ႏွင့္မယားတို႔၏ ဆက္ဆံ ေရး၊ မိတ္ေဆြအေပါင္းအသင္းတို႔၏ ဆက္ဆံေရး၊ လူႀကီးႏွင့္လူငယ္ဆက္ဆံေရး၊ အစ္ကိုႏွင့္အစ္မဆက္ဆံေရး၊ ေမာင္ႏွင့္ႏွမ ဆက္ဆံေရး၊ေယာကၡမႏွင့္သားမက္ဆက္ဆံေရး၊ ေယာကၡမႏွင့္ ေခၽြးမ ဆက္ဆံေရး၊ သမီးေယာင္းမ ဆက္ဆံေရး၊ ဆရာႏွင့္တပည့္ဆက္ဆံေရး၊ အစိုးရႏွင့္ျပည္သူဆက္ဆံေရး၊ အရာရွိႏွင့္အလုပ္သမားဆက္ဆံေရး၊ ေဈးေရာင္းသူႏွင့္ ေဈးဝယ္သူ ဆက္ဆံေရး၊ ကၽြန္ႏွင့္သခင္ (အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမား) တို႔အၾကားဆက္ဆံေရး၊..... စသည္တို႔တြင္ ယဥ္ေက်းမွုသည္ အျပန္အလွန္အသုံးဝင္လွေပသည္။ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွေပသည္။ ယေန႔ေခတ္သမယ အခါတြင္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦးႏွင့္ အျပန္အလွန္ ထားရွိအပ္သည့္ ဝတၱရားမ်ားကို ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ နားလည္မွုအားနည္းလာၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိ လာရျပန္သည္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကား ယဥ္ေက်းမွုအေျခခံကိုသည္ပင္ မသိၾကေတာ့ေပ။ လူမွုေရးဆက္ဆံေရးတြင္ ယဥ္ေက်းမွုသည္ မ်ားစြာအေရးႀကီးေပ၏။
မယဥ္ေက်းျခင္း (ၾကမ္းတမ္းရိုင္းစိုင္းျခင္း) သည္ မေကာင္းေသာဆိုးက်ိဳးေပးမည္သာျဖစ္၏

လူသားမ်ားအဖို႔ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ေရးသည္ အထူးအေရးႀကီးသကဲ့သို႔ ယဥ္ေက်းျခင္းသည္လည္း လြန္စြာအေရးႀကီးပါသည္။ ယဥ္ေက်းမွုသည္ ေမတၱာစိတ္၏ အေျခခံ အေၾကာင္းတရား တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါ၏။ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အျပန္အလွန္ ေလးစားျခင္း (Mutual Respect)၊ အျပန္အလွန္ နားလည္မွုရွိျခင္း (Mutual Understanding)၊ အျပန္အလွန္ ခြင့္လႊတ္ျခင္း (Mutual Forgiveness) ႏွင့္ အျပန္အလွန္ ယဥ္ေက်းျခင္း (Mutual Politeness) တို႔သည္ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္ အေထာက္အကူျပဳေနၾကပါ၏။ ယဥ္ေက်းျခင္းသည္ မိမိအတြက္သာမက၊ မိမိပတ္ဝန္းက်င္ရွိ လူမ်ားအတြက္ပါ အက်ိဳးေက်းဇူး ရွိေစပါ၏။ မိမိႏွင့္ သူတစ္ပါး ႏွစ္ဦး ႏွစ္ဖက္ စိတ္ခ်မ္းသာေစပါ၏။ စိတ္ထားႏွင့္ ေစတနာ မွန္ကန္ေကာင္းမြန္ေသာ္လည္း အေျပာအဆို အေနအထိုင္ ယဥ္ေက်းျခင္းမရွိလၽွင္ နားလည္မွု လြဲေခ်ာ္ေစနိုင္ပါ၏။ အထင္ေသးခံရတတ္ပါ၏။ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေစနိုင္ပါ၏။ မယဥ္ေက်းျခင္း (ၾကမ္းတမ္းရိုင္းစိုင္းျခင္း) သည္ မေကာင္းေသာဆိုးက်ိဳးေပးမည္သာျဖစ္၏

ယဥ္ေက်းျခင္းကိုလူတိုင္း ျမတ္နိုးၾကသည္။ ယဥ္ေက်းျခင္းဆိုရာ၌ ကိုယ္အမူအရာ ယဥ္ေက်းျခင္း၊ ႏွုတ္အမူအရာ ယဥ္ေက်းျခင္း၊ စိတ္အမူအရာယဥ္ေက်းျခင္းဟူ ၍ သုံးမ်ိဳးခြဲျခားနိုင္ပါသည္။ ‘‘လူလိမၼာသားယဥ္ပါး၊ လူမိုက္သား ရမ္းကား’’ ဟူေသာ စကားမွာ ယဥ္ေက်းျခင္း၏ တန္ဖိုးကို ေဖာ္ျပေနေသာ စကားျဖစ္ပါသည္။ လူမွုေရးနယ္ပယ္၌ လူမွုဆက္ဆံေရး ေျပျပစ္ေကာင္းမြန္မွုသည္ လြန္စြာ အေရးပါေသာ အေၾကာင္း တရားျဖစ္သျဖင့္ လူတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံရာ တြင္ ေျပျပစ္ေပ်ာ့ေပ်ာင္းခ်ိဳသာစြာ ေျပာဆိုတတ္ရန္ (Speak politely) အေရးႀကီးသည္။
သူတစ္ပါး၏ ေကာင္းကြက္ကို look on the bright side ျဖင့္ရွာၾကည့္လၽွင္....ေမတၱာဓာတ္ျဖင့္ရွာၾကည့္လၽွင္

လူတစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ေပါင္းသင္း ဆက္ဆံရာတြင္ ေမတၱာဓာတ္ျဖင့္ သူတစ္ပါး၏ ေကာင္းကြက္ကို ရွာၾကည့္လၽွင္ look on the bright side based on positive view and searching optimistic and positive attitude ျဖစ္၍ (ကုသိုလ္ျဖစ္၍) စိတ္လည္း ခ်မ္းသာသည္။ သူတစ္ပါး မေကာင္း ကြက္ကို (always look on the bad side based on pessimism) ေဒါသ ျဖင့္ရွာ ၾကည့္လၽွင္ (အကုသိုလ္ ျဖစ္၍) စိတ္လည္း ဆင္းရဲရသည္။ ေဒါသကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္လၽွင္ ေဘးရန္ၿငိမ္းေအးနိုင္သည့္ အျပင္ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မွုႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ား ကင္းေဝး မည္ျဖစ္သည္။ A positive attitude helps you cope more easily with the daily affairs of life. It brings optimism into your life, and makes it easier to avoid worries and negative thinking. If you adopt it as a way of life, it would bring constructive changes into your life, and makes them happier, brighter and more successful. With a positive attitude you see the bright side of life, become optimistic, and expect the best to happen. It is certainly a state of mind that is well worth developing. A positive attitude and optimistic outlook leads to success and happiness.

ေလာကီေလာ ကုတ္ႏွစ္ျဖာေသာ အက်ိဳးေက်းဇူးအတြက္ နည္းေပးလမ္းျပအျဖစ္ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔ လိုက္နာက်င့္ ေဆာင္လ်က္ရွိသည့္ ဆုံးမလမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေပသည္။ ယဥ္ေက်းေသာလူမ်ိဳး၊ ယဥ္ေက်းေသာ ႏွလုံးသားပိုင္ရွင္ ျဖစ္ရန္ လူတိုင္းႀကိဳးပမ္းသင့္ပါသည္။ က်င့္ဝတ္ဟူသည္ လိုက္နာေစာင့္ထိန္း အပ္ေသာ ဝတၱရားျဖစ္သည္။ သိကၡာဟူသည္ အက်င့္သီလ၊ အက်င့္သီလ ရွိေသာ ဂုဏ္ျဖစ္သည္။ လူ႔ေဘာင္၊ လူ႔ေလာက၊ လူမွု ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ လူ႔က်င့္ဝတ္၊ သိကၡာ ရွိမွုသည္ အေရးႀကီးဆုံးေသာ အဂၤါတစ္ရပ္ ျဖစ္သည္။

လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာ၏အႏွစ္သာရသည္ “စာရိတၱေကာင္းမြန္ေရး၊ ကိုယ္က်င့္တရား ေကာင္းမြန္ေရး ႏွင့္ ျပည္သူ႔နီတ ိယဥ္ေက်းမွု စည္းကမ္းလိုက္နာေရး” ပင္ ျဖစ္သည္။ “ကိုယ္က်င့္တရား” ဟူေသာ “လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာ” သည္ ရာထူးဂုဏ္သိန္ႏွင့္မဆိုင္။ ပစၥည္းဥစၥာ ႂကြယ္ဝမွုႏွင့္လည္း မသက္ဆိုင္။ လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာသည္ ေငြ ႏွင့္ဝယ္ယူ၍ရေသာ အရာမ်ိဳးမဟုတ္။ ရာထူး ဂုဏ္သိန္ႏွင့္ တိုင္းတာ၍ ဆုံးျဖတ္၍ရေသာ အရာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ေပ။ ဆင္းရဲျခင္း၊ ခ်မ္းသာျခင္း ႏွင့္လည္း မသက္ဆိုင္ေပ။ လူတို႔၏ မိမိကိုယ္တိုင္ က်င့္သုံးေဆာက္တည္ အပ္ေသာ အေလ့အက်င့္မ်ိဳး ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ “လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာ” (ethics and dignity) ဟူသည္ မိမိကိုယ္တိုင္ ေဆာက္တည္က်င့္သုံးမွု ျဖစ္သည္။ အေရးႀကီးဆုံးက ကိုယ္က်င့္တရား (morality) ျဖစ္သည္။

လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာတြင္ ကိုယ္အမူအရာ (physical action ကာယကံ)၊ ႏွုတ္အမူအရာ (verbal action ဝစီကံ)၊ စိတ္အမူအရာ (mental action / mental culture မေနာကံ) ဟူေသာ အမူအရာသုံးပါး (ကံသုံးပါး) သည္ အေျခခံ ျဖစ္သည္။ လူတစ္ဦးသည္ ကိုယ္အမူအရာ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ ေန႐ုံမၽွျဖင့္ လူ႔က်င့္ဝတ္သိကၡာ မေကာင္းနိုင္။ ထိုနည္းတူ ႏွုတ္အမူအရာ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕ ေန႐ုံမၽွျဖင့္ လူ႔က်င့္ဝတ္သိကၡာ မျပည့္စုံနိုင္။ စိတ္အမူအရာ တစ္ခုတည္း ေကာင္းေန႐ုံမၽွျဖင့္လည္း လူ႔က်င့္ဝတ္သိကၡာ ေကာင္းသည္ဟု မသတ္မွတ္နိုင္ေပ။ ကိုယ္ႏွုတ္ အမူအရာ သုံးပါးလုံး ျပည့္စုံျခင္း ဟူေသာ ကိုယ္အမူအရာ ယဥ္ေက်းျခင္း(physical politeness)၊ ႏွုတ္အမူအရာ အေျပာအဆို သိမ္ေမြ႕ျခင္း (verbal politeness )၊ စိတ္အမူအရာ စိတ္ေနစိတ္ထား ျဖဴစင္ျမင့္ျမတ္ျခင္း (mental politeness and purification of mind) တို႔သည္သာလၽွင္ လူ႔က်င့္ဝတ္ သိကၡာ၏ တန္ဖိုးျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္ဘာသာ Culture, Civilization ေဝါဟာရ တို႔ကိုလည္း ျမန္မာဘာသာအားျဖင့္ ယဥ္ေက်းမွု၊ ယဥ္ေက်းျခင္း ဟူ၍ပင္ ဘာသာျပန္ဆိုသုံးစြဲလ်က္ရွိၾကသည္။
.
#credit

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' အိမ္၌ ယဥ္ေက်းျခင္း - How to Be Polite at Home '
 သည္ ယဥ္ေက်းမွုအရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. မိမိခႏၶာကိုယ္ႏွင့္ အဝတ္အစားအသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ား သန႔္ရွင္းေသသပ္မွုရွိရာ၏။

၂. မိမိႏွင့္ သင့္ေလၽွာ္ေသာ ေနရာတြင္ ေနရာ၏။ လူႀကီးမ်ား၊ ဧည့္သည္မ်ားထံသို႔ မေခၚဘဲ မသြားရာ။ သြားလၽွင္လည္း မနီးလြန္းမေဝးလြန္း ေနရာတြင္ ေနအပ္၏။

၃. ၾကည္လင္ေသာ မ်က္ႏွာထား အမူအရာ ရွိအပ္၏။

၄. က်ယ္ေလာင္ေသာ စကားမေျပာရ။ ဆူညံျခင္း မရွိေစရ။

၅. အခ်င္းခ်င္း သင့္တင့္စြာ ေနရာ၏။ ကူညီရာ၏။

၆. လူႀကီးမိဘမ်ား၏ အလုပ္ကို တတ္နိုင္သမၽွ ကူညီရာ၏။

၇. အိပ္ရာကို သန႔္ရွင္းေစရာ၏။ မၾကာမၾကာ ေနလွန္းရာ၏။ အိပ္ရာမွထလၽွင္ ျခင္ေထာင္ကို တင္၍ (သို႔) ေခါက္၍ ေစာင္၊ ေခါင္းအုံးတို႔ကို ေနရာတက် ရွိေစရာ၏။

၈. အိပ္ခန္းမွ မထြက္မီ ေနရာတက် ရွိမရွိ ၾကည့္ရွုစီစဥ္ရာ၏။

၉. သူမ်ားမႏွိုးမီ သင္နိုးလၽွင္ သတိျပဳရာ၏။ အိပ္ေနေသာသူမ်ား မနိုးေအာင္ သတိျပဳရာ၏။

၁၀. ေခါင္းအုံးသည္ မျမင့္လြန္းေစရာ၊ ျမင့္လြန္းက အသက္ရွု မမွန္ျဖစ္တတ္သည္။

၁၁. တစ္စုံတစ္ရာကို လူႀကီးမ်ားကေပးလၽွင္ လက္ႏွစ္ဖက္ျဖင့္ ခံယူရာ၏။ မိမိကေပးလၽွင္လည္း လက္ႏွစ္ဖက္ျဖင့္ ေပးရာ၏။

၁၂. တံခါးရွိေသာ ၿခံဝင္းအတြင္းသို႔ျဖစ္ေစ၊ အခန္းအတြင္းသို႔ ျဖစ္ေစ ဝင္သည့္ထြက္သည့္အခါတိုင္း တံခါးကို ပိတ္ရာ၏။ ဤသို႔ပိတ္သည့္အခါ အသံမျမည္ေအာင္ ျဖည္းညင္းစြာ ပိတ္ရာ၏။

၁၃. အိမ္ကို ဝင္ေသာအခါ ဖိနပ္တြင္ပါေသာ ဖုန္၊ အညစ္အေၾကးတို႔ကို သင့္ေလ်ာ္ရာတြင္ သုတ္ခါ၍ ပစ္ခဲ့ပါ။ ဖိနပ္ကို ခၽြတ္သင့္ေသာေနရာတြင္ ခၽြတ္၍ ထားရာ၏။

၁၄. မိမိအိမ္သို႔ေရာက္လၽွင္ စိုေသာဖိနပ္၊ ေျခအိတ္စသည္တို႔ကို ခ်က္ခ်င္းခၽြတ္၍ ထားရာ၏။ သို႔မဟုတ္ လဲလွယ္ရာ၏။

၁၅. အစာစားေသာအခါ အခ်ိန္မွန္စြာ စားရာ၏။ ျဖည္းျဖည္းစား၍ ညက္ညက္ဝါးရာ၏။

၁၆. အလ်င္စလို မစားရာ။ စားလၽွင္လည္း ဇြန္းသံ၊ ခြက္သံ မၾကားေအာင္ စားရာ၏။ စားေနသူအခ်င္းခ်င္းကို ေမးခြန္းမ်ား မေမးရ။ ေမးစရာရွိလၽွင္လည္း တိုတိုသာေမးရာ၏။

၁၇. ထမင္းလုတ္မႀကီးေစရ။ ထမင္းလုတ္ႏွင့္ ထမင္းဝါးေနရင္း စကားမေျပာရ။

၁၈. ထမင္းလုတ္အနီးသို႔ မေရာက္မီ ပါးစပ္ကို ဟ၍ မထားပါႏွင့္။ ပ်တ္ပ်တ္ျမည္ေအာင္ မစားပါႏွင့္။

