' မာလကာသီး ရဲ႕ အာနိသင္ '
' မာလကာသီး ရဲ႕ အာနိသင္ '
လူေတြ ေန႔စဥ္နဲ႕အမ်ွ စားသံုးေနၾကတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ေဆးဘက္ဝင္တဲ့ သဘာဝ အသီးအႏွံေတြေပါမ်ားစြာရိွပါတယ္။သဘာဝအသီးအႏွံေတြဟာ စိမ္းစိမ္းစိုစို ၊လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္၊ အရည္ တစ္ရႊမ္းရႊမ္းနဲ႕ လူေတြအတြက္ေဆးဘက္ဝင္အက်ဳိးျပဳလြန္းပါတယ္။ အသီးတစ္မ်ဳိးစီမွာ မတူညီတဲ့ က်န္းမာေရးအက်ဳိးျပဳ အာနိသင္ေတြရိွတတ္ၾကျပီး အက်ဳိးရိွရိွ မွီဝဲသံုးေဆာင္ပါက အက်ဳိးေက်းဇူးၾကီးမားလွပါတယ္။
မာလကာသီး ဆိုရင္ လူေတြရဲ႕အိမ္ျခံဝင္းေတြထဲမွာ လြယ္ကူစြာ ေပါက္ေရာက္သီးမွည့္ေနၾကတဲ့အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အပင္ေပၚမွာ အျပြတ္လိုက္အခိုင္လိုက္သီးမွည့္ေနတတ္ၾကျပီး အလြယ္တကူ ဆြတ္ခူးစားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီး၊ ေစ်းဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူစားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီးတစ္မ်ဳိးဆိုရင္ ပိုမွန္ပါလိမ့္မယ္။ သူ႕ရဲ႕အရသာက ခ်ဳိခ်ဳိေလးနဲ႕စားလို႕ေကာင္းလြန္းသလို က်န္းမာေရးအက်ဳိးေက်းဇူးျပဳမႈေတြလည္းရိွပါတယ္။
♻ ဝမ္းေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေစဖို႕အေထာက္အကူျပဳျခင္း....
လူေတြဟာ မိုးရာသီမွာ အထူးသျဖင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလ်ာေရာဂါအျဖစ္မ်ားတတ္ၾကပါတယ္။ မာလကာသီးဟာလည္း အခုလို မိုးရာသီမွာ ဆိုရင္ ပုိလို႕ ေပါေပါမ်ားမ်ား စားသံုးႏိုင္ၾကပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ မိုးရာသီအတြင္းမွာ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းေလ်ာျဖစ္ပြားရင္ မာလကာသီးကို စားေပးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါေဝဒနာကို ေပ်ာက္ကင္းေစဖို႕ ကုသရာမွာ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းတို႕ျဖစ္ပြားလာခဲ့ရင္လည္း မာလကာသီးကို စားေပးျခင္းျဖင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းတို႕သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ အေအးမိ၊ေခ်ာင္းဆိုးတို႕ကို ေပ်ာက္ကင္းေစျခင္း....
သဘာဝတရားဟာ လူေတြအတြက္ ရာသီဥတုနဲ႕မ်တေအာင္ အသီးအႏွံကို သီးပြင့္ေစပါတယ္။မိုးရာသီမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ရာသီဥတုအေျခအေနရ အေအးမိျခင္း ၊ ႏွာေစးျခင္း ၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းတို႕ ျဖစ္ပြားတတ္ၾကပါတယ္။ သဘာဝတရားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတဲ့ ဒီလို ေရာဂါ မ်ဳိးကို ကုသေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ဖုိ႕ မာလကာသီး က ထူးျခားစြာ အာနိသင္အစြမ္းထက္ေၾကာင္း လည္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ေလ်ာ့က်ေစျခင္း....
ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကုိေလ်ာ့ခ်လုိသူမ်ားအေနနဲ႕ မာလကာသီး မွာပါဝင္တဲ့ဓာတ္သဘာဝေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး စိတ္ပူစရာမလိုဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကုိ ေလ်ာ့က်ေစဖို႕ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။ မာလကာသီး မွာ ဗီတာမင္ ၊ပရိုတိန္း နဲ႕ အာဟာရ အရင္းအျမစ္ေပါမ်ားစြာ ပါဝင္ျပီး လူကို ဝေစတဲ့ ကိုလက္စထေရာမပါဝင္ပါ။အျခားအသီးေတြနဲ႕ ႏိႈင္းစာရင္ အခ်ဳိဓာတ္ အရမ္းကို နည္းပါးပါတယ္။မာလကာသီး တစ္လံုးစားလိုက္တဲ့အခါ ၄-၅ နာရီခန္႕ ဗိုက္မဆာဘဲ အဆာခံေနႏိုင္တဲ့အတြက္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ခ်ရာမွာလည္း အက်ဳိးရိွေစပါတယ္။
♻ အျမင္အာရံုကို ေကာင္းေစျခင္း....
မာလကာသီးတစ္လံုးမွာ ဗီတာမင္ ေအ ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ မ်က္လံုးရဲ႕အျမင္အာရံုကိုေကာင္းေစပါတယ္။ ဥပမာ- ၾကြက္သားေတြအားေပ်ာ့ျခင္း၊ အျမင္အာရံုမႈန္ဝါးျခင္း နဲ႕ မ်က္လံုးက်န္းမာေရးတို႕ကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳျခင္းတို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။
♻ ကင္ဆာေရာဂါကာကြယ္ႏိုင္ျခင္း....
ကြ်မ္းက်င္သူေဆးပညာရွင္တို႕ေလ့လာေတြ႕ရိွထားခ်က္အရ မာလကာသီးတစ္လံုးမွာပါဝင္တဲ့ဓာတ္သဘာဝေတြဟာ သုတ္ရည္ဂလင္းကင္ဆာ ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ ပါးစပ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ကင္ဆာတို႕အေပၚ ေရာဂါ မရင့္သြားေအာင္ သက္ေရာက္မႈမ်ားစြာ ေပးေၾကာင္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။ မာလကာရြက္ရဲ႕အဆီဟာ ကင္ဆာၾကီးထြားမႈကို ေလ်ာ့ခ်ရာမွာ ေခတ္ေပၚေဆးဝါး ေတြထက္ ပိုမို ထိေရာက္မႈရိွေၾကာင္းလည္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ဗီတာမင္ စီ ခ်ဳိ႕တဲ့ေရာဂါအတြက္ အေထာက္အကူျပဳျခင္း....
မာလကာသီးမွာ လိေမၼာ္သီးထက္ ဗီတာမင္ စီ ပိုမို ျပည့္ဝစြာ ပါဝင္ျခင္းေၾကာင့္ ဗီတာမင္စီ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ေသြးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို မ်ားစြာ ကာကြယ္ေလ်ာ့ခ် ေစႏိုင္ျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။
♻ ဦးေႏွာက္အားတိုးေစျခင္း....
မာလကာသီးတစ္လံုးမွာ ဗီတာမင္ B 6 နဲ႕ B 3 တို႕ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ ေသြးလည္ပတ္မႈကိုအားေကာင္းေစျခင္း နဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆိုင္ရာေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကိုမ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မာလကာသီးကို ႏွစ္သက္စြာ စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ မွတ္ဥာဏ္အားေကာင္းျပီး ဥာဏ္ရည္ကို ထက္ျမက္ေစႏိုင္ဖို႕ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။
♻ အသားအေရပို္င္းဆိုင္ရာေကာင္းျခင္း....
မာလကာသီးမွာ ဗီတာမင္ ေအ ၊ ဘီ ၊စီ နဲ႕ ပိုတက္စီယမ္တို႕ ေပါမ်ားစြာ ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ အသားအေရကို လွပေစသလို အိုမင္းရင့္ေရာ္မႈေတြ လည္း ကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးေၾကာင္းေလ့လာေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိုေလ်ာ့က်ေစျခင္း....
