' မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ေဆးပညာ '
' မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ေဆးပညာ '
မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသည္ဟု စြပ္စြဲတိုင္တန္းခံရလွ်င္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ဆရာဝန္မ်ား) ၏ ရႈျမင္ထြက္ဆိုခ်က္သည္ အေရးပါေသာေနရာမွ ပါဝင္စၿမဲ ျဖစ္ေလသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ျခင္းသည္ အလိုမတူဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟု သာမန္ျပည္သူလူထုက နားလည္သေဘာေပါက္ထားၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေဆးပညာဆိုင္ရာႏွင့္ တရားဥပေဒ ရႈေထာင့္မ်ားမွ ၾကည့္ရႈသုံးသပ္၍ စြပ္စြဲခံရသူသည္ အမွန္တကယ္ မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ျခင္း ဟုတ္/ မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ရာတြင္မူ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္၍ အေသးစိတ္ေသာ သုံးသပ္မႈမ်ား ပါဝင္လာရပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား မည္သို႔ ရႈျမင္သုံးသပ္ရသည္ကို ဗဟုသုတအျဖစ္ ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ ပထမဆုံးအေနျဖင့္ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္ေနေသာ ပုဒ္မ ၃၇၅ ကို ဦးစြာ ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ လူအမ်ားသိေသာ ပုဒ္မ ၃၇၆သည္ ျပစ္ဒဏ္ဆိုင္ရာ ပုဒ္မ ျဖစ္ပါသည္။ တရားဥပေဒ ပုဒ္မမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ ေယာက္်ား မိန္းမ ဟူသည့္ အသုံးအႏႈံန္းမ်ားသည္ အရပ္ထဲမွ လင္ေယာက္်ား ၊ ဇနီးခင္ပြန္း စသည္တို႔ကို ရည္ၫႊန္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ လူေယာက္်ား (အမ်ိဳးသား) ၊ လူမိန္းမ (အမ်ိဳးသမီး) စသည္တို႔ကို ရည္ၫႊန္းျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ပုဒ္မ ၃၇၅ ။ ။ ဤမွေနာက္တြင္ ကင္းလြတ္ခ်က္ ျပဳထားသည္မွတပါး ၊ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အေၾကာင္းငါးရပ္တြင္သက္ဝင္ေသာ အေၾကာင္းတရပ္ရပ္ျဖင့္ ေယာက်ာ္းသည္ မိန္းမႏွင့္ ကာမစပ္ယွက္လွ်င္ ထိုသူသည္ မုဒိမ္းမႈ ကို က်ဴးလြန္သည္မည္၏။
ပထမ ။ ။ မိန္းမက အလိုမတူ ျငင္းဆန္ျခင္း။
ဒုတိယ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္မျပဳျခင္း။
တတိယ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳေသာ္လည္း ထိုသို႔ခြင့္ျပဳရျခင္းမွာ ထိုမိန္းမအား ေသေစသည္ဟုေသာ္၎ ၊ နာက်င္ေစမည္ဟုေသာ္၎ ၊ ေၾကာက္႐ြံ႕ေအာင္ျပဳသျဖင့္ ခြင့္ျပဳရျခင္း။
စတုတၳ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳေသာ္လည္း၊ ေယာက္်ားက မိမိသည္ ထိုမိန္းမလင္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိသည့္ျပင္ ထိုမိန္းမက ခြင့္ျပဳျခင္းမွာလည္း မိမိကို ဥပေဒႏွင့္အညီလက္ထပ္ထားေသာ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုသို႔လက္ထပ္ထားသည္ဟု ယုံၾကည္ေသာ အျခားေယာက္်ားျဖစ္သည္ဟု ယုံၾကည္၍သာ ခြင့္ျပဳေၾကာင္းကို ထိုေယာက္်ားက သိျခင္း။