၁၉. ဟင္းရည္ေသာက္လၽွင္ အသံမျမည္ေစရ။

၂၀. ဟင္းခပ္ေသာအခါ ဇြန္းကို ဘယ္ဘက္လက္ျဖင့္ကိုင္ျခင္းသည္ နည္းေကာင္းျဖစ္၏။

၂၁. ထမင္းႏွင့္ဟင္းကို လူျမင္မေကာင္းေအာင္ ေရာ၍မနယ္ႏွင့္။

၂၂. လက္ဖဝါးကို ဟင္းရည္မေပေစရ။ ထမင္းလုံး မကပ္ေစရ။ ဟင္းခြက္ကို ဟင္းေပလက္ႏွင့္ မႏွိုက္ရ။

၂၃. ထမင္းစားၿပီးလၽွင္ သြားကိုမစုပ္ႏွင့္ ရြံရွာဖြယ္ျဖစ္၏။ သြားၾကားထိုးစရာရွိလၽွင္ သူတစ္ပါးမျမင္ရာသို႔ သြားပါေလ။

၂၄. ထမင္းစားပြဲေပၚတြင္ လက္မတင္ရ။ တံေတာင္ဆစ္မတင္ရ။

၂၅. ခႏၶာကိုယ္ကို တည့္မတ္စြာထိုင္၍ စားရာ၏။

၂၆. တစ္စုံတစ္ရာ အလိုရွိလၽွင္ အနီးဆုံးလူကို တိုးတိုးေတာင္းရာ၏။

၂၇. သူတစ္ပါးထမင္းစားေနစဥ္ တံေတြးေထြးျခင္း၊ ခၽြဲသလိပ္ဟတ္ျခင္းတို႔ မျပဳအပ္။

၂၈. ထမင္းစားပြဲေပၚရွိ အရာမ်ားကို ဟိုေရြ႕ဒီေရြ႕မလုပ္ရ။ (ဣေျႏၵမရေသာ အျပဳအမူျဖစ္သည္)

၂၉. သူတစ္ပါး၏ ထမင္းပန္းကန္၊ ဟင္းပန္းကန္ႏွင့္ ပါးစပ္ကို မၾကာခဏမၾကည့္ရ၊ မေလ့လာရ။

၃၀. ထမင္းစားခ်ိန္တြင္ ေဒါသျဖစ္စရာ အေၾကာင္းအရာကိစၥမ်ားကို မေျပာရ။

၃၁. ထမင္းစားခ်ိန္တြင္ အစားေသာက္ႏွင့္ပတ္သတ္၍ ျပစ္တင္ကဲ့ရဲ့ျခင္း မျပဳရ။

၃၂. ဟင္းေပါ့ျခင္း၊ ဟင္းငန္ျခင္းစေသာ ကိစၥမ်ားရွိသည့္အခါ ဟင္းခ်က္သူအား အျပစ္မတင္ပဲ ေနာက္တစ္ခါက်ရင္ မည္သို႔မည္ပုံ ခ်က္ေပးပါ၇န္ ဟင္းခ်က္သူ (မိခင္/ဖခင္/ဇနီး/ခင္ပြန္း/အစ္ကို/အစ္မ/အိမ္ေဖာ္) တို႔ကို ယဥ္ေက်းစြာ ေမတၱာရပ္ခံရာ၏။

၃၃. လူႀကီးမိဘမ်ား ဧည့္သည္မ်ားသည္ ဘာကိုအလိုရွိသနည္းဟု သတိႏွင့္ ၾကည့္ရာ၏။ သိလၽွင္ အသံမၾကားေစရာဘဲ ျဖည္းညင္းစြာ ျပဳလုပ္ေပးရာ၏။

၃၄. လက္ဖက္ရည္ ေကာ္ဖီေသာက္ေသာအခါ ေအာက္ခံပန္းခံျပားထဲတြင့္ ထည့္၍ ေသာက္ျခင္းသည္ မယဥ္ေက်းဟု အခ်ိဳ႕က ယူဆၾက၏။ ၎ပန္းကန္ျပားသည္ ပန္းကန္လုံးကို သယ္ေဆာင္ရန္ႏွင့္ မဖိတ္ေစရန္၊ မေပေစရန္၊ မေပရန္ ေအာက္ကခံေသာ အရာျဖစ္၏။ လက္ကို အပူေလာင္ျခင္းမွလည္း ကာကြယ္ေပး၏။

၃၅. လက္ျဖင့္ ဖဲ့၍ စားနိုင္ေသာအရာကို ဖဲ့၍စားပါ။ မဖဲ့ပဲ ကိုက္၍ မစားပါႏွင့္။

၃၆. ဇြန္းျဖင့္ ဖဲ့၍ စားနိုင္ေသာအရာကို ဖဲ့၍စားပါ။ မဖဲ့ပဲ ကိုက္၍ မစားပါႏွင့္။

၃၇. ထမင္းစားစဥ္ စကားမ်ားမ်ား မေျပာရ။ ၾကည္လင္ေသာ၊ ေဒါသကင္းေသာ မ်က္ႏွာထားရာ၏။ ႏွစ္သက္ဖြယ္ေသာ စကားကိုသာေျပာရာ၏။


❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' ေက်ာင္း၌ ယဥ္ေက်းျခင္း How to Be Polite at School '

သည္ ယဥ္ေက်းမွုအရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. စာသင္ခန္းသို႔ အခ်ိန္မွန္စြာ ေရာက္ရာ၏။ ေနာက္က်၍ေရာက္လၽွင္ ေနာက္က်ျခင္းကို ခြင့္ျပဳပါမည့္အေၾကာင္းႏွင့္ ဆရာအား ခြင့္ေတာင္းရာ၏။

၂. အတန္းထဲတြင္ စာက်ယ္က်ယ္မဖတ္ရ။ စကားမမ်ားရ။ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး Bullying မလုပ္ရ။ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး Insulting မလုပ္ရ။

၃. အျခားေက်ာင္းသားမ်ားအား မည္သို႔မၽွ အေႏွာင့္အယွက္မျပဳရ။

၄. စာအုပ္ စာေရးကိရိယာမ်ားကို ရိုေသစြာ ကိုင္တြယ္ပါ။

၅. စာအုပ္ကိုဖြင့္လၽွင္ တံေတြးဆြတ္၍ မဖြင့္ႏွင့္။ စာရြက္ေထာင့္က ဖြင့္ရာ၏။

၆. စာရြက္ကို ေခါက္၍ခ်ိဳး၍ မမွတ္ႏွင့္။ စာအုပ္ကို ေမွာက္၍ မထားႏွင့္။ စာရြက္တစ္ရြက္ျဖင့္ ညႇပ္၍ထားရာ၏။

၇. စာဖတ္ေနစဥ္၌လည္းေကာင္း၊ တစ္စုံတစ္ရာကို စဥ္းစားေနစဥ္တြင္လည္းေကာင္း၊ ပါးစပ္ထဲသို႔ လက္ကိုမသြင္းႏွင့္။ လက္သည္းကို မကိုက္ႏွင့္။

၈. မိန္းကေလးမ်ားသည္ နီးစပ္ရာ စုေပါင္း၍ တစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာ မိန္းကေလးကို မေခၚမေျပာဝိုင္းပယ္ေသာအက်င့္ ရွိတတ္၏။ အပယ္ခံရသူသည္ အလြန္ စိတ္ဆင္းရဲရေသာေၾကာင့္ ထိုအျပဳအမူကို မျပဳလုပ္ဘဲ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၉. အခ်င္းခ်င္း နာမည္တု ျဖင့္ ေျပာင္ေလွာင္ေခၚေဝၚျခင္းသည္ ရိုင္းျပေသာ အမူအရာျဖစ္၏။

၁၀. တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ ေျပာင္ျခင္း၊ ေလွာင္ျခင္း၊ သေရာ္ျခင္း၊ ရန္စျခင္း မျပဳႏွင့္။ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ျပဳလုပ္လၽွင္လည္း ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕စြာ သတိေပးရာ၏။

၁၁. ၾကမ္းတမ္းရိုင္းစိုင္းေသာစကားေျပာဆိုျခင္း၊ ဆဲေရးတိုင္းထြာျခင္းတို႔ကို မျပဳရ။ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ (မခံခ်င္ဖြယ္စကား၊ ရိုင္းစိုင္းေသာစကား၊ နားမခ်မ္းသာဖြယ္ေသာ စကားမ်ားကိုေျပာျခင္း၊ စကားနိုင္လုေျပာျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ေျပျပစ္သိမ္ေမြ႕ေသာစကား၊ ယဥ္ေက်းဖြယ္ရာေသာစကား အသုံးအႏွုန္းမ်ားကိုသာ ေျပာဆိုရာ၏။)