မာလကာသီး ဟာ ေသြးထဲမွာရိွတဲ့ ကိုလက္စထေရာေတြကို ေလ်ာ့ခ်ေပးသလို ေသြးေၾကာက်ဥ္းတာကိုကာကြယ္ေပးျခင္း ၊ ေသြးမတည္မျငိမ္ျဖစ္တာကိုထိန္းေပးႏုိင္ျခင္း၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ေလ်ာ့ခ်ေပးျခင္းတို႕မွာမ်ားစြာ အက်ဳိးေက်းဇူးျပဳပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ဆီးခ်ဳိကိုထိန္းေပးႏိုင္သလို အက်ိတ္ဂလင္းက်န္းမာေရးအတြက္လည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။သြားနာ၊ သြားကိုက္သူေတြအေနနဲ႕ မာလကာရြက္ကို ေထာင္းျပီး အရည္ကို ထည့္ေပးျခင္းျဖင့္ သြားကိုက္၊သြားနာ၊ သြားဖံုးေရာင္ နဲ႕ ပါးစပ္နဲ႕သက္ဆိုင္တဲ့ ဒဏ္ရာ အနာတရေတြကို လ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ အေၾကာဆြဲဲျခင္း ၊ ဝက္ရုူးျပန္ျခင္း နဲ႕ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈတို႕ကုိပါ ေလ်ာ့က်ေပ်ာက္ကင္းေစျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ လူေတြအေနနဲ႕မာလကာသီးတစ္လံုးကို ၾကိဳက္လုိ႕ျဖစ္ေစ၊ စားေကာင္းလုိ႕ျဖစ္ေစ စားျဖစ္ၾကတဲ့အခါ ဒီအသီးတစ္လံုးရဲ႕တန္ဖိုးဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာက်န္းမာေရးအေပၚဘယ္လို အက်ဳိးေက်းဇူးျပဳတယ္ဆိုတာ ဗဟုသုတျဖစ္ႏိုင္ၾကေစဖို႕ေဝမ်ွ လိုက္ပါတယ္။
━━━━━━━━━━━━━━━
' ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ မာလကာသီး '
ဗီတာမင္ (Vitamin) ကို ‘ဗိုက္တာမင္’လို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ဆိုတာ Vita (ဗိုက္တာ)ႏွင့္ Amin (အာမင္) ဆိုတဲ့ စာလံုးႏွစ္လံုးကို စုေပါင္းစပ္ေပါင္း လုပ္ထားတာပါ။
ဗိုက္တာ+အာမင္ (Vita+Amin) = ဗိုက္တာမင္ (Vitamin) ျဖစ္ပါတယ္။
Vita-က ‘အသက္’ လို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ Amin က Amino Acid (အမီႏို အက္ဆစ္) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းကို ကိုယ္စားျပဳထားတဲ့ စကားလံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ (Vitamin) ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို စၿပီးတီထြင္စဥ္က ဗိုက္တာမင္ေတြဟာ အမီႏိုအက္ဆစ္ဓာတ္ေပါင္းေတြပဲလို႔ ထင္ခဲ့လို႔ေပးခဲ့တာပါ။ ခုခါမွာ ဗိုက္တာမင္ေတြဟာ အျခားဓာတ္ေပါင္းေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိလာပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဗိုက္တာမင္ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပဲ ဆက္ၿပီးသံုးေနပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ကို သက္ေစာင့္ဓာတ္ေတြလို႔ ျမန္မာမႈျပဳခဲ့ပါေသးတယ္။ အသက္ရွင္သန္ဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းဆိုတဲ့ မူရင္းအဓိပၸာယ္ႏွင့္ အလြန္နီးစပ္ပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ ဗိုက္တာမင္ ဒါမွမဟုတ္ ဗီတာမင္လို႔ပဲ အသံထြက္အတိုင္း ေျပာၾကတာမ်ားပါတယ္။ သက္ေစာင့္ဓာတ္လို႔ သိပ္မေျပာၾကေတာ့ပါဘူး။ ဗိုက္တာမင္ဆိုတဲ့ စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ ဒီဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ-
(၁) လူေတြ အသက္ရွင္သန္ဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္။
(၂) လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ရက္မွာ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏက နည္းနည္းကေလးသာျဖစ္တယ္။
(၃) လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ) ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္သံုးခ်က္လံုး ကိုက္ညီတဲ့ ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးက ဗီတာမင္စီ (Vitamin C) ျဖစ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္စီ ဟာ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ (Ascorbic Acid) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းျဖစ္ပါတယ္။
♻ ဗီတာမင္စီ....
အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ (ဗီတာမင္စီ)ဟာ လူေတြ အသက္ရွင္သန္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ ပထမအခ်က္ကို ရွင္းျပပါမယ္။ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္ (ဗီတာမင္စီ) ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့သမိုင္းရွိပါတယ္။ ရက္ရွည္လမ်ား ၾကာျမင့္စြာ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ခရီးႏွင္ေနၾကရတဲ့အခါ အသီးအရြက္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ေတြ မစားရေတာ့ဘဲ ေကာက္ႏွံ၊ အသားႏွင့္ ကုန္ေျခာက္ေတြကိုသာ စားသံုးၾကရတဲ့ ေရတပ္သားေတြ၊ သေဘၤာသားေတြ အေျမာက္အမ်ားဟာ ဗီတာမင္စီ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေရာဂါကို စကာဗီ (Scurvy) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းခရီးေတြမွာ အသီးေတြ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ရွာေဖြေကြၽးတဲ့အခါ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေတြ တိုက္တဲ့အခါမွာ စကာဗီေရာဂါေၾကာင့္ အေသအေပ်ာက္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သစ္သီးဝလံေတြ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြမွာ အမ်ားအျပားပါေနတဲ့ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဗီတာမင္ေတြကို ေအဘီစီႏွင့္ အမည္ေပးခဲ့ရာမွာ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္က ဗီတာမင္စီ ဆိုတဲ့အမည္ကို ရခဲ့ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီဟာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့ စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ထဲက လူေတြအသက္ရွင္သန္ဖို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၿပီးတဲ့ေနာက္ ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ တစ္ရက္မွာ ပမာဏအားျဖင့္ နည္းနည္းကေလးသာ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဆက္ၿပီးေျပာပါမယ္။ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီ၊ ပ႐ိုတင္းဆိုတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ရက္မွာ ပမာဏအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္စားရတယ္ဆိုတာေဖာ္ျပတဲ့ ယူနစ္က ဂရမ္ (Gram) ျဖစ္ၿပီး အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို လူတစ္ေယာက္ တစ္ရက္မွာ စားရမယ့္ပမာဏကို ေဖာ္ျပတဲ့ ယူနစ္ဟာ မီလီဂရမ္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္မီလီဂရမ္ဆိုတာ တစ္ဂရမ္ရဲ႕ အပံုတစ္ေထာင္ပံု တစ္ပံုသာရွိပါတယ္။ တစ္ဂရမ္ဆိုတာ ျမန္မာအေလးခ်ိန္ တစ္ပဲသား (တစ္က်ပ္သားရဲ႕ ၁၆ ပံုတစ္ပံု) သာရွိပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ တစ္ရက္ မွာလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္စီပမာဏဟာ အလြန္နည္းတဲ့ ပမာဏျဖစ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီမွာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ထဲက အခ်က္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ)ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ႏွင့္လည္း ကိုက္ညီပါတယ္။ လူေတြဟာ ဗီတာမင္စီလို႔ အမည္ရထားတဲ့ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ လံုးဝမထုတ္လုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ အစားအေသာက္ေတြကေန မျဖစ္မေနရေအာင္ စားသံုးရပါတယ္။
♻ မာလကာသီး....
ျမန္မာေတြ စားေနက်အသီးေတြထဲမွာ မာလကာ သီးဟာ ဗီတာမင္စီအၾကြယ္ဝဆံုး အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါ တယ္။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာပါတဲ့ ဗီတာမင္စီ ၁၃ဝ မီလီဂရမ္မွ ၂၃ဝ မီလီဂရမ္ဟာ လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ေန႔သာ လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၂ ဆ-၃ဆ ေလာက္ရွိပါတယ္။ မာလကာသီး အလံုးႀကီးႀကီး ေလးစိတ္တစ္စိတ္ေလာက္၊ အရြယ္လတ္ဆိုရင္ တစ္ျခမ္းေလာက္၊ အရြယ္ေသးေသးဆိုရင္ တစ္လံုးေလာက္စား႐ံုနဲ႔ လူတစ္ေယာက္ တစ္ေန႔တာလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္စီပမာဏကို ရႏိုင္တယ္လို႔ မွတ္ထားႏိုင္ပါတယ္။
မာလကာသီးမွာ အခံြနားကပ္ေနတဲ့ အျပင္ပိုင္းက အသားဟာ ဗီတာမင္စီ ပိုၿပီးၾကြယ္ဝပါတယ္။ အတြင္းပိုင္း (အလယ္ပိုင္း)က အသားမွာ အျပင္ပိုင္းက အသားေလာက္ ဗီတာမင္စီ မမ်ားပါဘူး။ မာလကာသီးမွာ အပူပိုင္းဇုန္မွာျဖစ္ထြန္းတဲ့ အသီးမ်ဳိးျဖစ္တာမို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေပါေပါမ်ားမ်ား စားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီးမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ လူႀကိဳက္လည္းမ်ားပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ မာလကာသီးဟာ လိေမၼာ္သီးေလာက္ စားသံုးမႈမမ်ားပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေရးတဲ့စာအုပ္ေတြထဲမွာ ဗီတာမင္စီအေၾကာင္းေရးလွ်င္ လိေမၼာ္သီး၊ လိေမၼာ္ရည္တို႔ကိုပဲ ေရးၾကတာမ်ားပါတယ္။ တကယ္တန္းယွဥ္ ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၁၃၂ မီလီဂရမ္ ေလာက္ပါၿပီး လိေမၼာ္သီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၄၃ မီလီဂရမ္ေလာက္သာ ပါပါတယ္။
မာလကာသီးအျပင္ ဗီတာမင္စီၾကြယ္ဝတဲ့ ျမန္မာေတြစားေနက် အျခားအသီးေတြက မရမ္းသီး၊ သရက္သီး၊ သေဘၤာသီးႏွင့္ ဆီးျဖဴသီးျဖစ္ပါတယ္။ မရမ္းသီးစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၂၄ဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါၿပီ။ အမွည့္ဆိုရင္ ၁ဝ၇ မီလီဂရမ္ေလာက္ ပါပါတယ္။ သရက္သီးအစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၆၂ မီလီဂရမ္ေလာက္၊ သရက္သီး ရြမ္းပ်င္းဆိုရင္ ၄၈ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါၿပီး အမွည့္ဆိုရင္ေတာ့ ၃၆ မီလီဂရမ္ေလာက္ ပါပါတယ္။ အခ်ဥ္ဓာတ္နည္းသြားေလ ဗီတာမင္စီ နည္းသြားေလဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးျဖဴသီးဟာလည္း ဗီတာမင္ စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ စာရင္းမွာ ပါပါတယ္။ သေဘၤာသီးမွာေတာ့ အမွည့္က အစိမ္းထက္ ဗီတာမင္စီပိုၿပီး ၾကြယ္ဝပါတယ္။ သေဘၤာသီးစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၃၈ မီလီဂရမ္ ေလာက္ပါၿပီး မွည့္သြားတဲ့အခါ ၇၃ မီလီဂရမ္ထိ မ်ားလာပါတယ္။ ဆီးျဖဴသီးႏွင့္ မရမ္းသီးဟာ မာလကာသီးတို႔ လိေမၼာ္သီးတို႔ သေဘၤာသီးတို႔လို မ်ားမ်ားစားႏိုင္တဲ့ အသီးမ်ဳိး၊ ေန႔တိုင္းစားပါဆိုရင္ စားႏိုင္မည့္ အသီးမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
♻ ဟင္းရြက္စံု....