ပၪၥမ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳသည္ျဖစ္ေစ၊ ခြင့္မျပဳသည္ျဖစ္ေစ ထိုမိန္းမသည္ အသက္ဆယ့္ေလးႏွစ္ေအာက္ အ႐ြယ္ရွိသူျဖစ္ျခင္း။
ရွင္းလင္းခ်က္ ။ ။ ေယာက္်ား၏ အဂၤါဇာတ္သည္ မိန္းမ၏အဂၤါဇာတ္တြင္ သြင္းဝင္မိလွ်င္၊ မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ျခင္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ ကာမစပ္ယွက္မႈေျမာက္ရန္ လုံေလာက္သည္။
ကင္းလြတ္ခ်က္ ။ ။ ေယာက္်ားသည္ အသက္ဆယ့္သုံးႏွစ္ေအာက္ မဟုတ္ေသာ မိမိ၏မယားႏွင့္ ကာမစပ္ယွက္ျခင္းမွာ မုဒိမ္းမႈမဟုတ္။
အထက္ေဖာ္ျပပါအတိုင္း ပုဒ္မ ၃၇၅ မွ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုထားေလရာ မုဒိမ္းမႈ ေျမာက္/မေျမာက္ ဆုံးျဖတ္ရာတြင္ အဆိုပါ အခ်က္ ၅ ခ်က္အေပၚတြင္ မူတည္၍ သုံးသပ္ဆုံးျဖတ္ရေလသည္။
ပထမဆုံးအေနျဖင့္ မိန္းမက အလိုမတူ ျငင္းဆန္ျခင္း (Against her will) ကို ေပၚလြင္ေစရန္အတြက္ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူ အမ်ိဳးသမီးသည္ အဆုံးစြန္ေသာ ျငင္းဆန္ျခင္းႏွင့္ ခုခံျခင္းကိုျပဳရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ခုခံျငင္းဆန္ေနခ်ိန္အတြင္း မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ရန္ အားထုတ္သူသည္ မေတာ္တဆ ေသဆုံးသြားလွ်င္ပင္ ျပစ္မႈမေျမာက္ေပ။
A woman even has the right to kill the person who attempts to rape her. အမ်ိဳးသမီးအေနျဖင့္ အဆုံးစြန္ေသာ ျငင္းဆန္ျခင္းႏွင့္ ခုခံျခင္း ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ထင္ရွားေစေသာ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာ္ဟစ္႐ုန္းကန္ အကူအညီေတာင္းျခင္း ၊ ႐ုန္းကန္၍ ရရွိေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ရွိေစျခင္း ၊ ခြန္အားမမွ်မႈ ထင္ရွားျခင္း (က်ဴးလြန္သူဟု စြပ္စြဲခံရသူႏွင့္ စြပ္စြဲသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ခြန္အားဗလ အလုံးအရပ္ မတိမ္းမယိမ္း ျဖစ္ေနလွ်င္ အမွန္တကယ္ ႐ုန္းကန္၍ ရရွိေသာ ဒဏ္ရာမ်ားမွာ ထင္ရွားေလ့ရွိပါသည္။) စသည္တို႔ကို မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူမွ အားထုတ္ခဲ့ကာ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါေၾကာင္း ထင္ရွားျပေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ဒဏ္ရာတို႔မွာ ရက္ပိုင္းအတြင္း ေပ်ာက္ကြယ္ကာ ျပန္ေကာင္းသြားျခင္း ရွိသျဖင့္ အခင္းျဖစ္ပြားၿပီးသည္ႏွင့္ ေစာႏိုင္သမွ် အေစာဆုံး တိုင္ၾကား၍ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရရွိရန္ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ အခ်ိန္ၾကာသြားပါက ေဆးပညာအရ မွတ္ခ်က္မေပးႏိုင္ပါက က်ဴးလြန္ခံရသူအတြက္ နစ္နာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။
