"ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းျခင္း"
"ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းျခင္း"
ကိုျဖဴ ။ ။ လူေတြဟာ ပစၥည္းေတြကို ဘယ္လိုပိုင္ဆိုင္လာသလဲ။ မိမိပိုင္ဆိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြကို အျခားသူပိုင္ဆိုင္ သြားေအာင္ ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ႔ လုပ္ရသလဲ ေျပာျပပါဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ဥပေဒမွာ ပစၥည္းကို(၂)မ်ိဳး ခြဲျခားတယ္။ (က) ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းနဲ႔ (ခ) မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းလို႔ ခြဲျခားတယ္။ (က) ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ေတြကေတာ့ ဆိုင္ကယ္၊ ကား၊ ပဲ၊ ေျပာင္း၊ စပါး၊ ဆန္၊ သစ္၊ ကုန္စည္၊ လက္၀တ္ရတနာ၊ အ၀တ္အစား စတဲ့ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ (ခ) မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ဆုိတာကေတာ့ လယ္၊ ယာ၊ ၿခံေျမ၊ ဂရန္ေျမ၊ ဘိုးဘြားပိုင္ေျမ၊ အေဆာက္အဦး၊ အုတ္တံတိုင္း၊ အၿမဲသုံးစြဲရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ေျမမွာ စိုက္ထူးထားတဲ့အရာ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းႏွင့္ လက္၀ယ္ရွိျခင္း ပိုင္ဆိုင္ျခင္းဆိုတာ ပစၥည္းတစ္ရပ္အေပၚမွာ ဥပေဒအရ အခြင့္အေရးရွိတာကို ေခၚပါတယ္။ ပစၥည္းေတြကို မိမိလက္၀ယ္ ရွိျခင္း (မိမိလက္ထဲမွာ/မိမိစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာရွိျခင္း) ဟာ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းရဲ႕ အေျခခံအခ်က္ျဖစ္တယ္။ လက္၀ယ္ရွိျခင္းဟာ အေၾကာင္းျခင္းရာအရ အမွန္တကယ္ လက္၀ယ္ရွိၿပီး ပိုင္ဆိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တရား၀င္ပိုင္ဆိုင္ျခင္းဆိုတာဥပေဒအရ ပိုင္ ဆိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕ဘ၀မွာ လူတစ္ေယာက္ လက္ထဲမွာ ပစၥည္းတစ္ခု လက္၀ယ္ရွိေနေပမယ့္ ထိုလူ ပိုင္ဆိုင္တဲ့ပစၥည္း ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မယ္။ လူဟာ မိမိပိုင္တဲ့ပစၥည္းကိုသာ မိမိလက္၀ယ္ရွိႏိုင္ၿပီး လက္၀ယ္ရွိတဲ့ပစၥည္းဟာ ဒီလူပိုင္တဲ့ပစၥည္းလို႔လည္း ယူဆႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ (ျခြင္းခ်က္ႏွစ္ခု) ရွိတယ္။ (က) မိမိမပိုင္ဘဲ လက္၀ယ္ရွိေနတတ္တယ္။ (အိမ္ငွားအျဖစ္ အိမ္လက္၀ယ္ရွိမႈ) (ခ) မိမိပိုင္ဆိုင္ေသာ္လည္း လက္၀ယ္မွာ မရွိတတ္ဘူး။ (ေၾကြးရွင္ဟာ ရစရာအေၾကြးေတြ အမ်ားႀကီးရွိ/ပိုင္ဆိုင္ေပမယ့္ သူ႕ လက္ထဲမွာ မရွိဘူး။) ေနာက္ၿပီး လူတစ္ေယာက္ ပိုင္တဲ့ပစၥည္းကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ လက္၀ယ္ရွိျခင္းေၾကာင့္ ထိုသူဟာ ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရသြားတတ္တယ္။ ဘယ္သူမွ မပိုင္တဲ့ပစၥည္းကို လက္၀ယ္ရရွိထားသူဟာ ထိုပစၥည္းအေပၚ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ (စကားပုံအေန ၾကာေတာ့ ကိုယ့္ရြာ၊ အငွားၾကာေတာ့ ကိုယ့္ဟာ) လက္၀ယ္ရွိျခင္းမွာ တိုက္ရိုက္အမွန္တကယ္ လက္၀ယ္ရွိျခင္းနဲ႔ တစ္ဆင့္ခံ လက္၀ယ္ရွိျခင္းဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ တစ္ ဆင့္ခံ လက္၀ယ္ရွိျခင္း (၃)မ်ိဳးရွိတယ္။ (က) မိမိ၏ကိုယ္စားလွယ္၊ အေစအပါးမွာတစ္ဆင့္ ပိုင္ရွင္က လက္၀ယ္ရွိျခင္း။ (ခ) အိမ္ငွား၏ လက္၀ယ္ရွိျခင္းသည္ အိမ္ရွင္၌ တစ္ဆင့္လက္၀ယ္ရွိျခင္း။ (ဂ) အေပါင္ပစၥည္းထား၍ ေငြေခ်းယူျခင္းေၾကာင့္ အေပါင္ခံယူထံ ပစၥည္းလက္၀ယ္ရွိျခင္းကို ပိုင္ရွင္ကတစ္ဆင့္ လက္၀ယ္ရွိ ျခင္း။ ပစၥည္းမ်ားကို ဘယ္လိုပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရလာသလဲ။ (က) အေမြဆက္ခံျခင္းေၾကာင့္ ပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ (၁) မိဘေသတဲ့အခါ သားသမီးမ်ားဟာ မိဘပိုင္ဆဲ့ ပစၥည္းအရပ္အရပ္အေပၚ ဆက္ခံပိုင္ခြင့္ရလာတယ္။ (၂) လင္မယားႏွစ္ဦးပိုင္ ပစၥည္းေတြအေပၚ လင္ေသမယား၊ မယားေသလင္က ဆက္ခံပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရလာတယ္။ (ခ) တရားရုံးဒီကရီစီရင္ခ်က္အရ ပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ စီရင္ခြင့္ရွိတဲ့ တရားရုံးက ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ဒီကရီစီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္လိုက္ရင္ ထိုလူဟာ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ (ဂ) ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းျခင္း အက္ဥပေဒအရ ဥပေဒႏွင့္အညီ လႊဲေျပာင္းျခင္းေၾကာင့္ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ ျဖစ္လာတယ္။ ကေန႔ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း (အိမ္၊ ေျမ) လႊဲေျပာင္းျခင္းအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။) လႊဲေျပာင္းတယ္ ဆိုတာ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္း၊ ေပးကမ္းျခင္း၊ ငွားရမ္းျခင္းနဲ႔ လဲလွယ္ျခင္းကို ေခၚပါတယ္။ (အတို မွတ္ - ေရာင္း ၊ ေပါင္၊ ေပး၊ ငွား၊ လဲ) လႊဲေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ဆိုတာ ဥပေဒ မလႊဲေျပာင္းရဘူးလို႔ တားျမစ္ထားတဲ့ပစၥည္း၊ အရာ(၈)မ်ိဳးကလြဲလို႔ က်န္တာလႊဲ ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ တားျမစ္ခ်က္ - ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းရာထူးကို မလႊဲေျပာင္းရ။ ဥပမာ - ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူး၊ ၀န္ႀကီးရာထူး၊ ညႊန္ခ်ဳပ္ရာထူးေတြ ေစ်းေကာင္းေပးလို႔ဆိုၿပီး ဘိန္းသူေဌးငေမွးကို ေရာင္းစားလိုက္လို႔ မရပါဘူး။ ဥပေဒက အတိအလင္း တားျမစ္ထားပါတယ္။ (ပုဒ္မ - ၆(စ)) လႊဲေျပာင္းႏိုင္သူ အသက္ရွင္ေနသူက အသက္ရွင္ေနစဥ္ကာလမွာ အျခားအသက္ရွင္ေနတဲ့လူကို လႊဲေျပာင္းႏိုင္တယ္။ အသက္ရွင္ေနသူဆိုတာ သက္ရွိလူသား၊ ကုမၸဏီ၊ အသင္းအဖြဲ႕၊ လူစုလူေ၀းတို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ လႊဲေျပာင္းမခံထိုက္သူ (က) မည္သူမွ မပိုင္တဲ့ လူ၊ သတၱ၀ါအားလုံး အသုံးျပဳခံစားႏိုင္တဲ့ (ေလ၊ ေရ၊ အလင္းေရာင္၊ ေနေရာင္ျခည္) ကို မည္သူမွ မပိုင္ထိုက္ဘူး။ (ခ) ဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ့ အဘိုးစားနား ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လႊဲတာကို မခံထိုက္ဘူး။ (ဘိန္းျဖဴ ၁၀ ကီလိုနဲ႔ အိမ္နဲ႔ လဲမယ္) (ဂ) လႊဲေျပာင္းခံယူရန္ မထိုက္တဲ့သူ (ႏိုင္ငံျခားသား၊ ရန္သူႏိုင္ငံသား) ေတြဟာ အိမ္ေျမေတြကို မပိုင္ထိုက္ဘူး။ တရား၀င္လႊဲေျပာင္းပုံနည္းလမ္း (က) စာေရးၿပီး လႊဲေျပာင္းရမည့္ပစၥည္း။ (ခ) မိသားစုစီမံမႈအရ လႊဲေျပာင္းျခင္း။ (ဂ) ခြင့္ျပဳခ်က္ႏွင့္ထားျခင္း။ (က) စာေရးသားၿပီး လႊဲေျပာင္းရမည့္ပစၥည္း ၁။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့အိမ္ေျမ ေရာင္းခ်ျခင္း။ ၂။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ လက္မဲ့ ေပါင္ျခင္း။ ၃။ အိမ္ေျမကို ႏွစ္အလိုက္ တစ္ႏွစ္ထက္ပို၍ ငွားရမ္းျခင္း။ ၄။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း လဲလွယ္ျခင္း။ ၅။ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းကို ေမတၱာျဖင့္ အပိုင္ေပးျခင္း။ ၆။ တရားစြဲပိုင္ခြင့္ကို လႊဲေျပာင္းျခင္း။ (ခ) မိသားစုစီမံမႈအရ လႊဲေျပာင္းျခင္း အေမြရွင္မေသမီျဖစ္ေစ၊ ေသၿပီးေနာက္ျဖစ္ေစ ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း (အိမ္၊ ေျမ) စတဲ့ အေမြပစၥည္းကို မည္သူ၊ မည္ သည့္ပစၥည္း၊ မည္ေရြ႕မည္မွ် ခြဲေ၀ယူၾကမည္ဆိုၿပီး မိသားစုအခ်င္းခ်င္း သေဘာတူ (ႏႈတ္)နဲ႔ ခြဲေ၀မႈျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္။ စာခ်ဳပ္စာ တမ္း ျပဳလုပ္ရန္မလိုပါ။ ဒါေပမဲ့ စာခ်ဳပ္ေရးသားၿပီး က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းပါေနရင္ စာခ်ဳပ္ကို မွတ္ပုံတင္ရမယ္။ (ဂ) ခြင့္ျပဳခ်က္ႏွင့္ထားျခင္း မေရြ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းအေပၚမွာ ေနထိုင္၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခြင့္ျပဳသူ ၾကည္ျဖဴသ ေလာက္သာ ခြင့္ျပဳျခင္း ခံရတဲ့လူမွာ ေနထိုင္ခြင့္၊ ပစၥည္းသုံးစြဲခြင့္ရတယ္။ ပစၥည္းကို လႊဲေျပာင္းေပးရာ မေရာက္ဘူး။ ကိုျဖဴ ။ ။ ခ်မ္းသာတဲ့ လူပ်ိဳႀကီးတစ္ေယာက္မွာ သိန္းတစ္ေသာင္းေလာက္တန္တဲ့ အိမ္ေတြေျမေတြ ရွိတယ္။ သူ ေစတနာရွိတဲ့ သူကေလးကို ပစၥည္းအားလုံး ေပးခ်င္တယ္။ အေရာင္းစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရမလား။ အေပးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရမလား။ ေခါင္းဖိုး ဘယ္ေလာက္က်မလဲ ဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ အေရာင္းစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ရင္ ေခါင္းဖိုးက်ပ္ သိန္း(၇၀၀)က်မယ္။ အေပးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရင္ ေခါင္းဖိုးက်ပ္သိန္း (၁၅၀) က်မယ္။ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းက ေမြးစားစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ေခါင္းဖိုး (၃၀၀)က်ပ္ပဲ ကုန္မယ္ဗ်ာ။ ကိုျဖဴ ။ ။ ကၽြန္ေတာ့္မိန္းမကို ကားတစ္စီးလို (ေရာင္း၊ ေပါင္၊ ေပး၊ ငွား၊ လဲ) လုပ္ခ်င္တယ္။ ရမလား ဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ ေခၚခဲ့။ ကား၀ယ္လက္ေတြကေတာ့ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း အစမ္းေမာင္းၾကည့္ၿပီး ႀကိဳက္မွ၀ယ္တတ္ တယ္ဗ်။
. Credit … Lawyer U Tun Kyi (မဟာ၀ိဇၨာ၊ သိပၸံ၊ ဥပေဒ)
ကိုျဖဴ ။ ။ လူေတြဟာ ပစၥည္းေတြကို ဘယ္လိုပိုင္ဆိုင္လာသလဲ။ မိမိပိုင္ဆိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြကို အျခားသူပိုင္ဆိုင္ သြားေအာင္ ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ႔ လုပ္ရသလဲ ေျပာျပပါဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ဥပေဒမွာ ပစၥည္းကို(၂)မ်ိဳး ခြဲျခားတယ္။ (က) ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းနဲ႔ (ခ) မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းလို႔ ခြဲျခားတယ္။ (က) ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ေတြကေတာ့ ဆိုင္ကယ္၊ ကား၊ ပဲ၊ ေျပာင္း၊ စပါး၊ ဆန္၊ သစ္၊ ကုန္စည္၊ လက္၀တ္ရတနာ၊ အ၀တ္အစား စတဲ့ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ (ခ) မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ဆုိတာကေတာ့ လယ္၊ ယာ၊ ၿခံေျမ၊ ဂရန္ေျမ၊ ဘိုးဘြားပိုင္ေျမ၊ အေဆာက္အဦး၊ အုတ္တံတိုင္း၊ အၿမဲသုံးစြဲရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ေျမမွာ စိုက္ထူးထားတဲ့အရာ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းႏွင့္ လက္၀ယ္ရွိျခင္း ပိုင္ဆိုင္ျခင္းဆိုတာ ပစၥည္းတစ္ရပ္အေပၚမွာ ဥပေဒအရ အခြင့္အေရးရွိတာကို ေခၚပါတယ္။ ပစၥည္းေတြကို မိမိလက္၀ယ္ ရွိျခင္း (မိမိလက္ထဲမွာ/မိမိစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာရွိျခင္း) ဟာ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းရဲ႕ အေျခခံအခ်က္ျဖစ္တယ္။ လက္၀ယ္ရွိျခင္းဟာ အေၾကာင္းျခင္းရာအရ အမွန္တကယ္ လက္၀ယ္ရွိၿပီး ပိုင္ဆိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ တရား၀င္ပိုင္ဆိုင္ျခင္းဆိုတာဥပေဒအရ ပိုင္ ဆိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕ဘ၀မွာ လူတစ္ေယာက္ လက္ထဲမွာ ပစၥည္းတစ္ခု လက္၀ယ္ရွိေနေပမယ့္ ထိုလူ ပိုင္ဆိုင္တဲ့ပစၥည္း ျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မယ္။ လူဟာ မိမိပိုင္တဲ့ပစၥည္းကိုသာ မိမိလက္၀ယ္ရွိႏိုင္ၿပီး လက္၀ယ္ရွိတဲ့ပစၥည္းဟာ ဒီလူပိုင္တဲ့ပစၥည္းလို႔လည္း ယူဆႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ (ျခြင္းခ်က္ႏွစ္ခု) ရွိတယ္။ (က) မိမိမပိုင္ဘဲ လက္၀ယ္ရွိေနတတ္တယ္။ (အိမ္ငွားအျဖစ္ အိမ္လက္၀ယ္ရွိမႈ) (ခ) မိမိပိုင္ဆိုင္ေသာ္လည္း လက္၀ယ္မွာ မရွိတတ္ဘူး။ (ေၾကြးရွင္ဟာ ရစရာအေၾကြးေတြ အမ်ားႀကီးရွိ/ပိုင္ဆိုင္ေပမယ့္ သူ႕ လက္ထဲမွာ မရွိဘူး။) ေနာက္ၿပီး လူတစ္ေယာက္ ပိုင္တဲ့ပစၥည္းကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ လက္၀ယ္ရွိျခင္းေၾကာင့္ ထိုသူဟာ ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရသြားတတ္တယ္။ ဘယ္သူမွ မပိုင္တဲ့ပစၥည္းကို လက္၀ယ္ရရွိထားသူဟာ ထိုပစၥည္းအေပၚ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ (စကားပုံအေန ၾကာေတာ့ ကိုယ့္ရြာ၊ အငွားၾကာေတာ့ ကိုယ့္ဟာ) လက္၀ယ္ရွိျခင္းမွာ တိုက္ရိုက္အမွန္တကယ္ လက္၀ယ္ရွိျခင္းနဲ႔ တစ္ဆင့္ခံ လက္၀ယ္ရွိျခင္းဆိုတာ ေတြ႕ရတယ္။ တစ္ ဆင့္ခံ လက္၀ယ္ရွိျခင္း (၃)မ်ိဳးရွိတယ္။ (က) မိမိ၏ကိုယ္စားလွယ္၊ အေစအပါးမွာတစ္ဆင့္ ပိုင္ရွင္က လက္၀ယ္ရွိျခင္း။ (ခ) အိမ္ငွား၏ လက္၀ယ္ရွိျခင္းသည္ အိမ္ရွင္၌ တစ္ဆင့္လက္၀ယ္ရွိျခင္း။ (ဂ) အေပါင္ပစၥည္းထား၍ ေငြေခ်းယူျခင္းေၾကာင့္ အေပါင္ခံယူထံ ပစၥည္းလက္၀ယ္ရွိျခင္းကို ပိုင္ရွင္ကတစ္ဆင့္ လက္၀ယ္ရွိ ျခင္း။ ပစၥည္းမ်ားကို ဘယ္လိုပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရလာသလဲ။ (က) အေမြဆက္ခံျခင္းေၾကာင့္ ပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ (၁) မိဘေသတဲ့အခါ သားသမီးမ်ားဟာ မိဘပိုင္ဆဲ့ ပစၥည္းအရပ္အရပ္အေပၚ ဆက္ခံပိုင္ခြင့္ရလာတယ္။ (၂) လင္မယားႏွစ္ဦးပိုင္ ပစၥည္းေတြအေပၚ လင္ေသမယား၊ မယားေသလင္က ဆက္ခံပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရလာတယ္။ (ခ) တရားရုံးဒီကရီစီရင္ခ်က္အရ ပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ စီရင္ခြင့္ရွိတဲ့ တရားရုံးက ပစၥည္းပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ဒီကရီစီရင္ခ်က္ ခ်မွတ္လိုက္ရင္ ထိုလူဟာ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ျဖစ္လာတယ္။ (ဂ) ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းျခင္း အက္ဥပေဒအရ ဥပေဒႏွင့္အညီ လႊဲေျပာင္းျခင္းေၾကာင့္ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ ျဖစ္လာတယ္။ ကေန႔ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း (အိမ္၊ ေျမ) လႊဲေျပာင္းျခင္းအေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။) လႊဲေျပာင္းတယ္ ဆိုတာ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္း၊ ေပးကမ္းျခင္း၊ ငွားရမ္းျခင္းနဲ႔ လဲလွယ္ျခင္းကို ေခၚပါတယ္။ (အတို မွတ္ - ေရာင္း ၊ ေပါင္၊ ေပး၊ ငွား၊ လဲ) လႊဲေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း ဆိုတာ ဥပေဒ မလႊဲေျပာင္းရဘူးလို႔ တားျမစ္ထားတဲ့ပစၥည္း၊ အရာ(၈)မ်ိဳးကလြဲလို႔ က်န္တာလႊဲ ေျပာင္းႏိုင္တယ္။ တားျမစ္ခ်က္ - ျပည္သူ႕၀န္ထမ္းရာထူးကို မလႊဲေျပာင္းရ။ ဥပမာ - ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူး၊ ၀န္ႀကီးရာထူး၊ ညႊန္ခ်ဳပ္ရာထူးေတြ ေစ်းေကာင္းေပးလို႔ဆိုၿပီး ဘိန္းသူေဌးငေမွးကို ေရာင္းစားလိုက္လို႔ မရပါဘူး။ ဥပေဒက အတိအလင္း တားျမစ္ထားပါတယ္။ (ပုဒ္မ - ၆(စ)) လႊဲေျပာင္းႏိုင္သူ အသက္ရွင္ေနသူက အသက္ရွင္ေနစဥ္ကာလမွာ အျခားအသက္ရွင္ေနတဲ့လူကို လႊဲေျပာင္းႏိုင္တယ္။ အသက္ရွင္ေနသူဆိုတာ သက္ရွိလူသား၊ ကုမၸဏီ၊ အသင္းအဖြဲ႕၊ လူစုလူေ၀းတို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ လႊဲေျပာင္းမခံထိုက္သူ (က) မည္သူမွ မပိုင္တဲ့ လူ၊ သတၱ၀ါအားလုံး အသုံးျပဳခံစားႏိုင္တဲ့ (ေလ၊ ေရ၊ အလင္းေရာင္၊ ေနေရာင္ျခည္) ကို မည္သူမွ မပိုင္ထိုက္ဘူး။ (ခ) ဥပေဒနဲ႔ မညီတဲ့ အဘိုးစားနား ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လႊဲတာကို မခံထိုက္ဘူး။ (ဘိန္းျဖဴ ၁၀ ကီလိုနဲ႔ အိမ္နဲ႔ လဲမယ္) (ဂ) လႊဲေျပာင္းခံယူရန္ မထိုက္တဲ့သူ (ႏိုင္ငံျခားသား၊ ရန္သူႏိုင္ငံသား) ေတြဟာ အိမ္ေျမေတြကို မပိုင္ထိုက္ဘူး။ တရား၀င္လႊဲေျပာင္းပုံနည္းလမ္း (က) စာေရးၿပီး လႊဲေျပာင္းရမည့္ပစၥည္း။ (ခ) မိသားစုစီမံမႈအရ လႊဲေျပာင္းျခင္း။ (ဂ) ခြင့္ျပဳခ်က္ႏွင့္ထားျခင္း။ (က) စာေရးသားၿပီး လႊဲေျပာင္းရမည့္ပစၥည္း ၁။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ တန္ဖိုးရွိတဲ့အိမ္ေျမ ေရာင္းခ်ျခင္း။ ၂။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ လက္မဲ့ ေပါင္ျခင္း။ ၃။ အိမ္ေျမကို ႏွစ္အလိုက္ တစ္ႏွစ္ထက္ပို၍ ငွားရမ္းျခင္း။ ၄။ က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း လဲလွယ္ျခင္း။ ၅။ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းကို ေမတၱာျဖင့္ အပိုင္ေပးျခင္း။ ၆။ တရားစြဲပိုင္ခြင့္ကို လႊဲေျပာင္းျခင္း။ (ခ) မိသားစုစီမံမႈအရ လႊဲေျပာင္းျခင္း အေမြရွင္မေသမီျဖစ္ေစ၊ ေသၿပီးေနာက္ျဖစ္ေစ ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္း (အိမ္၊ ေျမ) စတဲ့ အေမြပစၥည္းကို မည္သူ၊ မည္ သည့္ပစၥည္း၊ မည္ေရြ႕မည္မွ် ခြဲေ၀ယူၾကမည္ဆိုၿပီး မိသားစုအခ်င္းခ်င္း သေဘာတူ (ႏႈတ္)နဲ႔ ခြဲေ၀မႈျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္။ စာခ်ဳပ္စာ တမ္း ျပဳလုပ္ရန္မလိုပါ။ ဒါေပမဲ့ စာခ်ဳပ္ေရးသားၿပီး က်ပ္တစ္သိန္းႏွင့္အထက္ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းပါေနရင္ စာခ်ဳပ္ကို မွတ္ပုံတင္ရမယ္။ (ဂ) ခြင့္ျပဳခ်က္ႏွင့္ထားျခင္း မေရြ႕မေျပာင္းႏိုင္တဲ့ပစၥည္းအေပၚမွာ ေနထိုင္၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ခြင့္ျပဳသူ ၾကည္ျဖဴသ ေလာက္သာ ခြင့္ျပဳျခင္း ခံရတဲ့လူမွာ ေနထိုင္ခြင့္၊ ပစၥည္းသုံးစြဲခြင့္ရတယ္။ ပစၥည္းကို လႊဲေျပာင္းေပးရာ မေရာက္ဘူး။ ကိုျဖဴ ။ ။ ခ်မ္းသာတဲ့ လူပ်ိဳႀကီးတစ္ေယာက္မွာ သိန္းတစ္ေသာင္းေလာက္တန္တဲ့ အိမ္ေတြေျမေတြ ရွိတယ္။ သူ ေစတနာရွိတဲ့ သူကေလးကို ပစၥည္းအားလုံး ေပးခ်င္တယ္။ အေရာင္းစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရမလား။ အေပးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရမလား။ ေခါင္းဖိုး ဘယ္ေလာက္က်မလဲ ဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ အေရာင္းစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ရင္ ေခါင္းဖိုးက်ပ္ သိန္း(၇၀၀)က်မယ္။ အေပးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရင္ ေခါင္းဖိုးက်ပ္သိန္း (၁၅၀) က်မယ္။ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းက ေမြးစားစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ေခါင္းဖိုး (၃၀၀)က်ပ္ပဲ ကုန္မယ္ဗ်ာ။ ကိုျဖဴ ။ ။ ကၽြန္ေတာ့္မိန္းမကို ကားတစ္စီးလို (ေရာင္း၊ ေပါင္၊ ေပး၊ ငွား၊ လဲ) လုပ္ခ်င္တယ္။ ရမလား ဆရာ။ ယူတီေက ။ ။ ေခၚခဲ့။ ကား၀ယ္လက္ေတြကေတာ့ ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း အစမ္းေမာင္းၾကည့္ၿပီး ႀကိဳက္မွ၀ယ္တတ္ တယ္ဗ်။
. Credit … Lawyer U Tun Kyi (မဟာ၀ိဇၨာ၊ သိပၸံ၊ ဥပေဒ)
Comments
Post a Comment