ဗီတာမင္စီကို ဟင္းရြက္မ်ဳိးစံုကလည္း ရႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာေတြ စားေနက်အရြက္ထဲမွာ ဒန္႔သလြန္ရြက္၊ ဓာတ္ခ်ဥ္ေပါင္၊ နံနံပင္၊ တမာရြက္တို႔ဟာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ အရြက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ မယ္ဇလီရြက္၊ ဘူးၫြန္႔၊ ေရွာက္ရြက္၊ သေဘၤာရြက္တို႔ဟာလည္း ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝပါတယ္။ င႐ုတ္သီးႀကိဳက္သူေတြအတြက္ င႐ုတ္သီးဟာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
မာလကာသီးတို႔၊ ဒန္႔သလြန္ရြက္တို႔ဆိုတာ ျမန္မာေတြစားေနက် အသီးအရြက္ေတြထဲက ဗီတာမင္စီ အၾကြယ္ဝဆံုး အစားအစာေတြ ေရြးၿပီးေျပာထားတာပါ။ တကယ္ေတာ့ ခ်ဥ္ဖန္တဲ့ အရသာရွိေသာ အသီးေတြ၊ အစိမ္းရင့္ေရာင္အရြက္ေတြမွာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတယ္လို႔ မွတ္ထားလိုက္ရင္ မမွားႏိုင္ပါဘူး။ ဗီတာမင္စီဟာ အသီးအရြက္ေတြထဲမွာ ေပါေပါမ်ားမ်ား ပါေနတာေၾကာင့္၊ ထမင္းစားတဲ့အခါ ဟင္းအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ၊ တို႔စရာအေနနဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ပါေနတယ္။ ထမင္းစားၿပီး အခ်ဳိတည္းတဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ ထမင္းတစ္နပ္ႏွင့္ တစ္နပ္ၾကားမွာ သြားရည္စာအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ သစ္သီးစားတတ္သူေတြမွာ ဗီတာမင္စီခ်ဳိ႕တဲ့မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီးဝလံေပါမ်ားၿပီး အသားငါးထက္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို ပိုမိုအားထားၿပီး စားသံုးၾကတဲ့ ျမန္မာေတြထဲမွာ က်န္းမာေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ဗီတာမင္စီ ခ်ဳိ႕တဲ့ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး။
♻ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္မွ ဗီတာမင္စီျဖစ္လာပံု....
လူေတြ ေန႔စဥ္စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ဗီတာမင္စီ ေပါမ်ားလြန္းအားႀကီးလို႔ လူေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္တဲ့အလုပ္ကို စြန္႔လႊတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေျပာျပခ်င္ပါတယ္။
ကမၻာဦးအစက လူေတြ တိရစၧာန္ေတြအပါအဝင္ ေက်ာ႐ိုးရွိတဲ့ သတၱဝါအားလံုးလိုလိုဟာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက လူေတြ ေန႔စဥ္စားတဲ့ အစားအစာေတြဟာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္မပါတဲ့ အစားအစာ (အသားငါး)ေတြသာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ကို ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး (မိမိခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ) ထုတ္လုပ္သံုးစဲြၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ဟာ လူေတြအတြက္ အစားအေသာက္ ကေန မျဖစ္မေန ရေအာင္စားသံုးရမယ့္ အာဟာရမ်ဳိး မဟုတ္တဲ့အတြက္ ဗီတာမင္မဟုတ္ေသးပါဘူး။
ေနာက္ပိုင္းမွာ လူေတြဟာ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေရာက္ေနတဲ့ အပင္ေတြက အရြက္ေတြ အသီး ေတြကို ခူးဆြတ္ၿပီး စားလာၾကပါတယ္။ ပိုၿပီး အေတြ႕အႀကံဳမ်ားလာ၊ ယဥ္ေက်းလာတဲ့အခါမွာ အပင္ေတြကို စိုက္ပ်ဳိးစားေသာက္တတ္လာၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာ အစားအစာက ရလာတဲ့ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္ပမာဏဟာ ေန႔စဥ္လိုအပ္ခ်က္ကို ျပည့္မီေနၿပီ၊ လံုေလာက္ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အပင္ပန္းခံ၊ အလုပ္႐ႈပ္ခံၿပီး မထုတ္လုပ္ေတာ့ပါဘူး။ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ ထုတ္လုပ္တဲ့အလုပ္ကို မလုပ္တာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာလာတဲ့အခါ ဒီလုပ္ငန္းမွာ အသံုးျပဳရတဲ့ (Gluconolactone Oxidase) အစရွိတဲ့ အင္ဇိုင္း (Enzyme-ဓာတ္ကူပစၥည္း)ေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နည္းလာရာက လံုးဝမရွိေတာ့တဲ့ အေျခအေနထိ ေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။ လူေတြမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းလည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါေတာ့တယ္။
ခုဆိုရင္ လူေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အင္ဇိုင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္း ေပ်ာက္ကြယ္ေနပါၿပီ။ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ရရွိဖို႔ အစားအေသာက္ (အသီးအရြက္) ေတြကိုသာ ရာႏႈန္းျပည့္ မွီခိုရတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီအခါမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ ဗီတာမင္ ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြမွာရွိတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ထဲက တတိယအခ်က္ျဖစ္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ)ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္တဲ့အခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီသြားၿပီး ဗီတာမင္ဆိုတဲ့ အဟာရအုပ္စုမွာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့အမည္နဲ႔ ပါဝင္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ လူေတြအတြက္သာမက တိရစၧာန္အခ်ဳိ႕အတြက္လည္း အစားအေသာက္ကေန မျဖစ္မေနရယူရမည့္ ဗီတာမင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ တိရစၧာန္ထဲမွာ ပူး၊ လင္းႏို႔ စတဲ့ တိရစၧာန္ေတြပါပါတယ္။ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ ေခြးစတဲ့ အသား စားတိရစၧာန္ေတြက်ေတာ့ အသီးအရြက္မစားတဲ့အတြက္ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ရဖို႔ အစားအစာေတြကို အားကိုးလို႔မရပါဘူး။ မိမိ ကုိယ္တိုင္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ထုတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသားစားတိရစၧာန္ေတြအတြက္ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ ဗီတာမင္မဟုတ္ပါဘူး။
အစားအစာေတြက ဗီတာမင္စီႏွင့္ အားေဆးေတြထဲက ဗီတာမင္စီ
လုံးတီးဆန္ႏွင့္ ေပါင္မုန္႔ညိဳညိဳေတြစားတာဟာ စက္ႀကိတ္ဆန္ ျဖဴျဖဴေခ်ာေခ်ာ၊ ေပါင္မုန္႔ ျဖဴျဖဴႏုႏု စားတာထက္ အက်ဳိးရွိတဲ့အေၾကာင္း၊ ေပါင္းဆန္စားလွ်င္ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း၊ ဘီတူးႏွင့္ ႏိုင္ယာစင္ (Niacin) စတဲ့ ဗီတာမင္ေတြႏွင့္ အျခားအာဟာရေတြ ပိုၿပီးၾကြယ္ဝေၾကာင္းေျပာတဲ့အခါ ထမင္းျဖဴျဖဴႏုႏုေလးစားၿပီး ဘားပလက္ ေဆးျပား ေသာက္လိုက္မွာေပါ့လို႔ ျပန္ေျဖသူေတြ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အာဟာရဓာတ္အမ်ဳိးမ်ဳိး သဘာဝအတိုင္း ပါဝင္ေနတဲ့ အစားအစာေတြထက္ အားေဆးဆိုတဲ့ ေဆးျပားေဆးရည္ေတြကို ပုိၿပီးအားကိုးတတ္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီေဆးျပားကို အရမ္းအားကိုးသူေတြ ရွိပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားေသာက္ထားရင္ ေတာ္႐ံုနဲ႔ ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး မျဖစ္ဘူး။ မဖ်ားဘူး၊ တုပ္ေကြးမမိဘူး၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး စဲြစဲြၿမဲၿမဲေသာက္ေနသူေတြ ရွိပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပား၊ ေဆးရည္ေတြ မေကာင္းဘူး ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ စီဗစ္ေဆးျပားေဆးရည္ေတြက ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို ျမင့္ေစတယ္ဆိုတာကိုလည္း မျငင္းပါဘူး။ ဗီတာမင္စီကို ေဆးျပား၊ ေဆးရည္ေတြေသာက္မွ ရႏိုင္တာမဟုတ္ဘူး။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီးဝလံ စတဲ့ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ သဘာဝအစားအစာေတြက ပိုေကာင္းတယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္တာပါ။ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ (အရြယ္ခပ္ႀကီးႀကီးတစ္ျခမ္း) စားလွ်င္ ဗီတာမင္စီအျပင္ ရရွိႏိုင္တဲ့ အျခား အာဟာရဓာတ္ေတြကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။
မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ကေန အင္အား ၆၈ ကယ္လိုရီေလာက္ ရႏိုင္ပါတယ္။ မာလကာသီးမွာ အင္အားျဖစ္ေစတဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္အာဟာရ ၁၄ ဂရမ္ေလာက္ ပ႐ိုတင္းအာဟာရ ၂.၅ ဂရမ္ေလာက္ႏွင့္ အဆီ ၁ ဂရမ္ မျပည့္တျပည့္ပါေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားစားလို႔ အင္အားမရႏိုင္ပါဘူး။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာပါတဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ အာဟာရ ၁၄ ဂရမ္ေလာက္ထဲမွာ သၾကားက ၉ ဂရမ္ေလာက္သာျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၅ ဂရမ္ေလာက္က အစာမွ်င္ (Dietary Fibre) အမ်ဳိးမ်ဳိးအစား ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အစာမွ်င္ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြကို မွန္မွန္စားသံုးျခင္းက ဝမ္းမွန္ျခင္း (ဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း)၊ အစာလမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရာဂါကင္းေစျခင္း၊ အူမႀကီးကင္ဆာႏွင့္ အျခားကင္ဆာအမ်ဳိးမ်ဳိးမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္းဆိုတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြ ရႏိုင္ပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားကေန ဘာအစာမွ်င္မွ မရႏိုင္ပါဘူး။
မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ကေန ဗီတာမင္စီ ၂၃ဝ မီလီဂရမ္ (၁ဝဝ မီလီဂရမ္ပါတဲ့ စီဗစ္ေဆးျပား ႏွစ္ျပားစာနီးပါး) အျပင္ ဗီတာမင္ေအ (Vitamin A) ၃၁ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ေဘတာကယ္႐ိုတင္း (Beta Carotene) ၃၇၄ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း (Vitamin B1) ဝ.ဝ၆၇ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဗီတူး (Vitamin B2) ဝ.ဝ၄ မီလီဂရမ္၊ ႏိုင္ယာစင္ (Niacin) ၁.ဝ၈၄ မီလီဂရမ္၊ ပင္တိုသင္းနစ္အက္ဆစ္ (Pantothenic) ဝ.ဝ၄ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီဆစ္ (Vitamin B6) ဝ.၁၁ မီလီဂရမ္၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ (Folic Acid) ၄၉ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ဗီတာမင္ေက (Vitamin K) ၂.၂ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္ ရႏိုင္ပါေသးတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားမွာ ဗီတာမင္စီ ကလဲြလို႔ တျခား ဘာဗီတာမင္မွ မပါပါဘူး။
မာလကာသီးတစ္ျခမ္းစားလွ်င္ ဗီတာမင္စီ အမ်ားအျပား၊ အျခားဗီတာမင္ေတြ အနည္းငယ္စီအျပင္ သတၱဳ အာဟာရအခ်ဳိ႕ကိုလည္း ရႏိုင္ပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြက ကယ္လစီယမ္ (Calcium) ၁၈ မီလီဂရမ္၊ သံဓာတ္ ဝ.၂၆ မီလီဂရမ္၊ မက္ဂနီစီယမ္ (Magnesium) ၂၂ မီလီဂရမ္၊ မင္းဂနိစ္ (Manganese) ဝ.၁၅ မီလီဂရမ္၊ ေဖာ့စပရပ္စ္ (Phosphorus) ဆိုတဲ့ မီးစံုး ၄ဝ မီလီဂရမ္၊ ပိုတက္စီယမ္ (Potassium) ၄၁၇ မီလီဂရမ္ႏွင့္ ဇင့္ (Zinc) ဝ.၂၃ မီလီ ဂရမ္ပါပါေသးတယ္။ မာလကာသီးႀကိဳက္သူတစ္ေယာက္ဟာ အသီးတစ္လံုး ကုန္ေအာင္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခုေျပာခဲ့တဲ့ပမာဏရဲ႕ ႏွစ္ဆရွိတဲ့ ဗီတာမင္ေတြ အျခား အာဟာရေတြကို ရရွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
မာလကာသီးမွ ေသြးတိုးႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူေတြ၊ ေသြးတိုးႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါျဖစ္မွာ စိုးရိမ္ေနသူေတြ ေၾကာက္ၾကတဲ့ ဆိုဒီယမ္ (Sodium) အလြန္နည္းသလို၊ အဆီကလည္း နည္းပါတယ္။
အပင္ထြက္အက်ဳိးျပဳ ဓာတ္ေပါင္းလိုက္ကိုပင္း (Lycopene)
အသီးအရြက္စတဲ့ အပင္ထြက္အစားအစာေတြ စားတဲ့အခါ ဗီတာမင္ေတြ သတၴဳအာဟာရေတြအျပင္ အာ ဟာရမဟုတ္တဲ့နည္းႏွင့္ က်န္းမာေရးကို အက်ဳိးျပဳတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြ၊ ေရာဂါကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြကိုလည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ အပင္ထြက္ အစားအစာေတြမွာသာပါေနၿပီး၊ အသားငါး၊ ႏို႔၊ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ စတဲ့ တိရစၧာန္အတြက္ အစားအစာေတြမွာ လံုးဝမပါတဲ့ အဲဒီအက်ဳိးျပဳဓာတ္ေပါင္းေတြကို ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ (Phytochemical) ေတြလို႔ ေခၚပါတယ္။ မာလကာသီးမွာ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ အမ်ားအျပား ပါဝင္ပါတယ္။ အဓိက ႏွစ္မ်ဳိးက ေဘတာကယ္႐ိုတင္း (Beta Carotene) ႏွင့္ လိုက္ကိုပင္း (Lycopene) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ိုတင္းဟာ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ေအ အျဖစ္ ေျပာင္းသြားႏိုင္တာမို႔ ဗီတာမင္ေအေလာင္းလ်ာ (Provitamin A) လို႔လည္း သိထားၾကပါတယ္။ မာလကာသီးစားတဲ့အခါ ေဘတာကယ္႐ိုတင္းဟာ ဗီတာမင္ေအအျဖစ္ ေျပာင္းသြားၿပီး အာဟာရဓာတ္အေနနဲ႔ အက်ဳိးျပဳသလို ဗီတာမင္ေအျဖစ္ ေျပာင္းမသြားတဲ့ ေဘကာကယ္႐ိုတင္းေတြကလည္း အင္တီေအာက္စိဒင့္ (Anti-Oxidant) အာနိသင္နဲ႔ အက်ဳိးျပဳပါတယ္။ အင္တီေအာက္စိဒင့္ အာနိသင္ဆိုတာက ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ႐ုပ္ကလပ္စည္း (Cell- ဆဲလ္) အစိတ္အပိုင္းေတြကို ဖ်က္ဆီးၿပီး နာတာရွည္ေရာဂါ၊ ကင္ဆာေရာဂါေတြျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဖရီးရယ္ဒီကယ္ (Free Radicals) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းကေလးေတြကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ျဖစ္ပါတယ္။
လိုက္ကိုပင္း (Lycopene) ဆုိတဲ့ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ တစ္မ်ဳိးဟာလည္း မာလကာသီးမွာ ၾကြယ္ဝစြာပါေနပါတယ္။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ လိုက္ကိုပင္း ၅၂ဝဝ မိုက္ခ႐ိုဂမ္ေလာက္ပါပါတယ္။ လိုက္ကိုပင္းက ဆီးက်ိတ္ (Prostate) ကင္ဆာကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ အသီးအရြက္မ်ဳိးစံုမွာ က်န္းမာေရးကို အျခားနည္း (အာဟာရမဟုတ္တဲ့နည္း)နဲ႔ အက်ဳိးျပဳတဲ့ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ အမ်ဳိးအစားအားျဖင့္ ရာေထာင္ခ်ီၿပီး ရွိေနပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိၾကပါတယ္။ ဥပမာ ေဘတာကယ္႐ိုတင္းက ဝါတယ္၊ လိုက္ကိုပင္းက နီတယ္စသျဖင့္ေပါ့။
မာလကာသီးမွာ အူျဖဴသီး၊ အူနီသီးရယ္လို႔ ရွိေနျခင္း၊ အူျဖဴသီးမွာ ျဖဴတဲ့အသီး၊ နည္းနည္းဝါတဲ့ အသီးရယ္လို႔ ရွိတဲ့အျပင္၊ အူနီသီးမွာလည္း နည္းနည္းနီတဲ့ အသီး၊ အေတာ့ကိုနီတဲ့ အသီးရယ္လို႔ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အေရာင္အႏုအရင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေနတာမို႔ အက်ဳိးျပဳဓာတ္ေပါင္းေတြလည္း စံုလင္မယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းလို႔ရပါတယ္။ ဘာအေရာင္ အသီးမ်ဳိးက ပိုေကာင္းသလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အသီးအရြက္ေတြ စားတဲ့အခါ သက္တန္႔မွာပါတဲ့ အေရာင္မ်ဳိးစံုပါေအာင္ စားတာအေကာင္းဆံုးပဲလို႔ ေျဖလိုက္ပါရေစ။ အူျဖဴလည္း စား အူနီလည္းစား အစံုစားပါေလ့ ဆိုလိုပါတယ္။
_
Credit ....
(၁) … Yangon Life blog
(၂) …ေဒါက္တာလွၾကည္
လူေတြ ေန႔စဥ္နဲ႕အမ်ွ စားသံုးေနၾကတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ေဆးဘက္ဝင္တဲ့ သဘာဝ အသီးအႏွံေတြေပါမ်ားစြာရိွပါတယ္။သဘာဝအသီးအႏွံေတြဟာ စိမ္းစိမ္းစိုစို ၊လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္၊ အရည္ တစ္ရႊမ္းရႊမ္းနဲ႕ လူေတြအတြက္ေဆးဘက္ဝင္အက်ဳိးျပဳလြန္းပါတယ္။ အသီးတစ္မ်ဳိးစီမွာ မတူညီတဲ့ က်န္းမာေရးအက်ဳိးျပဳ အာနိသင္ေတြရိွတတ္ၾကျပီး အက်ဳိးရိွရိွ မွီဝဲသံုးေဆာင္ပါက အက်ဳိးေက်းဇူးၾကီးမားလွပါတယ္။
မာလကာသီး ဆိုရင္ လူေတြရဲ႕အိမ္ျခံဝင္းေတြထဲမွာ လြယ္ကူစြာ ေပါက္ေရာက္သီးမွည့္ေနၾကတဲ့အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အပင္ေပၚမွာ အျပြတ္လိုက္အခိုင္လိုက္သီးမွည့္ေနတတ္ၾကျပီး အလြယ္တကူ ဆြတ္ခူးစားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီး၊ ေစ်းဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူစားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီးတစ္မ်ဳိးဆိုရင္ ပိုမွန္ပါလိမ့္မယ္။ သူ႕ရဲ႕အရသာက ခ်ဳိခ်ဳိေလးနဲ႕စားလို႕ေကာင္းလြန္းသလို က်န္းမာေရးအက်ဳိးေက်းဇူးျပဳမႈေတြလည္းရိွပါတယ္။
♻ ဝမ္းေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေစဖို႕အေထာက္အကူျပဳျခင္း....
လူေတြဟာ မိုးရာသီမွာ အထူးသျဖင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလ်ာေရာဂါအျဖစ္မ်ားတတ္ၾကပါတယ္။ မာလကာသီးဟာလည္း အခုလို မိုးရာသီမွာ ဆိုရင္ ပုိလို႕ ေပါေပါမ်ားမ်ား စားသံုးႏိုင္ၾကပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ မိုးရာသီအတြင္းမွာ ဝမ္းပ်က္၊ ဝမ္းေလ်ာျဖစ္ပြားရင္ မာလကာသီးကို စားေပးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါေဝဒနာကို ေပ်ာက္ကင္းေစဖို႕ ကုသရာမွာ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းတို႕ျဖစ္ပြားလာခဲ့ရင္လည္း မာလကာသီးကို စားေပးျခင္းျဖင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းတို႕သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ အေအးမိ၊ေခ်ာင္းဆိုးတို႕ကို ေပ်ာက္ကင္းေစျခင္း....
သဘာဝတရားဟာ လူေတြအတြက္ ရာသီဥတုနဲ႕မ်တေအာင္ အသီးအႏွံကို သီးပြင့္ေစပါတယ္။မိုးရာသီမွာ အမ်ားအားျဖင့္ ရာသီဥတုအေျခအေနရ အေအးမိျခင္း ၊ ႏွာေစးျခင္း ၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္းတို႕ ျဖစ္ပြားတတ္ၾကပါတယ္။ သဘာဝတရားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားတဲ့ ဒီလို ေရာဂါ မ်ဳိးကို ကုသေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ဖုိ႕ မာလကာသီး က ထူးျခားစြာ အာနိသင္အစြမ္းထက္ေၾကာင္း လည္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ေလ်ာ့က်ေစျခင္း....
ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကုိေလ်ာ့ခ်လုိသူမ်ားအေနနဲ႕ မာလကာသီး မွာပါဝင္တဲ့ဓာတ္သဘာဝေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး စိတ္ပူစရာမလိုဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကုိ ေလ်ာ့က်ေစဖို႕ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။ မာလကာသီး မွာ ဗီတာမင္ ၊ပရိုတိန္း နဲ႕ အာဟာရ အရင္းအျမစ္ေပါမ်ားစြာ ပါဝင္ျပီး လူကို ဝေစတဲ့ ကိုလက္စထေရာမပါဝင္ပါ။အျခားအသီးေတြနဲ႕ ႏိႈင္းစာရင္ အခ်ဳိဓာတ္ အရမ္းကို နည္းပါးပါတယ္။မာလကာသီး တစ္လံုးစားလိုက္တဲ့အခါ ၄-၅ နာရီခန္႕ ဗိုက္မဆာဘဲ အဆာခံေနႏိုင္တဲ့အတြက္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ခ်ရာမွာလည္း အက်ဳိးရိွေစပါတယ္။
♻ အျမင္အာရံုကို ေကာင္းေစျခင္း....
မာလကာသီးတစ္လံုးမွာ ဗီတာမင္ ေအ ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ မ်က္လံုးရဲ႕အျမင္အာရံုကိုေကာင္းေစပါတယ္။ ဥပမာ- ၾကြက္သားေတြအားေပ်ာ့ျခင္း၊ အျမင္အာရံုမႈန္ဝါးျခင္း နဲ႕ မ်က္လံုးက်န္းမာေရးတို႕ကို မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳျခင္းတို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။
♻ ကင္ဆာေရာဂါကာကြယ္ႏိုင္ျခင္း....
ကြ်မ္းက်င္သူေဆးပညာရွင္တို႕ေလ့လာေတြ႕ရိွထားခ်က္အရ မာလကာသီးတစ္လံုးမွာပါဝင္တဲ့ဓာတ္သဘာဝေတြဟာ သုတ္ရည္ဂလင္းကင္ဆာ ၊ ရင္သားကင္ဆာ၊ ပါးစပ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ကင္ဆာတို႕အေပၚ ေရာဂါ မရင့္သြားေအာင္ သက္ေရာက္မႈမ်ားစြာ ေပးေၾကာင္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။ မာလကာရြက္ရဲ႕အဆီဟာ ကင္ဆာၾကီးထြားမႈကို ေလ်ာ့ခ်ရာမွာ ေခတ္ေပၚေဆးဝါး ေတြထက္ ပိုမို ထိေရာက္မႈရိွေၾကာင္းလည္းေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ဗီတာမင္ စီ ခ်ဳိ႕တဲ့ေရာဂါအတြက္ အေထာက္အကူျပဳျခင္း....
မာလကာသီးမွာ လိေမၼာ္သီးထက္ ဗီတာမင္ စီ ပိုမို ျပည့္ဝစြာ ပါဝင္ျခင္းေၾကာင့္ ဗီတာမင္စီ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ေသြးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို မ်ားစြာ ကာကြယ္ေလ်ာ့ခ် ေစႏိုင္ျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။
♻ ဦးေႏွာက္အားတိုးေစျခင္း....
မာလကာသီးတစ္လံုးမွာ ဗီတာမင္ B 6 နဲ႕ B 3 တို႕ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ ေသြးလည္ပတ္မႈကိုအားေကာင္းေစျခင္း နဲ႕ မွတ္ဥာဏ္ပိုင္းဆိုင္ရာေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကိုမ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳေစပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မာလကာသီးကို ႏွစ္သက္စြာ စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ မွတ္ဥာဏ္အားေကာင္းျပီး ဥာဏ္ရည္ကို ထက္ျမက္ေစႏိုင္ဖို႕ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျဖစ္ေစပါတယ္။
♻ အသားအေရပို္င္းဆိုင္ရာေကာင္းျခင္း....
မာလကာသီးမွာ ဗီတာမင္ ေအ ၊ ဘီ ၊စီ နဲ႕ ပိုတက္စီယမ္တို႕ ေပါမ်ားစြာ ပါဝင္ေနျခင္းေၾကာင့္ အသားအေရကို လွပေစသလို အိုမင္းရင့္ေရာ္မႈေတြ လည္း ကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပးေၾကာင္းေလ့လာေဖာ္ျပထားၾကပါတယ္။
♻ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကိုေလ်ာ့က်ေစျခင္း....
မာလကာသီး ဟာ ေသြးထဲမွာရိွတဲ့ ကိုလက္စထေရာေတြကို ေလ်ာ့ခ်ေပးသလို ေသြးေၾကာက်ဥ္းတာကိုကာကြယ္ေပးျခင္း ၊ ေသြးမတည္မျငိမ္ျဖစ္တာကိုထိန္းေပးႏုိင္ျခင္း၊ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ေလ်ာ့ခ်ေပးျခင္းတို႕မွာမ်ားစြာ အက်ဳိးေက်းဇူးျပဳပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ဆီးခ်ဳိကိုထိန္းေပးႏိုင္သလို အက်ိတ္ဂလင္းက်န္းမာေရးအတြက္လည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။သြားနာ၊ သြားကိုက္သူေတြအေနနဲ႕ မာလကာရြက္ကို ေထာင္းျပီး အရည္ကို ထည့္ေပးျခင္းျဖင့္ သြားကိုက္၊သြားနာ၊ သြားဖံုးေရာင္ နဲ႕ ပါးစပ္နဲ႕သက္ဆိုင္တဲ့ ဒဏ္ရာ အနာတရေတြကို လ်င္ျမန္စြာ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ အေၾကာဆြဲဲျခင္း ၊ ဝက္ရုူးျပန္ျခင္း နဲ႕ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈတို႕ကုိပါ ေလ်ာ့က်ေပ်ာက္ကင္းေစျခင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ လူေတြအေနနဲ႕မာလကာသီးတစ္လံုးကို ၾကိဳက္လုိ႕ျဖစ္ေစ၊ စားေကာင္းလုိ႕ျဖစ္ေစ စားျဖစ္ၾကတဲ့အခါ ဒီအသီးတစ္လံုးရဲ႕တန္ဖိုးဟာ မိမိတို႕ရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာက်န္းမာေရးအေပၚဘယ္လို အက်ဳိးေက်းဇူးျပဳတယ္ဆိုတာ ဗဟုသုတျဖစ္ႏိုင္ၾကေစဖို႕ေဝမ်ွ လိုက္ပါတယ္။
━━━━━━━━━━━━━━━
' ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ မာလကာသီး '
ဗီတာမင္ (Vitamin) ကို ‘ဗိုက္တာမင္’လို႔လည္း ေျပာၾကပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ဆိုတာ Vita (ဗိုက္တာ)ႏွင့္ Amin (အာမင္) ဆိုတဲ့ စာလံုးႏွစ္လံုးကို စုေပါင္းစပ္ေပါင္း လုပ္ထားတာပါ။
ဗိုက္တာ+အာမင္ (Vita+Amin) = ဗိုက္တာမင္ (Vitamin) ျဖစ္ပါတယ္။
Vita-က ‘အသက္’ လို႔ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ Amin က Amino Acid (အမီႏို အက္ဆစ္) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းကို ကိုယ္စားျပဳထားတဲ့ စကားလံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ (Vitamin) ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို စၿပီးတီထြင္စဥ္က ဗိုက္တာမင္ေတြဟာ အမီႏိုအက္ဆစ္ဓာတ္ေပါင္းေတြပဲလို႔ ထင္ခဲ့လို႔ေပးခဲ့တာပါ။ ခုခါမွာ ဗိုက္တာမင္ေတြဟာ အျခားဓာတ္ေပါင္းေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိလာပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ဗိုက္တာမင္ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပဲ ဆက္ၿပီးသံုးေနပါတယ္။ ဗိုက္တာမင္ကို သက္ေစာင့္ဓာတ္ေတြလို႔ ျမန္မာမႈျပဳခဲ့ပါေသးတယ္။ အသက္ရွင္သန္ဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ ဓာတ္ေပါင္းဆိုတဲ့ မူရင္းအဓိပၸာယ္ႏွင့္ အလြန္နီးစပ္ပါတယ္။ ခုေခတ္မွာေတာ့ ဗိုက္တာမင္ ဒါမွမဟုတ္ ဗီတာမင္လို႔ပဲ အသံထြက္အတိုင္း ေျပာၾကတာမ်ားပါတယ္။ သက္ေစာင့္ဓာတ္လို႔ သိပ္မေျပာၾကေတာ့ပါဘူး။ ဗိုက္တာမင္ဆိုတဲ့ စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ ဒီဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ-
(၁) လူေတြ အသက္ရွင္သန္ဖို႔ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္။
(၂) လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ရက္မွာ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏက နည္းနည္းကေလးသာျဖစ္တယ္။
(၃) လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ) ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ ပါဝင္ပါတယ္။
ဒီအခ်က္သံုးခ်က္လံုး ကိုက္ညီတဲ့ ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးက ဗီတာမင္စီ (Vitamin C) ျဖစ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္စီ ဟာ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ (Ascorbic Acid) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းျဖစ္ပါတယ္။
♻ ဗီတာမင္စီ....
အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ (ဗီတာမင္စီ)ဟာ လူေတြ အသက္ရွင္သန္ေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ ပထမအခ်က္ကို ရွင္းျပပါမယ္။ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္ (ဗီတာမင္စီ) ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ လူ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့သမိုင္းရွိပါတယ္။ ရက္ရွည္လမ်ား ၾကာျမင့္စြာ ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ခရီးႏွင္ေနၾကရတဲ့အခါ အသီးအရြက္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ေတြ မစားရေတာ့ဘဲ ေကာက္ႏွံ၊ အသားႏွင့္ ကုန္ေျခာက္ေတြကိုသာ စားသံုးၾကရတဲ့ ေရတပ္သားေတြ၊ သေဘၤာသားေတြ အေျမာက္အမ်ားဟာ ဗီတာမင္စီ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေရာဂါကို စကာဗီ (Scurvy) လို႔ ေခၚပါတယ္။ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းခရီးေတြမွာ အသီးေတြ မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ ရွာေဖြေကြၽးတဲ့အခါ သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေတြ တိုက္တဲ့အခါမွာ စကာဗီေရာဂါေၾကာင့္ အေသအေပ်ာက္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သစ္သီးဝလံေတြ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြမွာ အမ်ားအျပားပါေနတဲ့ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို ဗီတာမင္တစ္မ်ဳိးလို႔ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဗီတာမင္ေတြကို ေအဘီစီႏွင့္ အမည္ေပးခဲ့ရာမွာ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္က ဗီတာမင္စီ ဆိုတဲ့အမည္ကို ရခဲ့ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီဟာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့ စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ထဲက လူေတြအသက္ရွင္သန္ဖို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့အေၾကာင္း ေျပာၿပီးတဲ့ေနာက္ ေနာက္ထပ္အခ်က္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ တစ္ရက္မွာ ပမာဏအားျဖင့္ နည္းနည္းကေလးသာ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဆက္ၿပီးေျပာပါမယ္။ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီ၊ ပ႐ိုတင္းဆိုတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြကို လူတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ရက္မွာ ပမာဏအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္စားရတယ္ဆိုတာေဖာ္ျပတဲ့ ယူနစ္က ဂရမ္ (Gram) ျဖစ္ၿပီး အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို လူတစ္ေယာက္ တစ္ရက္မွာ စားရမယ့္ပမာဏကို ေဖာ္ျပတဲ့ ယူနစ္ဟာ မီလီဂရမ္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္မီလီဂရမ္ဆိုတာ တစ္ဂရမ္ရဲ႕ အပံုတစ္ေထာင္ပံု တစ္ပံုသာရွိပါတယ္။ တစ္ဂရမ္ဆိုတာ ျမန္မာအေလးခ်ိန္ တစ္ပဲသား (တစ္က်ပ္သားရဲ႕ ၁၆ ပံုတစ္ပံု) သာရွိပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ တစ္ရက္ မွာလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္စီပမာဏဟာ အလြန္နည္းတဲ့ ပမာဏျဖစ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီမွာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့စကားရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ထဲက အခ်က္တစ္ခုျဖစ္တဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ)ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ႏွင့္လည္း ကိုက္ညီပါတယ္။ လူေတြဟာ ဗီတာမင္စီလို႔ အမည္ရထားတဲ့ အက္စေကာဘစ္အက္ဆစ္ကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ လံုးဝမထုတ္လုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ အစားအေသာက္ေတြကေန မျဖစ္မေနရေအာင္ စားသံုးရပါတယ္။
♻ မာလကာသီး....
ျမန္မာေတြ စားေနက်အသီးေတြထဲမွာ မာလကာ သီးဟာ ဗီတာမင္စီအၾကြယ္ဝဆံုး အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါ တယ္။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာပါတဲ့ ဗီတာမင္စီ ၁၃ဝ မီလီဂရမ္မွ ၂၃ဝ မီလီဂရမ္ဟာ လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ေန႔သာ လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၂ ဆ-၃ဆ ေလာက္ရွိပါတယ္။ မာလကာသီး အလံုးႀကီးႀကီး ေလးစိတ္တစ္စိတ္ေလာက္၊ အရြယ္လတ္ဆိုရင္ တစ္ျခမ္းေလာက္၊ အရြယ္ေသးေသးဆိုရင္ တစ္လံုးေလာက္စား႐ံုနဲ႔ လူတစ္ေယာက္ တစ္ေန႔တာလိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္စီပမာဏကို ရႏိုင္တယ္လို႔ မွတ္ထားႏိုင္ပါတယ္။
မာလကာသီးမွာ အခံြနားကပ္ေနတဲ့ အျပင္ပိုင္းက အသားဟာ ဗီတာမင္စီ ပိုၿပီးၾကြယ္ဝပါတယ္။ အတြင္းပိုင္း (အလယ္ပိုင္း)က အသားမွာ အျပင္ပိုင္းက အသားေလာက္ ဗီတာမင္စီ မမ်ားပါဘူး။ မာလကာသီးမွာ အပူပိုင္းဇုန္မွာျဖစ္ထြန္းတဲ့ အသီးမ်ဳိးျဖစ္တာမို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေပါေပါမ်ားမ်ား စားသံုးႏိုင္တဲ့ အသီးမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ လူႀကိဳက္လည္းမ်ားပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ မာလကာသီးဟာ လိေမၼာ္သီးေလာက္ စားသံုးမႈမမ်ားပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေရးတဲ့စာအုပ္ေတြထဲမွာ ဗီတာမင္စီအေၾကာင္းေရးလွ်င္ လိေမၼာ္သီး၊ လိေမၼာ္ရည္တို႔ကိုပဲ ေရးၾကတာမ်ားပါတယ္။ တကယ္တန္းယွဥ္ ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၁၃၂ မီလီဂရမ္ ေလာက္ပါၿပီး လိေမၼာ္သီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၄၃ မီလီဂရမ္ေလာက္သာ ပါပါတယ္။
မာလကာသီးအျပင္ ဗီတာမင္စီၾကြယ္ဝတဲ့ ျမန္မာေတြစားေနက် အျခားအသီးေတြက မရမ္းသီး၊ သရက္သီး၊ သေဘၤာသီးႏွင့္ ဆီးျဖဴသီးျဖစ္ပါတယ္။ မရမ္းသီးစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၂၄ဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါၿပီ။ အမွည့္ဆိုရင္ ၁ဝ၇ မီလီဂရမ္ေလာက္ ပါပါတယ္။ သရက္သီးအစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၆၂ မီလီဂရမ္ေလာက္၊ သရက္သီး ရြမ္းပ်င္းဆိုရင္ ၄၈ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါၿပီး အမွည့္ဆိုရင္ေတာ့ ၃၆ မီလီဂရမ္ေလာက္ ပါပါတယ္။ အခ်ဥ္ဓာတ္နည္းသြားေလ ဗီတာမင္စီ နည္းသြားေလဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ဆီးျဖဴသီးဟာလည္း ဗီတာမင္ စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ စာရင္းမွာ ပါပါတယ္။ သေဘၤာသီးမွာေတာ့ အမွည့္က အစိမ္းထက္ ဗီတာမင္စီပိုၿပီး ၾကြယ္ဝပါတယ္။ သေဘၤာသီးစိမ္း ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ ဗီတာမင္စီ ၃၈ မီလီဂရမ္ ေလာက္ပါၿပီး မွည့္သြားတဲ့အခါ ၇၃ မီလီဂရမ္ထိ မ်ားလာပါတယ္။ ဆီးျဖဴသီးႏွင့္ မရမ္းသီးဟာ မာလကာသီးတို႔ လိေမၼာ္သီးတို႔ သေဘၤာသီးတို႔လို မ်ားမ်ားစားႏိုင္တဲ့ အသီးမ်ဳိး၊ ေန႔တိုင္းစားပါဆိုရင္ စားႏိုင္မည့္ အသီးမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
♻ ဟင္းရြက္စံု....