၁၂. ေက်ာင္းသားသစ္မ်ားကို ကူညီရာ၏။ ငယ္ေသာေက်ာင္းသားကိုလည္း ေစာင့္ေရွာက္ရာ၏။

၁၃. မိမိထက္ အသက္အရြယ္ႀကီးေသာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားကို အစ္ကိုအစ္မသဖြယ္ ဆက္ဆံေျပာဆိုရာ၏။

၁၃. ေက်ာင္းသူကေလးမ်ားႏွင့္ ေရာ၍ေနရပါလၽွင္ မိမိညီမအရင္းကဲ့သို႔/ေမာင္ရင္းႏွမရင္းသဖြယ္ သေဘာထားရာ၏။ ေစာင့္ေရွာက္နိုင္သမၽွ ေစာင့္ေရွာက္ရာ၏။

၁၄. သူတစ္ပါး အတုယူေလာက္ေအာင္ အက်င့္စာရိတၱ အျပဳအမူယဥ္ေက်းေသာ စံျပလူငယ္တစ္ေယာက္ ျဖစ္လာေစရန္ အစဥ္မျပတ္ ႀကိဳးစားပါ။

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' လမ္း၌ ယဥ္ေက်းျခင္း - How to Be Polite on the Road '

သည္ ယဥ္ေက်းမွုအရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. လမ္းသြားစဥ္ မိမိထံမွ ေျခသံ၊ စကားသံစေသာ က်ယ္ေလာင္ေသာ အသံတစ္စုံတစ္ရာ မထြက္ေစရ။

၂. ကားလမ္းမေပၚတြင္ လမ္းသြားစဥ္ေဘးကပ္၍ ေလၽွာက္ရာ၏။

၃. ပလက္ေဖာင္းရွိလၽွင္ ပလက္ေဖာင္းေပၚမွသာ လမ္းေလၽွာက္ရာ၏။

၄. အကယ္၍ သင္သည္ ကိုယ္တိုင္ကားေမာင္း၍ျဖစ္ေစ၊ ယာဥ္ေမာင္းငွားၿပီးေမာင္းခိုင္းစဥ္ျဖစ္ေစ၊ လမ္းေလၽွာက္သူလူအမ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားကို မထိခိုက္ေစရန္ ေမာင္းႏွင္ရာ၏။ ေမာင္းႏွင္ေအာင္လည္း ညႊန္ၾကားေပးရာ၏ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အခ်င္းခ်င္းလည္း အျပန္အလွန္ေလးစားရာ၏။ လမ္းေလၽွာက္သူတစ္စုံတစ္ေယာက္အား ထိခိုက္မွုမျဖစ္ေအာင္၊ ယာဥ္တိုက္မွုမျဖစ္ေအာင္ ေမာင္းႏွင္ရာ၏။ စည္းကမ္းတက် အရွိန္ကို ေႏွးလြန္းျခင္း၊ ျမန္လြန္းျခင္းမရွိပဲ ႐ုတ္တရက္ ဘရိတ္အုပ္ျခင္းမျပဳပဲ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းေမာင္းႏွင္ရာ၏။

၅. လမ္းသြားစဥ္ က်ယ္ေလာင္စြာ စကားမေျပာရ။ (ညအခ်ိန္ ေလၽွာက္စဥ္ က်ယ္ေလာင္စြာ သီခ်င္းဆိုျခင္း မျပဳရ။) သူတစ္ပါးအိမ္ေရွ႕တြင္ ေအာ္ဟစ္စြာ စကားေျပာဆိုျခင္း၊ ဂီတာတီးသီခ်င္းဆိုျခင္း မျပဳရ။

၆. ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းတြင္ရပ္၍ စကားေျပာလၽွင္ လမ္းေဘးလြတ္ရာသို႔ေရွာင္၍ ေျပာရာ၏။

၇. ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းသည္ လူအမ်ားသြားလာရန္ျဖစ္၏။ မိမိတို႔ေၾကာင့္ အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္အပ္ေပ။ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ လမ္းေဘးစၾကၤ ံတြင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားကန႔္သတ္ေနရာမ်ားတြင္ျဖစ္ေစ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားရွိပါက လိုက္နာရန္ သတိျပဳရာ၏။

၈. ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ မိန္းမမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားကို လမ္းဖယ္၍ ေပးရာ၏။ ကူညီရာ၏။ ဦးစားေပးရာ၏။

၉. လမ္းသြားစဥ္ (အထူးသျဖင့္ ဘက္စ္ကားအတက္အဆင္း) ထီး၊ တုတ္စသည္တို႔ကို ယူေဆာင္သြားပါက အခၽြန္ကို ေအာက္ဘက္တို႔ စိုက္ကာ ကိုင္ေဆာင္ရာ၏။

၁၀. လမ္းေပၚတြင္ ငွက္ေပ်ာသီးခြံစေသာ သစ္သီးခြံမ်ားကို ပစ္မထားပါႏွင့္။

၁၁. မီးရွိေသာ ေဆးလိပ္တိုကိုလည္း လမ္းေပၚတြင္ မပစ္ပါႏွင့္။ နင္းမိသူ အပူေလာင္တတ္သည့္အျပင္ မီးေဘးအႏၲရာယ္ ၾကဳံေတြ႕နိုင္သည္။

၁၂. အမွိုက္၊ ပုလင္းကြဲ၊ စကၠဴ စုတ္စသည္တို႔ကို လမ္းမေပၚတြင္ ေတြ႕ရွိပါက ဖယ္ရွားပစ္ရာ၏။ မိမိကိုယ္တိုင္လည္း မပစ္ရ။

၁၃. လူကိုဒုကၡေပးနိုင္ေသာ ခဲ၊ ဆူး၊ ခလုတ္ စသည္တို႔ကို လမ္းမေပၚတြင္ ေတြ႕ရွိပါက ဖယ္ရွားေပးရာ၏။ မိမိကိုယ္တိုင္လည္း မပစ္ရ။

၁၄. ႀကီးမားေသာပစၥည္းထုပ္မ်ား သယ္ေဆာင္လာသူမ်ားအား မိမိက ေရွာင္ဖယ္ရာ၏။ လမ္းဖယ္ေပးရာ၏။

၁၅. လမ္းကိုျဖတ္ကူးလၽွင္ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ရထား၊ ဆိုင္ကယ္၊ စက္ဘီးစသည္တို႔ အႏၲရာယ္ကို သတိထား၍ ကူးရာ၏။

၁၆. လမ္းတြင္ေတြ႕၍ ႏွုတ္ဆက္ရာ၌ –လက္အုပ္ၾကာငုံ၊ ရင္မွာထားသည့္— ေလးျမတ္စြာ ဂါရဝျပဳ ႏွုတ္ခြန္းဆက္သင့္သူကို လက္အုပ္ရင္မွာခ်ီ၍ လည္းေကာင္း၊ –ဦးညႊတ္ ႏွုတ္ဆက္— တန္သူကို ဦးညႊတ္၍လည္းေကာင္း၊ –ျပဳံး၍ ႏွုတ္ဆက္— တန္သူကို ျပဳံး၍လည္းေကာင္း ျပဳရာ၏။

၁၇. ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ အလုပ္ကိစၥမ်ား၍ အလ်င္လိုသည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး စကားျဖင့္ မလိုအပ္ပဲ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ေျပာဆိုႏွုတ္ဆက္ျခင္းကို သတိျပဳ၍ ေရွာင္ရာ၏။ ေျပာစရာရွိရင္လည္း လိုတိုရွင္းသာေျပာရာ၏။

၁၈. တစ္ဦးတစ္ေယာက္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မိ၍ျဖစ္ေစ တစ္စုံတစ္ခုေသာ သူက သူ၏အမွားကိစၥအတြက္ သင့္ကို ေတာင္းပန္သည္ရွိေသာ္ အလြန္တကူ ခြင့္လႊတ္ေၾကေအးရာ၏။

၁၉. အကယ္၍ မိမိကလည္း တစ္ပါးသူမ်ားအေပၚ အမွားတစ္စုံတစ္ရာျပဳမူခဲ့သည္ရွိပါက ေတာင္းပန္ဖို႔ ဝင္မေလးရ။ ယဥ္ေက်းစြာ ေတာင္းပန္ရာ၏။

.