မိန္းမက ခြင့္မျပဳျခင္း (Without her consent)။ မိန္းမမွ ခြင့္ျပဳျခင္း မျပဳျခင္းတြင္ အဓိကအခ်က္မွာ မိန္းမဘက္မွ စိတ္လိုလက္ရ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးမႈ (active will) ရွိ မရွိကို အဓိကထား သုံးသပ္ပါသည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္ ေကာင္းဆိုးမဆုံးျဖတ္ႏိုင္ေသးေသာ မရင့္က်က္ေသးေသာ အ႐ြယ္မေရာက္ေသးေသာ သူတစ္ေယာက္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးမႈကို တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ အေယာင္ေဆာင္ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ား၍ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္းကိုလည္း တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ စိတ္ပုံမွန္မရွိသူ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္စြမ္း မရွိသူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေပးျခင္းကိုလည္း တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ ဤအခ်က္သည္ တရားခြင္တြင္ အဓိက အေျခအတင္သက္ေသျပရေသာ အပိုင္းျဖစ္ကာ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူမွ အလိုတူကာ စိတ္လိုလက္ရ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးသည္ဟု ထင္ရွားလွ်င္ ကြင္းလုံးကြၽတ္ လြတ္ေျမာက္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး အကူအညီရယူသင့္ပါသည္။
ေဆးပညာအရ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူကို စစ္ေဆးသည္မွာ အလြန္အေသးစိတ္ဆန္ပါသည္။ ၿခဳံေျပာရလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ႐ုန္းကန္ထားေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ရွိ/မရွိ ၊ လိင္အဂၤါတစ္ဝိုက္ႏွင့္ အတြင္းဘက္တြင္ ကာမစပ္ယွက္ထားေသာ အေထာက္အထားမ်ား ဒဏ္ရာမ်ား ရွိ/မရွိ ၊ အခင္းျဖစ္ပြားစဥ္ ဝတ္ဆင္ထားေသာ အဝတ္အစားမ်ားတြင္ သုက္ရည္မ်ား ရွိ/မရွိ စသည္တို႔ကို စစ္ေဆးေပးရပါသည္။ အသက္အ႐ြယ္ အတည္ျပဳေပးရျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း ဓာတ္မွန္နည္းပညာ အကူအညီရယူ၍ ျပဳလုပ္ေပးရတတ္ပါသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူကို အခ်က္ (၂၈) ခ်က္ပါဝင္ေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးျမန္း၍ အခင္းျဖစ္ပြားပုံ ရာဇဝင္ကို အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းတင္ထားရပါသည္။ ထိုေမးခြန္း (၂၈) ခ်က္ ေျဖဆိုရာတြင္ ေရွ႕ေနာက္ညီၫြတ္ျခင္း မရွိျခင္း ၊ သံသယျဖစ္ဖြယ္ အခ်က္မ်ားေတြ႕ရွိျခင္းမ်ားကို တရားသူႀကီးမွ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ရန္ တရားခြင္သို႔ တင္ေပးရပါသည္။ ဆရာဝန္၏ တာဝန္မွာ ျပည့္စုံတိက်စြာ ေမးျမန္းမွတ္တမ္းတင္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