ဗီတာမင္စီကို ဟင္းရြက္မ်ဳိးစံုကလည္း ရႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာေတြ စားေနက်အရြက္ထဲမွာ ဒန္႔သလြန္ရြက္၊ ဓာတ္ခ်ဥ္ေပါင္၊ နံနံပင္၊ တမာရြက္တို႔ဟာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ အရြက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ မယ္ဇလီရြက္၊ ဘူးၫြန္႔၊ ေရွာက္ရြက္၊ သေဘၤာရြက္တို႔ဟာလည္း ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝပါတယ္။ င႐ုတ္သီးႀကိဳက္သူေတြအတြက္ င႐ုတ္သီးဟာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ အသီးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။
မာလကာသီးတို႔၊ ဒန္႔သလြန္ရြက္တို႔ဆိုတာ ျမန္မာေတြစားေနက် အသီးအရြက္ေတြထဲက ဗီတာမင္စီ အၾကြယ္ဝဆံုး အစားအစာေတြ ေရြးၿပီးေျပာထားတာပါ။ တကယ္ေတာ့ ခ်ဥ္ဖန္တဲ့ အရသာရွိေသာ အသီးေတြ၊ အစိမ္းရင့္ေရာင္အရြက္ေတြမွာ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတယ္လို႔ မွတ္ထားလိုက္ရင္ မမွားႏိုင္ပါဘူး။ ဗီတာမင္စီဟာ အသီးအရြက္ေတြထဲမွာ ေပါေပါမ်ားမ်ား ပါေနတာေၾကာင့္၊ ထမင္းစားတဲ့အခါ ဟင္းအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ၊ တို႔စရာအေနနဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ပါေနတယ္။ ထမင္းစားၿပီး အခ်ဳိတည္းတဲ့အခါျဖစ္ေစ၊ ထမင္းတစ္နပ္ႏွင့္ တစ္နပ္ၾကားမွာ သြားရည္စာအေနနဲ႔ျဖစ္ေစ သစ္သီးစားတတ္သူေတြမွာ ဗီတာမင္စီခ်ဳိ႕တဲ့မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သစ္သီးဝလံေပါမ်ားၿပီး အသားငါးထက္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို ပိုမိုအားထားၿပီး စားသံုးၾကတဲ့ ျမန္မာေတြထဲမွာ က်န္းမာေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ ဗီတာမင္စီ ခ်ဳိ႕တဲ့ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး။
♻ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္မွ ဗီတာမင္စီျဖစ္လာပံု....
လူေတြ ေန႔စဥ္စားတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ ဗီတာမင္စီ ေပါမ်ားလြန္းအားႀကီးလို႔ လူေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္တဲ့အလုပ္ကို စြန္႔လႊတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေျပာျပခ်င္ပါတယ္။
ကမၻာဦးအစက လူေတြ တိရစၧာန္ေတြအပါအဝင္ ေက်ာ႐ိုးရွိတဲ့ သတၱဝါအားလံုးလိုလိုဟာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ကို ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက လူေတြ ေန႔စဥ္စားတဲ့ အစားအစာေတြဟာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္မပါတဲ့ အစားအစာ (အသားငါး)ေတြသာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ကို ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး (မိမိခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ) ထုတ္လုပ္သံုးစဲြၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ဟာ လူေတြအတြက္ အစားအေသာက္ ကေန မျဖစ္မေန ရေအာင္စားသံုးရမယ့္ အာဟာရမ်ဳိး မဟုတ္တဲ့အတြက္ ဗီတာမင္မဟုတ္ေသးပါဘူး။
ေနာက္ပိုင္းမွာ လူေတြဟာ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေရာက္ေနတဲ့ အပင္ေတြက အရြက္ေတြ အသီး ေတြကို ခူးဆြတ္ၿပီး စားလာၾကပါတယ္။ ပိုၿပီး အေတြ႕အႀကံဳမ်ားလာ၊ ယဥ္ေက်းလာတဲ့အခါမွာ အပင္ေတြကို စိုက္ပ်ဳိးစားေသာက္တတ္လာၾကပါတယ္။ ဒီအခါမွာ အစားအစာက ရလာတဲ့ အက္စေကာဘစ္ အက္ဆစ္ပမာဏဟာ ေန႔စဥ္လိုအပ္ခ်က္ကို ျပည့္မီေနၿပီ၊ လံုေလာက္ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အပင္ပန္းခံ၊ အလုပ္႐ႈပ္ခံၿပီး မထုတ္လုပ္ေတာ့ပါဘူး။ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ ထုတ္လုပ္တဲ့အလုပ္ကို မလုပ္တာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာလာတဲ့အခါ ဒီလုပ္ငန္းမွာ အသံုးျပဳရတဲ့ (Gluconolactone Oxidase) အစရွိတဲ့ အင္ဇိုင္း (Enzyme-ဓာတ္ကူပစၥည္း)ေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နည္းလာရာက လံုးဝမရွိေတာ့တဲ့ အေျခအေနထိ ေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။ လူေတြမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ကို ကိုယ္တိုင္ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းလည္း ေပ်ာက္ကြယ္သြားပါေတာ့တယ္။
ခုဆိုရင္ လူေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အင္ဇိုင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္း ေပ်ာက္ကြယ္ေနပါၿပီ။ အက္စေကာဘစ္ အက္စစ္ရရွိဖို႔ အစားအေသာက္ (အသီးအရြက္) ေတြကိုသာ ရာႏႈန္းျပည့္ မွီခိုရတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒီအခါမွာ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ ဗီတာမင္ ဆိုတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြမွာရွိတဲ့ အခ်က္သံုးခ်က္ထဲက တတိယအခ်က္ျဖစ္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပင္ပ (အစားအေသာက္ေတြ)ကေန မျဖစ္မေန ရယူရမယ္တဲ့အခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီသြားၿပီး ဗီတာမင္ဆိုတဲ့ အဟာရအုပ္စုမွာ ဗီတာမင္ဆိုတဲ့အမည္နဲ႔ ပါဝင္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ လူေတြအတြက္သာမက တိရစၧာန္အခ်ဳိ႕အတြက္လည္း အစားအေသာက္ကေန မျဖစ္မေနရယူရမည့္ ဗီတာမင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ တိရစၧာန္ထဲမွာ ပူး၊ လင္းႏို႔ စတဲ့ တိရစၧာန္ေတြပါပါတယ္။ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ ေခြးစတဲ့ အသား စားတိရစၧာန္ေတြက်ေတာ့ အသီးအရြက္မစားတဲ့အတြက္ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ရဖို႔ အစားအစာေတြကို အားကိုးလို႔မရပါဘူး။ မိမိ ကုိယ္တိုင္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ထုတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသားစားတိရစၧာန္ေတြအတြက္ အက္စေကာဘစ္အက္စစ္ဟာ ဗီတာမင္မဟုတ္ပါဘူး။
အစားအစာေတြက ဗီတာမင္စီႏွင့္ အားေဆးေတြထဲက ဗီတာမင္စီ
လုံးတီးဆန္ႏွင့္ ေပါင္မုန္႔ညိဳညိဳေတြစားတာဟာ စက္ႀကိတ္ဆန္ ျဖဴျဖဴေခ်ာေခ်ာ၊ ေပါင္မုန္႔ ျဖဴျဖဴႏုႏု စားတာထက္ အက်ဳိးရွိတဲ့အေၾကာင္း၊ ေပါင္းဆန္စားလွ်င္ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း၊ ဘီတူးႏွင့္ ႏိုင္ယာစင္ (Niacin) စတဲ့ ဗီတာမင္ေတြႏွင့္ အျခားအာဟာရေတြ ပိုၿပီးၾကြယ္ဝေၾကာင္းေျပာတဲ့အခါ ထမင္းျဖဴျဖဴႏုႏုေလးစားၿပီး ဘားပလက္ ေဆးျပား ေသာက္လိုက္မွာေပါ့လို႔ ျပန္ေျဖသူေတြ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အာဟာရဓာတ္အမ်ဳိးမ်ဳိး သဘာဝအတိုင္း ပါဝင္ေနတဲ့ အစားအစာေတြထက္ အားေဆးဆိုတဲ့ ေဆးျပားေဆးရည္ေတြကို ပုိၿပီးအားကိုးတတ္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္စီေဆးျပားကို အရမ္းအားကိုးသူေတြ ရွိပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားေသာက္ထားရင္ ေတာ္႐ံုနဲ႔ ႏွာေစး ေခ်ာင္းဆိုး မျဖစ္ဘူး။ မဖ်ားဘူး၊ တုပ္ေကြးမမိဘူး၊ ကိုယ္ခံစြမ္းအားေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး စဲြစဲြၿမဲၿမဲေသာက္ေနသူေတြ ရွိပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပား၊ ေဆးရည္ေတြ မေကာင္းဘူး ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ စီဗစ္ေဆးျပားေဆးရည္ေတြက ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို ျမင့္ေစတယ္ဆိုတာကိုလည္း မျငင္းပါဘူး။ ဗီတာမင္စီကို ေဆးျပား၊ ေဆးရည္ေတြေသာက္မွ ရႏိုင္တာမဟုတ္ဘူး။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီးဝလံ စတဲ့ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ သဘာဝအစားအစာေတြက ပိုေကာင္းတယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္တာပါ။ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝတဲ့ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ (အရြယ္ခပ္ႀကီးႀကီးတစ္ျခမ္း) စားလွ်င္ ဗီတာမင္စီအျပင္ ရရွိႏိုင္တဲ့ အျခား အာဟာရဓာတ္ေတြကို ၾကည့္ၾကရေအာင္။
မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ကေန အင္အား ၆၈ ကယ္လိုရီေလာက္ ရႏိုင္ပါတယ္။ မာလကာသီးမွာ အင္အားျဖစ္ေစတဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္အာဟာရ ၁၄ ဂရမ္ေလာက္ ပ႐ိုတင္းအာဟာရ ၂.၅ ဂရမ္ေလာက္ႏွင့္ အဆီ ၁ ဂရမ္ မျပည့္တျပည့္ပါေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားစားလို႔ အင္အားမရႏိုင္ပါဘူး။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာပါတဲ့ ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ အာဟာရ ၁၄ ဂရမ္ေလာက္ထဲမွာ သၾကားက ၉ ဂရမ္ေလာက္သာျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၅ ဂရမ္ေလာက္က အစာမွ်င္ (Dietary Fibre) အမ်ဳိးမ်ဳိးအစား ကာဗိုဟိုက္ဒရိတ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အစာမွ်င္ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြကို မွန္မွန္စားသံုးျခင္းက ဝမ္းမွန္ျခင္း (ဝမ္းမခ်ဳပ္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္း)၊ အစာလမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရာဂါကင္းေစျခင္း၊ အူမႀကီးကင္ဆာႏွင့္ အျခားကင္ဆာအမ်ဳိးမ်ဳိးမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ျခင္းဆိုတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြ ရႏိုင္ပါတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားကေန ဘာအစာမွ်င္မွ မရႏိုင္ပါဘူး။
မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္ကေန ဗီတာမင္စီ ၂၃ဝ မီလီဂရမ္ (၁ဝဝ မီလီဂရမ္ပါတဲ့ စီဗစ္ေဆးျပား ႏွစ္ျပားစာနီးပါး) အျပင္ ဗီတာမင္ေအ (Vitamin A) ၃၁ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ေဘတာကယ္႐ိုတင္း (Beta Carotene) ၃၇၄ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီဝမ္း (Vitamin B1) ဝ.ဝ၆၇ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဗီတူး (Vitamin B2) ဝ.ဝ၄ မီလီဂရမ္၊ ႏိုင္ယာစင္ (Niacin) ၁.ဝ၈၄ မီလီဂရမ္၊ ပင္တိုသင္းနစ္အက္ဆစ္ (Pantothenic) ဝ.ဝ၄ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီဆစ္ (Vitamin B6) ဝ.၁၁ မီလီဂရမ္၊ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ (Folic Acid) ၄၉ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္၊ ဗီတာမင္ေက (Vitamin K) ၂.၂ မိုက္ခ႐ိုဂရမ္ ရႏိုင္ပါေသးတယ္။ စီဗစ္ေဆးျပားမွာ ဗီတာမင္စီ ကလဲြလို႔ တျခား ဘာဗီတာမင္မွ မပါပါဘူး။
မာလကာသီးတစ္ျခမ္းစားလွ်င္ ဗီတာမင္စီ အမ်ားအျပား၊ အျခားဗီတာမင္ေတြ အနည္းငယ္စီအျပင္ သတၱဳ အာဟာရအခ်ဳိ႕ကိုလည္း ရႏိုင္ပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြက ကယ္လစီယမ္ (Calcium) ၁၈ မီလီဂရမ္၊ သံဓာတ္ ဝ.၂၆ မီလီဂရမ္၊ မက္ဂနီစီယမ္ (Magnesium) ၂၂ မီလီဂရမ္၊ မင္းဂနိစ္ (Manganese) ဝ.၁၅ မီလီဂရမ္၊ ေဖာ့စပရပ္စ္ (Phosphorus) ဆိုတဲ့ မီးစံုး ၄ဝ မီလီဂရမ္၊ ပိုတက္စီယမ္ (Potassium) ၄၁၇ မီလီဂရမ္ႏွင့္ ဇင့္ (Zinc) ဝ.၂၃ မီလီ ဂရမ္ပါပါေသးတယ္။ မာလကာသီးႀကိဳက္သူတစ္ေယာက္ဟာ အသီးတစ္လံုး ကုန္ေအာင္စားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခုေျပာခဲ့တဲ့ပမာဏရဲ႕ ႏွစ္ဆရွိတဲ့ ဗီတာမင္ေတြ အျခား အာဟာရေတြကို ရရွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
မာလကာသီးမွ ေသြးတိုးႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါရွိသူေတြ၊ ေသြးတိုးႏွင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာေရာဂါျဖစ္မွာ စိုးရိမ္ေနသူေတြ ေၾကာက္ၾကတဲ့ ဆိုဒီယမ္ (Sodium) အလြန္နည္းသလို၊ အဆီကလည္း နည္းပါတယ္။
အပင္ထြက္အက်ဳိးျပဳ ဓာတ္ေပါင္းလိုက္ကိုပင္း (Lycopene)
အသီးအရြက္စတဲ့ အပင္ထြက္အစားအစာေတြ စားတဲ့အခါ ဗီတာမင္ေတြ သတၴဳအာဟာရေတြအျပင္ အာ ဟာရမဟုတ္တဲ့နည္းႏွင့္ က်န္းမာေရးကို အက်ဳိးျပဳတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြ၊ ေရာဂါကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ဓာတ္ေပါင္းေတြကိုလည္း ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ အပင္ထြက္ အစားအစာေတြမွာသာပါေနၿပီး၊ အသားငါး၊ ႏို႔၊ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ စတဲ့ တိရစၧာန္အတြက္ အစားအစာေတြမွာ လံုးဝမပါတဲ့ အဲဒီအက်ဳိးျပဳဓာတ္ေပါင္းေတြကို ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ (Phytochemical) ေတြလို႔ ေခၚပါတယ္။ မာလကာသီးမွာ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ အမ်ားအျပား ပါဝင္ပါတယ္။ အဓိက ႏွစ္မ်ဳိးက ေဘတာကယ္႐ိုတင္း (Beta Carotene) ႏွင့္ လိုက္ကိုပင္း (Lycopene) တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ေဘတာကယ္႐ိုတင္းဟာ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ဗီတာမင္ေအ အျဖစ္ ေျပာင္းသြားႏိုင္တာမို႔ ဗီတာမင္ေအေလာင္းလ်ာ (Provitamin A) လို႔လည္း သိထားၾကပါတယ္။ မာလကာသီးစားတဲ့အခါ ေဘတာကယ္႐ိုတင္းဟာ ဗီတာမင္ေအအျဖစ္ ေျပာင္းသြားၿပီး အာဟာရဓာတ္အေနနဲ႔ အက်ဳိးျပဳသလို ဗီတာမင္ေအျဖစ္ ေျပာင္းမသြားတဲ့ ေဘကာကယ္႐ိုတင္းေတြကလည္း အင္တီေအာက္စိဒင့္ (Anti-Oxidant) အာနိသင္နဲ႔ အက်ဳိးျပဳပါတယ္။ အင္တီေအာက္စိဒင့္ အာနိသင္ဆိုတာက ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ႐ုပ္ကလပ္စည္း (Cell- ဆဲလ္) အစိတ္အပိုင္းေတြကို ဖ်က္ဆီးၿပီး နာတာရွည္ေရာဂါ၊ ကင္ဆာေရာဂါေတြျဖစ္ေစတတ္တဲ့ ဖရီးရယ္ဒီကယ္ (Free Radicals) ဆိုတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းကေလးေတြကို ႏွိမ္နင္းႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ျဖစ္ပါတယ္။
လိုက္ကိုပင္း (Lycopene) ဆုိတဲ့ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ တစ္မ်ဳိးဟာလည္း မာလကာသီးမွာ ၾကြယ္ဝစြာပါေနပါတယ္။ မာလကာသီး ၁ဝဝ ဂရမ္မွာ လိုက္ကိုပင္း ၅၂ဝဝ မိုက္ခ႐ိုဂမ္ေလာက္ပါပါတယ္။ လိုက္ကိုပင္းက ဆီးက်ိတ္ (Prostate) ကင္ဆာကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ အသီးအရြက္မ်ဳိးစံုမွာ က်န္းမာေရးကို အျခားနည္း (အာဟာရမဟုတ္တဲ့နည္း)နဲ႔ အက်ဳိးျပဳတဲ့ ဖိုက္တိုခယ္မီကယ္ဓာတ္ေပါင္းေတြဟာ အမ်ဳိးအစားအားျဖင့္ ရာေထာင္ခ်ီၿပီး ရွိေနပါတယ္။ သူတို႔ဟာ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ရွိၾကပါတယ္။ ဥပမာ ေဘတာကယ္႐ိုတင္းက ဝါတယ္၊ လိုက္ကိုပင္းက နီတယ္စသျဖင့္ေပါ့။
မာလကာသီးမွာ အူျဖဴသီး၊ အူနီသီးရယ္လို႔ ရွိေနျခင္း၊ အူျဖဴသီးမွာ ျဖဴတဲ့အသီး၊ နည္းနည္းဝါတဲ့ အသီးရယ္လို႔ ရွိတဲ့အျပင္၊ အူနီသီးမွာလည္း နည္းနည္းနီတဲ့ အသီး၊ အေတာ့ကိုနီတဲ့ အသီးရယ္လို႔ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အေရာင္အႏုအရင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေနတာမို႔ အက်ဳိးျပဳဓာတ္ေပါင္းေတြလည္း စံုလင္မယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းလို႔ရပါတယ္။ ဘာအေရာင္ အသီးမ်ဳိးက ပိုေကာင္းသလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အသီးအရြက္ေတြ စားတဲ့အခါ သက္တန္႔မွာပါတဲ့ အေရာင္မ်ဳိးစံုပါေအာင္ စားတာအေကာင္းဆံုးပဲလို႔ ေျဖလိုက္ပါရေစ။ အူျဖဴလည္း စား အူနီလည္းစား အစံုစားပါေလ့ ဆိုလိုပါတယ္။
_
Credit ....
(၁) … Yangon Life blog
(၂) …ေဒါက္တာလွၾကည္
Comments
Post a Comment