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' ခရီးသြားစဥ္ ယဥ္ေက်းျခင္း - How to Be Polite Traveling '

သည္ ယဥ္ေက်းမွဳအရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. ရထားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ သေဘၤာျဖင့္ျဖစ္ေစ အျခားေသာယာဥ္တို႔ျဖင့္ျဖစ္ေစ ခရီးသြားေသာအခါ အတင္းတိုး၍ မဝင္ရ၊ အားနည္းသူမ်ားကို ပထမဦးစြာ အခြင့္အေရးေပးရာ၏။ (ခရီးသြားစဥ္သူတစ္ပါးအား အထူးသျဖင့္ အားနည္းသူမ်ားအား တတ္နိုင္သမၽွ ကူညီရာ၏။ သံဃာေတာ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ကေလးမ်ား၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ဦးစားေပးရာ၏။ ခုံေနရာဖယ္ေပးရာ၏။ အကယ္၍ တစ္စုံတစ္ရာ မကူညီေစကာမူ မိမိအတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစသင့္၊ တံခါးကိုဖြင့္ေပးျခင္း၊ ပစၥည္းတစ္ခုခုကို ယူေပးျခင္း၊ အတက္အဆင္း၌ လြယ္ကူစြာရွိေစရန္ ကူညီျခင္း၊ ေလးေသာဝန္ကို ပင့္ေပးျခင္း၊ ခ်ေပးျခင္း စသည္ျဖင့္ ခ်မ္းသာစြာ သြားလာေနထိုင္နိုင္ၾကရန္ ႀကိဳးစား၍ ကူညီရာ၏။)

၂. ဘက္စ္ကားေပၚတြင္ ခရီးသြားျပည္သူတို႔ကလည္း အေပါက္ဝတြင္ ပိတ္ဆို႔မေနသင့္သကဲ့သို႔ ဘက္စ္ကားစပယ္ယာ (လက္မွတ္ေရာင္းသမား) ကလည္း ခရီးသြားျပည္သူမ်ားကို ေအာ္ဟစ္ႀကိမ္းေမာင္းျခင္း၊ ၾကမ္းတမ္းရိုင္းျပစြာ ေျပာဆိုျပဳ မူျခင္းမ်ား ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃. မိမိေၾကာင့္ တစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာသူတစ္ဦးအား မေတာ္တဆထိခိုက္နစ္နာမွုရွိပါက ေႏွာင့္ေႏွးၾကန႔္ၾကာျခင္း မရွိေစဘဲ ထိုတစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာပုဂၢိဳလ္အား မိမိ၏အမွားကို ဝန္ခံၿပီးထိုတစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာပုဂၢိဳလ္ေက်နပ္သည္အထိ ေတာင္းပန္ရာ၏။

၄. တစ္စုံတစ္ေယာက္ေၾကာင့္ မိမိတြင္ မေတာ္တဆထိခိုက္နစ္နာမွုရွိပါကလည္း ထိုတစ္စုံတစ္ေယာက္မွသူ႔အမွားကို ဝန္ခံၿပီး မိမိအား ေတာင္းပန္လၽွင္ အျပစ္မွခြင့္လႊတ္ေၾကာင္းမ်ားကို ယဥ္ေက်းစြာ ေျပာအပ္၏။

၅. လူအမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရာေနရာမ်ားတြင္ တံေတြးမေထြးပါႏွင့္။ ကြမ္းတံေတြးေထြးျခင္းကို အထူးေရွာင္ရွားသင့္ေပသည္။ တံေတြးေထြးျခင္းသည္ ညစ္ညမ္းေစ႐ုံမၽွမက ဥပါဒ္အႏၲရာယ္ကိုလည္း ျဖစ္ေစ၏။

၆. ရထားအတြင္း၊ သေဘၤာအတြင္း၊ ဘတ္စ္ကားမ်ားအတြင္းစသည့္ လူအမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရာေနရာမ်ားတြင္ စကားက်ယ္စြာ မေျပာရ၊ ေအာ္ဟစ္ျခင္းကို မျပဳရ။ မိမိတို႔အခ်င္းခ်င္း ၾကား႐ုံမၽွသာ အသံတိုးတိုးစကားေျပာရာ၏။

၇. ပါးစပ္ထဲတြင္ တစ္စုံတစ္ရာရွိစဥ္ စကားမေျပာရ။ သူတစ္ပါးမခံသာေသာ အနံ့ရွိသည့္ ပစၥည္းမ်ားကိုပင္ အသုံးမျပဳရ။ မိမိ၏ ေဆးလိပ္အနံ့၊ အရက္အနံ့၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ နီအနံ့တို႔သည္ ပတ္ဝန္းက်င္ကို မထိခိုက္ေစရန္ သတိျပဳရာ၏။

၈. စကၠဴ စုတ္၊ မုန႔္ထုပ္စကၠဴ ၊ သစ္သီးခြံ၊ စားႂကြင္း စသည္တို႔ကို မညစ္ပတ္ေအာင္ သတိျပဳရာ၏။

၉. ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္းကို လူေရွ႕တြင္ တတ္နိုင္သမၽွ မျပဳလုပ္ရာ၊ တစ္ျခားေနရာသို႔ ထသြားျခင္းငွာ မတတ္နိုင္ပါလၽွင္ လက္ကိုင္ပဝါအုပ္၍ ျပဳလုပ္ရာ၏။ အခ်ိဳ႕သူတို႔သည္ လူေရွ႕တြင္ သမ္းျခင္းကိုပင္ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၁၀. ဘူတာ႐ုံ၊ သေဘၤာဆိပ္၊ ကားဂိတ္၊ ႐ုပ္ရွင္႐ုံ၊ ဇာတ္႐ုံ၊ ကုန္တိုက္စသည္တို႔၌ အတင္းဝင္ျခင္း၊ ထြက္ျခင္းတို႔တြင္ တိုးေဝွ႕ျခင္းမရွိဘဲ တစ္ေယာက္ေနာက္ တစ္ေယာက္စီကာ မိမိအလွည့္ကို ေစာင့္ဆိုင္းရာ၏။ ဤသို႔ေသာေနရာမ်ိဳးတြင္ မိမိအတြက္ အလ်င္ရရန္၊ ေရာက္ရန္ တိုးေဝွ႕၍ တက္ျခင္း၊ ေရာက္ႏွင့္ၿပီးသူတို႔ကို ေက်ာ္၍တက္ျခင္း၊ ေနရာေကာင္းကို လုျခင္း၊ ေနရာေရြးျခင္း၊ မိမိကိုသာလၽွင္ ဦးစြာေဆာင္ရြက္ေစလိုျခင္းစေသာ အျပဳအမူတို႔သည္ ယဥ္ေက်းေသာ နိုင္ငံႀကီးသားတို႔၏ အျပဳအမူမဟုတ္ေၾကာင္းကို အထူးသတိျပဳရာသည္။

၁၁. လူစည္ကားရာ အရပ္တြင္ မိန္းကေလးမ်ားရွိရာသို႔ အတင္းဝင္၍တိုးျခင္း၊ အသားခ်င္း မထိထိေအာင္ တမင္သက္သက္ တိုးကပ္ျခင္း၊ အခြင့္ေရးယူျခင္း၊ ေနာက္ေျပာင္ေျပာဆိုျခင္းသည္ လြန္စြာရိုင္းျပေသာ အမူအရာျဖစ္၍ လြန္စြာရွက္ဖြက္ေကာင္းလွ၏။ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' ကစားစဥ္ ယဥ္ေက်းျခင္း - How to Be Polite Playing ' 

သည္ ယဥ္ေက်းမွဳ အရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. ကစားေသာအခါ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ေစရန္ႏွင့္ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ရန္ကိုသာ ဂ႐ုျပဳရာ၏။ သူတစ္ပါးအား ထိခိုက္နစ္နာေစျခင္း မရွိေစသင့္။ (ကိုယ္လက္အဂၤါ က်န္းမာသန္စြမ္းေစေသာ ကစားနည္းမ်ားကိုသာလၽွင္ ကစားရာ၏)

၂. ကစားေသာအခါ အစုအသင္းဖြဲ႕၍ ကစားျခင္းသည္ တစ္ကိုယ္ေကာင္းႀကံတတ္ေသာ စိတ္ကို ပယ္ေဖ်ာက္ေစေသာေၾကာင့္ ထိုကစားနည္းမ်ိဳးကို အားေပးရာ၏။ (တစ္ကိုယ္ေကာင္း အစြမ္းျပျခင္းထက္ အဖြဲ႕သားမ်ားႏွင့္ မၽွတညီညြတ္စြာ ကစားျခင္းကို ျပဳရာသည္။)

၃. အေပ်ာ္အရႊင္ အနိုင္အရွုံးကစားျခင္း၌ အရွုံးအနိုင္ကို ပဓာန မထားဘဲ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ေစရန္ကိုသာလၽွင္ ပဓာနထား၍ ကစားရာ၏။