မုဒိမ္းမႈဟု ဆိုရာတြင္ အမွန္တကယ္ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ျဖစ္ပြားသည္ထက္ လူမႈေရးႏွင့္ အျခားေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားေၾကာင့္ အလိုတူ ကာမစပ္ယွက္ အတူေနၿပီးကာမွ မုဒိမ္းမႈဟု ေျပာင္းလဲစြပ္စြဲတိုင္ၾကားမႈမ်ား ရွိတတ္ေၾကာင္း အထူးသတိျပဳရန္ အစဥ္အဆက္ေသာ မႈခင္းေဆးပညာ ဆရာဝန္ႀကီးမ်ားမွ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာ ဘာသာရပ္တြင္ အတိအလင္းျပ႒ာန္းထားပါေသးသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သမီးရည္းစား ႏွစ္ဦးသေဘာတူ အခ်စ္နယ္ကြၽံၿပီးမွ မိဘမ်ား သိရွိသြားမည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ တိုင္တန္းျခင္း ၊ အိမ္ေထာင္ေရး ေဖာက္ျပန္သည္ကို ရိပ္မိ သိရွိသြားမည္စိုးရိမ္၍ တိုင္တန္းျခင္း ၊ ေငြညႇစ္လို၍ လုပ္ႀကံလီဆယ္ လိမ္လည္တိုင္တန္းျခင္း ၊ လူမႈေရးအရ အရွက္ရ၍ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ ပ်က္စီးေစလိုေသာေၾကာင့္ လုပ္ႀကံလီဆယ္ လိမ္လည္တိုင္ၾကားျခင္း အစရွိသည္တို႔ကို အထူးသတိျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဆးပညာရွင္မ်ားကို သမားစဥ္ဆက္ လက္ဆင့္ကမ္း သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးလ်က္ ရွိပါသည္။
သို႔ျဖစ္ေပရာ ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ မုဒိမ္းမႈဟု ဆိုလိုက္သည္ႏွင့္ စြပ္စြဲသူႏွင့္ စြပ္စြဲခံရသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္၏ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္း မရွိေစရန္အတြက္ တရား႐ုံးမွ တရားဝင္အတိအလင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မခ်ေသးမီတြင္ အလ်င္စလိုမွတ္ခ်က္ခ်ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္မိၾကေစရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္းႏွင့္ ထိုသို႔ေဝဖန္မွတ္ခ်က္ခ်ျခင္းသည္ တရား႐ုံး၏ စီရင္ပိုင္ခြင့္ကို ေက်ာ္လႊားစြက္ဖက္ ဖိအားေပးရာေရာက္သျဖင့္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ၿငိစြန္းမႈရွိပါေၾကာင္း အမ်ားျပည္သူအတြက္ ဗဟုသုတ ရရွိရန္ အသိေပးေရးသား ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။
ေဆးတကၠသိုလ္ ၊ ေနာက္ဆုံးႏွစ္ အပိုင္း (က) ၊ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားမွ ကိုးကားေဖာ္ျပပါသည္။
_
Author: Dr. ေက်ာ္သက္စိုး
အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာဝန္
(၁၉ ၊ ၇ ၊ ၂၀၁၈)
မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသည္ဟု စြပ္စြဲတိုင္တန္းခံရလွ်င္ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ဆရာဝန္မ်ား) ၏ ရႈျမင္ထြက္ဆိုခ်က္သည္ အေရးပါေသာေနရာမွ ပါဝင္စၿမဲ ျဖစ္ေလသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ျခင္းသည္ အလိုမတူဘဲ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟု သာမန္ျပည္သူလူထုက နားလည္သေဘာေပါက္ထားၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေဆးပညာဆိုင္ရာႏွင့္ တရားဥပေဒ ရႈေထာင့္မ်ားမွ ၾကည့္ရႈသုံးသပ္၍ စြပ္စြဲခံရသူသည္ အမွန္တကယ္ မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ျခင္း ဟုတ္/ မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ရာတြင္မူ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္၍ အေသးစိတ္ေသာ သုံးသပ္မႈမ်ား ပါဝင္လာရပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား မည္သို႔ ရႈျမင္သုံးသပ္ရသည္ကို ဗဟုသုတအျဖစ္ ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ ပထမဆုံးအေနျဖင့္ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ပတ္သက္ေနေသာ ပုဒ္မ ၃၇၅ ကို ဦးစြာ ေဖာ္ျပလိုပါသည္။ လူအမ်ားသိေသာ ပုဒ္မ ၃၇၆သည္ ျပစ္ဒဏ္ဆိုင္ရာ ပုဒ္မ ျဖစ္ပါသည္။ တရားဥပေဒ ပုဒ္မမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာ ေယာက္်ား မိန္းမ ဟူသည့္ အသုံးအႏႈံန္းမ်ားသည္ အရပ္ထဲမွ လင္ေယာက္်ား ၊ ဇနီးခင္ပြန္း စသည္တို႔ကို ရည္ၫႊန္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ လူေယာက္်ား (အမ်ိဳးသား) ၊ လူမိန္းမ (အမ်ိဳးသမီး) စသည္တို႔ကို ရည္ၫႊန္းျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ပုဒ္မ ၃၇၅ ။ ။ ဤမွေနာက္တြင္ ကင္းလြတ္ခ်က္ ျပဳထားသည္မွတပါး ၊ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အေၾကာင္းငါးရပ္တြင္သက္ဝင္ေသာ အေၾကာင္းတရပ္ရပ္ျဖင့္ ေယာက်ာ္းသည္ မိန္းမႏွင့္ ကာမစပ္ယွက္လွ်င္ ထိုသူသည္ မုဒိမ္းမႈ ကို က်ဴးလြန္သည္မည္၏။
ပထမ ။ ။ မိန္းမက အလိုမတူ ျငင္းဆန္ျခင္း။
ဒုတိယ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္မျပဳျခင္း။
တတိယ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳေသာ္လည္း ထိုသို႔ခြင့္ျပဳရျခင္းမွာ ထိုမိန္းမအား ေသေစသည္ဟုေသာ္၎ ၊ နာက်င္ေစမည္ဟုေသာ္၎ ၊ ေၾကာက္႐ြံ႕ေအာင္ျပဳသျဖင့္ ခြင့္ျပဳရျခင္း။
စတုတၳ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳေသာ္လည္း၊ ေယာက္်ားက မိမိသည္ ထိုမိန္းမလင္ မဟုတ္ေၾကာင္း သိသည့္ျပင္ ထိုမိန္းမက ခြင့္ျပဳျခင္းမွာလည္း မိမိကို ဥပေဒႏွင့္အညီလက္ထပ္ထားေသာ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ထိုသို႔လက္ထပ္ထားသည္ဟု ယုံၾကည္ေသာ အျခားေယာက္်ားျဖစ္သည္ဟု ယုံၾကည္၍သာ ခြင့္ျပဳေၾကာင္းကို ထိုေယာက္်ားက သိျခင္း။
ပၪၥမ ။ ။ မိန္းမက ခြင့္ျပဳသည္ျဖစ္ေစ၊ ခြင့္မျပဳသည္ျဖစ္ေစ ထိုမိန္းမသည္ အသက္ဆယ့္ေလးႏွစ္ေအာက္ အ႐ြယ္ရွိသူျဖစ္ျခင္း။
ရွင္းလင္းခ်က္ ။ ။ ေယာက္်ား၏ အဂၤါဇာတ္သည္ မိန္းမ၏အဂၤါဇာတ္တြင္ သြင္းဝင္မိလွ်င္၊ မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ျခင္းအတြက္ လိုအပ္ေသာ ကာမစပ္ယွက္မႈေျမာက္ရန္ လုံေလာက္သည္။