၄. ကစားရာ၌ ဝမ္းသာဝမ္းနည္းျခင္းကို ထင္ရွားမျပရာ။ (နိုင္ေသာပြဲကို ကစားသကဲ့သိုပင္ ရွုံးေသာပြဲကိုလည္း စိတ္မပ်က္ဘဲ ကစားရာ၏။)

၅. အျငင္းအခုန္ျဖစ္လၽွင္ တစ္ဘက္သားဆႏၵ ေျပာလိုခ်က္ကိုလည္း ၾကည့္ရွုနားေထာင္ပါ၊ အျငင္းမသန္ပါေစႏွင့္။

၆. ဒိုင္လူႀကီး၏ အဆုံးအျဖတ္ကို မွားသည္ျဖစ္ေစ၊ မွန္သည္ ျဖစ္ေစ၊ ဆင္ေျခမတက္ဘဲ အမိန႔္ကို ရိုေသစြာ နာခံရမည္။

၇. ဒိုင္လူႀကီးမရွိလၽွင္ အသင့္အတင့္ျဖစ္ေအာင္ အညီအညြတ္ ဆုံးျဖတ္ပါ။

၈. ကစားစဥ္ မေတာ္တစထိခိုက္မိလၽွင္ အျပစ္မယူပါႏွင့္။ တမင္လုပ္သည္မဟုတ္ဟု ယူဆပါ။

၉. မိမိကလည္း မရည္ရြယ္ဘဲႏွင့္ ထိုကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္မိတတ္သည္ကို သတိျပဳပါ။

၁၀. ၾကမ္းတမ္းေသာ စကား၊ ၾကမ္းတမ္းေသာ အျပဳအမူတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ (ရွုံး၍ရမ္းျခင္းသည္ အလြန္ရွက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ အျပဳအမူျဖစ္၏။)

.

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐

' အေထြေထြ ယဥ္ေက်းျခင္း - How to Be Polite Everywhere ' 

သည္ ယဥ္ေက်းမွုအရပ္ရပ္ထဲမွ တစ္ခ်က္အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

၁. သူတစ္ပါးႏွင့္ မိမိမိတ္ေဆြတို႔၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာအတြင္းေရးကိစၥမ်ား၊ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ မိမိမိသားစု၏အတြင္းေရးကိစၥမ်ား၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကို အျခားသူမ်ားအား မေျပာရ။ သူတစ္ပါး၏မိသားစု အတြင္းေရးအားနည္းခ်က္မ်ားကို အေသးစိတ္မသိခ်င္ရ။ မိသားစုဝင္အခ်င္းခ်င္း အားနည္းခ်က္မ်ား၊ မေက်နပ္ခ်က္မ်ားရွိပါက ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းေဆြးေႏြးတိုင္ပင္အေျဖရွာသင့္သည္။ ျဖစ္သင့္သည္မွာ မိသားစုဝင္တစ္ခ်ိဳ႕၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို မိသားစုဝင္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္းသာ ယဥ္ေက်းစြာ၊ စိတ္ရွည္စြာျဖင့္ မိသားစုစိတ္ဓာတ္ (family spirit) ေျပလည္သည္အထိ ညႇိႏွိုင္းေဆြးေႏြးအေျဖရွာသင့္ပါသည္။ (Compromise is better than fighting) (Negotiation is better than confrontation) (Patience is better than confrontation) (Forgiveness is better than confrontation)

၂. အရာရာတြင္ တစ္ဖက္စြန္းမေရာက္ေစရ။ မေလ်ာ့မတင္းအလယ္အလတ္ ျပဳက်င့္ရာ၏။(ေလ်ာ့လြန္းလၽွင္ လူေစာ္ကားခံရတတ္၏။ တင္းမာလြန္းလၽွင္ လူမုန္းခံရတတ္၏။)

၃. လူႀကီးလူေကာင္းမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ လူစိမ္းမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း စကားေျပာလၽွင္ ေခါင္းငုံ႔၍မေျပာပါႏွင့္ ထိုသူတို႔၏ မ်က္ႏွာကို ရိုးသားတည္ၾကည္စြာျဖင့္ ၾကည့္၍ ေျပာရာ၏။ ၄. စကားေျပာဆိုရာတြင္ ရွက္ကန္းကန္းလည္းမျဖစ္ႏွင့္။ ရဲတင္းလြန္းေသာ အမူအရာျဖင့္ မဖြယ္မရာလည္း မျပဳႏွင့္။

၅. သူတစ္ပါး စကားေျပာလၽွင္ ၾကားျဖတ္၍ မေျပာရ။ ထိုသူ၏ စကားဆုံးေအာင္ ေစာင့္ဆိုင္းရာ၏။ အကယ္၍ စိတ္မပါသည့္တိုင္ေအာင္ စိတ္မပါသည့္အမူအရာကို မျပဘဲ စိတ္ဝင္တစား နားေထာင္ရာ၏။

၆. ျဖည့္စြက္၍ ေျပာရန္ရွိေသာ္လည္း ထိုသူစကားၿပီးဆုံးမွ ယဥ္ေက်းေသာအမူအရာႏွင့္ ရိုေသစြာ ျဖည့္စြက္ရမည္။ (မိမိတတ္ကၽြမ္းနားလည္ေၾကာင္း ျပလိုသည့္ သေဘာ၊ လူတတ္ႀကီးလုပ္လိုသည့္သေဘာ၊ ဆရာလုပ္လိုသည့္ သေဘာျဖင့္ ေျပာဆိုျခင္းမျပဳရ)။

၇. သူတစ္ပါး၏ အျပစ္ကို မေျပာဘဲ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ သို႔မဟုတ္ အေကာင္းကိုသာလၽွင္ ေျပာရာ၏။ ခ်ီးမြမ္းစရာေကာင္းကြက္မရွိလၽွင္ ကဲ့ရဲ့ရွုံ႔ခ်ျခင္းထက္ ထိုသူ၏အေၾကာင္းကို မေျပာဘဲေနျခင္းက အေကာင္းဆုံးျဖစ္သည္။

၈. ေဒါသထြက္ေနသူတစ္စဦးႏွင့္ အတုံ႔အျပန္ေျပာဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ တစ္ယူသန္သူႏွင့္လည္း ယွဥ္ၿပီး ေျပာဆိုျခင္း မျပဳအပ္။ ထိုသူႏွင့္ မလႊဲမေရွာင္သာ၍ ေျပာရလၽွင္ ျဖည္းညင္းစြာ၊ ခ်ိဳသာစြာ ေျပာဆိုအပ္၏။

၉. မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္းပင္လၽွင္ မႏွစ္သက္ဖြယ္ေသာ စကား၊ အက်ိဳးမရွိေသာ စကားကို မေျပာရာ၊ ေျပာေလ့ရွိလၽွင္ အက်င့္ပါတတ္၏။ ၁၀. လူႀကီးလူေကာင္းသားသမီးပီသစြာ မိေကာင္း ဖခင္သားသမီးပီသစြာ ရိုင္းပ်ေသာ စကားအသုံးအႏွုန္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ စိတ္ဆိုးေသာအခါမွာပင္ မသုံးမိရန္ သတိထားရာ၏။ (လၽွာကိုထိန္းနိုင္လၽွင္ ကိုယ္ကို ထိန္းနိုင္လာလိမ့္မည္)။

၁၁. မေကာင္းေသာစကားကို မေျပာမိေစရန္ မေကာင္းေသာ အလုပ္ကို မလုပ္မိေစရန္ သတိႀကီးစြာ ထားရာ၏။ သူတစ္ပါး ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ေနပါလၽွင္ ေရွာင္၍သြားရာ၏။ တစ္စုံတစ္ရာအား အားေပးျခင္း မျပဳဘဲ ဆိတ္ဆိတ္ေနရာ၏။ ရြယ္တူခ်င္းျဖစ္ေသာ္ ဆုံးမရာ၏။

၁၂. မိမိႏွင့္ မဆိုင္ေသာေနရာ၊ မသြားသင့္ေသာေနရာမ်ားကို မသြားရ။ သူတစ္ပါး၏ ပစၥည္းအသုံးအေဆာင္မ်ားကိုလည္း ခြင့္ျပဳခ်က္မေတာင္းပဲ ဆြဲကိုင္မၾကည့္ရ။ သူတစ္ပါး၏ အလုပ္ေနရာ/အလုပ္ခန္းေနရာမ်ားကို ခြင့္ျပဳခ်က္မေတာင္းပဲ ဝင္ေရာက္မၾကည့္ရ။ မိမိႏွင့္မဆိုင္ေသာသူတစ္ပါး၏အိပ္ခန္းတြင္းဝင္ေရာက္မၾကည့္ရ။ သူတစ္ပါးကိုလည္းမိမိအိပ္ခန္းတြင္းကိုဝင္ေရာက္မၾကည့္ေစရ။

၁၃. မိမိႏွင့္ဆိုင္ေသာ ကိစၥျဖစ္ေစကာမူ မိမိအား သိေစေသာအခါမွသာလၽွင္ သိရာ၏။ သိလိုေဇာႏွင့္ ေလာဘတႀကီး စကားမဆုံးမီ ေမးျမန္းျခင္းမျပဳႏွင့္။ အခြင့္ကိုေစာင့္၍ ေမးသင့္မွ ေမးရာ၏။

၁၄. အျခားသူမ်ား၏ စာအိတ္မ်ား၊ စာရြက္စာတမ္းမ်ားအား ေစာင္းငဲ့၍ပင္ မၾကည့္ရာ၊ ဖြင့္မဖတ္ရ။

၁၅. မိမိေဆာင္ရြက္ရန္ တာဝန္ဝတၱရားရွိပါက မညည္းညဴပါႏွင့္။ ညည္းတြားတတ္သူသည္ မည္သည့္ေနရာမၽွ အသုံးမဝင္ေခ်။ အမ်ား၏ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစ႐ုံမၽွမက ၾကားသူတို႔စိတ္တြင္ မႏွစ္ၿမိဳ႕မွုကို ျဖစ္ေစသည္။

၁၆. မည္သည့္အခါမဆို မ်က္ႏွာကို ေကာင္းစြာၾကည္ၾကည္လင္လင္ထားရာ၏။ မေကာင္းေသာ ေဘးဒုကၡေတြ႕သည့္အခါမွာပင္ စိတ္ညစ္မေနဘဲ အျပဳံးျဖင့္ စိတ္ၾကည္လင္စြာ အေကာင္းဘက္က ယူရာ၏။

၁၇. ျပဳံးရႊင္ေသာ မ်က္ႏွာ Smiling face with smile eyes ကို ထားနိုင္သမၽွ ထားပါ။

၁၈. သန႔္ရွင္းမွုသည္ အလြန္အေရးႀကီးသည္။ မိမိ၏ အဝတ္အစား အသုံးေဆာင္ပစၥည္းမ်ား သန႔္ရွင္းစင္ၾကယ္ဖို႔ သတိျပဳပါ။ အဝတ္အစားႏွင့္ အသုံးေဆာင္ပစၥည္းမ်ား သန႔္ရွင္းစင္ၾကယ္ဖို႔ထက္ စိတ္ထားျဖဴစင္ျမင့္ျမတ္သန႔္ရွင္းျခင္းက ပိုၿပီး အေရးႀကီးပါသည္။

၁၉. လူတစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အခင္အမင္ပ်က္ေစေသာ၊ မုန္းတီးေစေသာ၊ ခိုက္ရန္ေဒါသျဖစ္ေစေသာ၊ မသင့္ေတာ္ေသာ အေျပာအဆိုအမူအက်င့္တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၂၀. ႏွုတ္ခ်ိဳ သၽွိတစ္ပါး၊ ႏွုတ္ေကာင္းလၽွင္ျပည္စိုး၊ စကားကၽြံေသာ္ ႏုတ္မရ ၊ ႏွုတ္ေၾကာင့္ေသ လက္ေၾကာင့္ေၾက— ဆိုေသာ စကားပုံမ်ားကို သတိျပဳပါ။

၂၁. တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး အတတ္နိုင္ဆုံး အေကာင္းျမင္ဝါဒ (optimism) ျဖင့္ၾကည့္ျမင္နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။ မေကာင္းျမင္ဝါဒ (pessimism) ကို အတတ္နိုင္ဆုံး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

၂၂. သူတစ္ပါး၏ ေပ်ာ္ရႊင္မွုကို မေႏွာင့္ယွက္ပါႏွင့္။ လူတိုင္းအေပၚ ေျဖာင့္မတ္ေသာ စိတ္ေစတနာေကာင္းထားပါ။

၂၃. အလုပ္တြင္ျဖစ္ေစ၊ အိမ္တြင္ျဖစ္ေစ၊ လမ္းတြင္ျဖစ္ေစ မည္သည့္ေနရာတြင္မဆို၊ မည္သူ႔ကိုမဆို ႀကီးနိုင္ငယ္ညႇင္းမလုပ္ရ။ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕စြာ ေျပာဆိုဆက္ဆံတတ္ပါေစ။ သည္းခံျခင္း (patience)၊ ခြင့္လႊတ္ျခင္း (forgiveness) စေသာ ေကာင္းမြန္ေသာ စိတ္ေနစိတ္ထားမ်ားရွိပါေစ။ မိမိမွာ တာဝန္ေပးခံရ၍ ဩဇာအာဏာ ရွိလာလၽွင္ ငယ္သားကို မညႇင္းပါႏွင့္။ မႀကိမ္းေမာင္းပါႏွင့္။ ယဥ္ေက်းစြာ ေျပာဆို ဆက္ဆံတတ္ပါေစ။

၂၄. မိမိအိမ္သားအခ်င္းခ်င္းသာမက တစ္ပါးသူမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေျပာဆိုရာတြင္ ယဥ္ေက်းလိမၼာစြာ ေျပာဆိုဆက္ဆံသင့္ၿပီး လူစိမ္းမ်ားျဖစ္လင့္ကစား ဦးေလးအရြယ္ရွိသူကို “ဦးေလး” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ အေဒၚအရြယ္ရွိသူကို “အေဒၚ” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ အစ္ကိုအစ္မအရြယ္ရွိသူကို“အစ္ကို၊ အစ္မ” ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ညီေလးေမာင္ေလးညီမေလးအရြယ္ရွိသူကို “ညီေလး၊ ေမာင္ေလး၊ ညီမေလး” ဟူ၍ လည္းေကာင္း ယဥ္ေက်းစြာ ေျပာဆိုဆက္ဆံရာ၏။ မည္သူ႔ကိုမဆို ရိုင္းျပစြာ မဆက္ဆံရ။ မိမိထက္ အသက္မ်ားစြာႀကီးသူမ်ား၊ ဂုဏ္ႀကီးသူမ်ားကို “ခင္ဗ်ား”၊ “မင္း” ၊“ငါ”၊ “ေဟ့ေကာင္”၊ “ဟိုေကာင္”၊ “ဟိုေကာင္မ” ...စသည္ျဖင့္ ရိုင္းျပစြာေျပာဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၂၅. စကားေျပာရာတြင္ သူတစ္ပါး၏မ်က္ႏွာကိုသာၾကည့္၍ေျပာရာ၏။ သူတစ္ပါး၏ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္အပိုင္းမ်ား၊ အဝတ္အစားမ်ားကို head to toe, toe to head (curiosity) စပ္စပ္စုစု ေလ့လာၾကည့္ရွုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၂၆. သူတစ္ပါး၏ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကိစၥမ်ား၊ သူတစ္ပါး၏ မိသားစုအတြင္းေရးကိစၥမ်ားေလ့လာစပ္စုျခင္း၊ စုံစမ္းေမးျမန္းျခင္း၊ တစ္စုံတစ္ဦးသို႔ ထပ္ဆင့္ေျပာဆိုျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၂၇. ရည္ရြယ္ခ်က္ပါသည္ျဖစ္ေစ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္မပါသည္ျဖစ္ေစ၊ တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္ဝိုက္၍ျဖစ္ေစ မိမိေၾကာင့္ သူတစ္ပါး၏ အက်ိဳးစီးပြား၊ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္နစ္နာသည္ရွိေသာ္ ေတာင္းပန္ဖို႔ ဝန္မေလးရ/မရွက္ရ။ အမွားကို ေတာင္းပန္ျခင္း၊ ဝန္ခံျခင္းသည္ ရွက္စရာမဟုတ္ပါ။ သို႔ရာတြင္ ေနာက္ထပ္အလားတူအမွားမ်ိဳး ထပ္မံမျပဳလုပ္မိေအာင္/ထပ္မံမမွားေအာင္ ဆင္ျခင္ဖို႔အေရးႀကီး၏။ အတိတ္က အမွားတစ္စုံတစ္ရာ ေျပာမွားလုပ္မွားရွိပါက ထိုအမွားကို ေနာင္တရၿပီးျပဳ ျပင္ဖို႔ အေရးႀကီးပါ၏။

၂၈. ခ်စ္စကိုရွည္ေစ၊ မုန္းစကိုတိုေစေသာ သနားသည္းခံတတ္ေသာ၊ နားလည္မွုရွိေသာ၊ အျပန္အလွန္ေလးစားမွုရွိေသာ၊ မြန္ျမတ္သန႔္စင္ေသာ ေမတၱာ၊ က႐ုဏာ၊ သည္းခံစိတ္ထားရွိရမည္။

၂၉. ခ်မ္းေျမ့သာယာေသာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းေသာ မိသားစု (Happy family) ျဖစ္ေအာင္ မိသားစုဝင္တိုင္းက (fidelity, honesty and loyalty) ကိုယ္စီက်င့္ႀကံေနထိုင္ရာ၏။

၃၀. (အိမ္ေထာင္ရွိသူျဖစ္က) ေအးအတူပူအမၽွ အတူတကြ သစၥာရွိလ်က္ ရာသက္ပန္ ခ်စ္ခင္ျမတ္နိုးစြာ ေပါင္းသင္းရာ၏။ divorce, adultery, homosexual, polygamy စေသာ မေကာင္းေသာ မ်ိဳးစုံတို႔အား ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃၁. မည္သူမဆို အသိပညာ၊ အတတ္ပညာ သင္ယူျခင္း၊ ကၽြမ္းက်င္ျခင္း ရွိရမည္။

၃၂. မမွန္ကန္ေသာ၊ အက်ိဳးမရွိေသာ၊ အတင္းအဖ်င္းစကားမ်ား ေျပာဆိုနားေထာင္ျခင္း၊ သူတစ္ပါးအိမ္သို႔ အဓိပၸာယ္မဲ့၊ အေၾကာင္းမဲ့ လည္ပတ္သြားလာျခင္း၊ အက်င့္စာရိတၱမေကာင္းေသာ၊ အက်င့္စာရိတၱနာမည္ပ်က္ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုဆက္သြယ္ျခင္းမ်ားမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃၃. ရိုးသားေျဖာင့္မတ္ၿပီး သစၥာသမာဓိတည္ၾကည္ေသာ လူေကာင္းသူေကာင္းမ်ားကို ယဥ္ေက်းေလးစားျခင္းမရွိသည့္အျပင္ မိမိစိတ္သေဘာႏွင့္ မတိုက္ဆိုင္ေလတိုင္း ဂါရေဝါစ နိဝါေတာစ တရားႏွင့္မညီဘဲ ၾကမ္းတမ္းရိုင္းျပစြာဆက္ဆံျခင္းမ်ားမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃၄. မိမိသည္သာအေတာ္ဆုံး၊ အေကာင္းဆုံး၊ အလုပ္အမ်ားဆုံး၊ အႀကီးက်ယ္ဆုံးဟု ထင္မွတ္ကာ ရာထူးမာန္၊ ပစၥည္းမာန္ စေသာ မာန္မာနမ်ားတက္ႂကြေနျခင္း၊ ေအာက္ေျခလြတ္ေနျခင္း၊ ေမာက္မာလြန္းျခင္း (ဝါးလုံးေခါင္းထဲတြင္လသာေနျခင္း) မ်ား (arrogance, selfishness and rudeness) မ်ားမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ သူခိုးက-လူကိုဟစ္သည့္သေဘာ၊ (ေကာက္ညႇင္းက မေစးပဲ- ဆန္ၾကမ္းက ေစးေနျခင္း) မ်ိဳးကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃၅. (အိမ္ေထာင္ရွိသူမ်ားျဖစ္ပါက) ရိုးသားေျဖာင့္မတ္ၿပီး အိမ္ေထာင္ေရး၊ လူမွုေရးသစၥာရွိရာ၏။ (fidelity, honesty, humility, mutual respect, mutual understanding and loyalty မ်ားႏွင့္ ကိုယ္စီက်င့္ႀကံေနထိုင္ရာ၏။) တစ္ပါးသူမ်ားႏွင့္ ေျပာဆိုဆက္ဆံရာတြင္ ပတ္ဝန္းက်င္အျမင္တင့္တယ္ အဆင္ေျပမွုရွိေအာင္ မေနတတ္ျခင္း၊ သံသယျဖစ္စရာအေျပာအဆို အျပဳအမူမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းတို႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၃၆. လူတိုင္းအေပၚယုံၾကည္လြန္းျခင္း၊ သံသယမ်ားလြန္းျခင္း၊ သူတစ္ပါးအေပၚ အထင္ႀကီးလြန္းျခင္း၊ အထင္ေသးလြန္းျခင္းစေသာ အစြန္းေရာက္ျခင္းမ်ား ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။ (မေလၽွာ့မတင္း ပုံမွန္ဆက္ဆံေျပာဆိုျခင္းႏွင့္အရာရာကိုသတိႏွင့္ယွဥ္ၿပီး ေဝဖန္ပိုင္းျခားနားလည္ျခင္း၊ အမွားႏွင့္အမွန္တို႔ကို ေဝဖန္ပိုင္းျခားနိုင္ေသာ အေတြးအေခၚ ဆင္ျခင္တုံတရား (right thought and right logical arrangement) ရွိရာ၏။

၃၇. မိသားစုဝင္အခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေစ၊ သူငယ္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေစ ေက်နပ္မွုတစ္စုံတစ္ရာမရွိလၽွင္ ျပႆနာတစ္စုံတစ္ရာေပၚေပါက္လၽွင္ မိသားစုဝင္အခ်င္းခ်င္း၊ သူငယ္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္း မာန္မာနမရွိပဲ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕စြာ အျပန္အလွန္ ညႇိႏွိုင္းေဆြးေႏြးအေျဖရွာရာ၏။

၃၈. မည္သူ႔ကိုမဆို အတတ္နိုင္ဆုံး ကူညီပံ့ပိုးမွုရွိရာ၏။ Helping hand ရွိရာ၏။

၃၉. မည္သူ႔ကိုမဆို (ill treatment, self-conceited, insulting, arrogance, bullying, controversy, confrontation, conflict) ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၄၀. အတင္းအဖ်င္းေျပာျခင္း (gossiping)၊ ျပစ္တင္ကဲ့ရဲ့ျခင္း (blaming culture)၊ မေကာင္းသည့္အျပဳအမူ (bad behaviour) တို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၏။

၄၁. ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ မိဘ၊ ဆရာတို႔၏ ဂုဏ္ေက်းဇူး၊ ေက်းဇူးတရား (gratitude) ကို ဘယ္ေသာအခါမၽွ မေမ့ရ၊ အျမဲထာဝရ ေက်းဇူးသိတတ္ရာ၏။ (on repaying debts of gratitude)

၄၂. မိမိ၏ အေတြးအေခၚ၊ အေျပာအဆို၊ အျပဳအမူတို႔သည္ မွန္ကန္မွုရွိမရွိ၊ ေကာင္းက်ိဳးရွိမရွိ မိမိကိုယ္မိမိ စမ္းစစ္ၾကရာ၏။ (introspection and self-analysis)

Politeness costs nothing and gains everything!!!

Positive politeness is very essential!!!

Physical politeness is the best!!!

Verbal politeness is the best!!!

Mental politeness is the best of the best!!!

How to say polite talk!

How to study good behaviour!

Do you know how to obey and abide the good manners, ethics, civics, etiquette!

Important Manners and Etiquette for Every Day!

Basic discipline of Burmese civilization!

Humility is characteristic of the truly WISE

-

ကိုးကား … 

    ↑ http://karateandknowledge.blogspot.com/p/blog-page.html

    ↑ https://allfamouspeople.wordpress.com/2013/02/09/myoma-myint-kywe/

    ↑ http://karateandknowledge.blogspot.com/p/politeness-costs-nothing-and-gains.html

    ↑ ၂၀၀၅ ခုနစ္ ၿမိဳ႕မ-ျမင့္ႂကြယ္ ေရးသားေသာ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမွု အထူးမွတ္သားဖြယ္ႏွင့္ လူငယ္ေရးရာ မွတ္စုမ်ား စာအုပ္

    ↑ သိပၸံစိုးရင္ ၏ ယဥ္ေက်းမွုသမိုင္း စာအုပ္

    ↑ လိမၼာယဥ္ေက်း ျပည့္ရင္ေသြး၊ ျပည္သူ႔နီတိ ႏွင့္ ေလာကနီတိ၊ ေမာင္ေမာင္တိုး

171.96.185.131 ၁၆:၀၆၊ ၁၇ ေမ ၂၀၁၅ (UTC).

.

❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐ ❐