ကင္းလြတ္ခ်က္ ။ ။ ေယာက္်ားသည္ အသက္ဆယ့္သုံးႏွစ္ေအာက္ မဟုတ္ေသာ မိမိ၏မယားႏွင့္ ကာမစပ္ယွက္ျခင္းမွာ မုဒိမ္းမႈမဟုတ္။
အထက္ေဖာ္ျပပါအတိုင္း ပုဒ္မ ၃၇၅ မွ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုထားေလရာ မုဒိမ္းမႈ ေျမာက္/မေျမာက္ ဆုံးျဖတ္ရာတြင္ အဆိုပါ အခ်က္ ၅ ခ်က္အေပၚတြင္ မူတည္၍ သုံးသပ္ဆုံးျဖတ္ရေလသည္။
ပထမဆုံးအေနျဖင့္ မိန္းမက အလိုမတူ ျငင္းဆန္ျခင္း (Against her will) ကို ေပၚလြင္ေစရန္အတြက္ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူ အမ်ိဳးသမီးသည္ အဆုံးစြန္ေသာ ျငင္းဆန္ျခင္းႏွင့္ ခုခံျခင္းကိုျပဳရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ခုခံျငင္းဆန္ေနခ်ိန္အတြင္း မုဒိမ္းမႈက်ဴးလြန္ရန္ အားထုတ္သူသည္ မေတာ္တဆ ေသဆုံးသြားလွ်င္ပင္ ျပစ္မႈမေျမာက္ေပ။
A woman even has the right to kill the person who attempts to rape her. အမ်ိဳးသမီးအေနျဖင့္ အဆုံးစြန္ေသာ ျငင္းဆန္ျခင္းႏွင့္ ခုခံျခင္း ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ထင္ရွားေစေသာ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရွိရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာ္ဟစ္႐ုန္းကန္ အကူအညီေတာင္းျခင္း ၊ ႐ုန္းကန္၍ ရရွိေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ရွိေစျခင္း ၊ ခြန္အားမမွ်မႈ ထင္ရွားျခင္း (က်ဴးလြန္သူဟု စြပ္စြဲခံရသူႏွင့္ စြပ္စြဲသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ခြန္အားဗလ အလုံးအရပ္ မတိမ္းမယိမ္း ျဖစ္ေနလွ်င္ အမွန္တကယ္ ႐ုန္းကန္၍ ရရွိေသာ ဒဏ္ရာမ်ားမွာ ထင္ရွားေလ့ရွိပါသည္။) စသည္တို႔ကို မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူမွ အားထုတ္ခဲ့ကာ ျငင္းဆန္ခဲ့ပါေၾကာင္း ထင္ရွားျပေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ဒဏ္ရာတို႔မွာ ရက္ပိုင္းအတြင္း ေပ်ာက္ကြယ္ကာ ျပန္ေကာင္းသြားျခင္း ရွိသျဖင့္ အခင္းျဖစ္ပြားၿပီးသည္ႏွင့္ ေစာႏိုင္သမွ် အေစာဆုံး တိုင္ၾကား၍ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ား ရရွိရန္ ျပဳလုပ္သင့္ပါသည္။ အခ်ိန္ၾကာသြားပါက ေဆးပညာအရ မွတ္ခ်က္မေပးႏိုင္ပါက က်ဴးလြန္ခံရသူအတြက္ နစ္နာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။
မိန္းမက ခြင့္မျပဳျခင္း (Without her consent)။ မိန္းမမွ ခြင့္ျပဳျခင္း မျပဳျခင္းတြင္ အဓိကအခ်က္မွာ မိန္းမဘက္မွ စိတ္လိုလက္ရ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးမႈ (active will) ရွိ မရွိကို အဓိကထား သုံးသပ္ပါသည္။ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ေအာက္ ေကာင္းဆိုးမဆုံးျဖတ္ႏိုင္ေသးေသာ မရင့္က်က္ေသးေသာ အ႐ြယ္မေရာက္ေသးေသာ သူတစ္ေယာက္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးမႈကို တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ အေယာင္ေဆာင္ လိမ္လည္လွည့္ဖ်ား၍ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္းကိုလည္း တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ စိတ္ပုံမွန္မရွိသူ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္စြမ္း မရွိသူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေပးျခင္းကိုလည္း တရားမဝင္ဟု ဆုံးျဖတ္ပါသည္။ ဤအခ်က္သည္ တရားခြင္တြင္ အဓိက အေျခအတင္သက္ေသျပရေသာ အပိုင္းျဖစ္ကာ အထူးအေရးႀကီးပါသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူမွ အလိုတူကာ စိတ္လိုလက္ရ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးသည္ဟု ထင္ရွားလွ်င္ ကြင္းလုံးကြၽတ္ လြတ္ေျမာက္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး အကူအညီရယူသင့္ပါသည္။
ေဆးပညာအရ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူကို စစ္ေဆးသည္မွာ အလြန္အေသးစိတ္ဆန္ပါသည္။ ၿခဳံေျပာရလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္တြင္ ႐ုန္းကန္ထားေသာ ဒဏ္ရာမ်ား ရွိ/မရွိ ၊ လိင္အဂၤါတစ္ဝိုက္ႏွင့္ အတြင္းဘက္တြင္ ကာမစပ္ယွက္ထားေသာ အေထာက္အထားမ်ား ဒဏ္ရာမ်ား ရွိ/မရွိ ၊ အခင္းျဖစ္ပြားစဥ္ ဝတ္ဆင္ထားေသာ အဝတ္အစားမ်ားတြင္ သုက္ရည္မ်ား ရွိ/မရွိ စသည္တို႔ကို စစ္ေဆးေပးရပါသည္။ အသက္အ႐ြယ္ အတည္ျပဳေပးရျခင္းမ်ိဳးကိုလည္း ဓာတ္မွန္နည္းပညာ အကူအညီရယူ၍ ျပဳလုပ္ေပးရတတ္ပါသည္။ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ခံရသူကို အခ်က္ (၂၈) ခ်က္ပါဝင္ေသာ ေမးခြန္းမ်ား ေမးျမန္း၍ အခင္းျဖစ္ပြားပုံ ရာဇဝင္ကို အေသးစိတ္ မွတ္တမ္းတင္ထားရပါသည္။ ထိုေမးခြန္း (၂၈) ခ်က္ ေျဖဆိုရာတြင္ ေရွ႕ေနာက္ညီၫြတ္ျခင္း မရွိျခင္း ၊ သံသယျဖစ္ဖြယ္ အခ်က္မ်ားေတြ႕ရွိျခင္းမ်ားကို တရားသူႀကီးမွ ဆုံးျဖတ္ႏိုင္ရန္ တရားခြင္သို႔ တင္ေပးရပါသည္။ ဆရာဝန္၏ တာဝန္မွာ ျပည့္စုံတိက်စြာ ေမးျမန္းမွတ္တမ္းတင္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။
မုဒိမ္းမႈဟု ဆိုရာတြင္ အမွန္တကယ္ မုဒိမ္းမႈ က်ဴးလြန္ျဖစ္ပြားသည္ထက္ လူမႈေရးႏွင့္ အျခားေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားေၾကာင့္ အလိုတူ ကာမစပ္ယွက္ အတူေနၿပီးကာမွ မုဒိမ္းမႈဟု ေျပာင္းလဲစြပ္စြဲတိုင္ၾကားမႈမ်ား ရွိတတ္ေၾကာင္း အထူးသတိျပဳရန္ အစဥ္အဆက္ေသာ မႈခင္းေဆးပညာ ဆရာဝန္ႀကီးမ်ားမွ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာ ဘာသာရပ္တြင္ အတိအလင္းျပ႒ာန္းထားပါေသးသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သမီးရည္းစား ႏွစ္ဦးသေဘာတူ အခ်စ္နယ္ကြၽံၿပီးမွ မိဘမ်ား သိရွိသြားမည္ကို စိုးရိမ္သျဖင့္ တိုင္တန္းျခင္း ၊ အိမ္ေထာင္ေရး ေဖာက္ျပန္သည္ကို ရိပ္မိ သိရွိသြားမည္စိုးရိမ္၍ တိုင္တန္းျခင္း ၊ ေငြညႇစ္လို၍ လုပ္ႀကံလီဆယ္ လိမ္လည္တိုင္တန္းျခင္း ၊ လူမႈေရးအရ အရွက္ရ၍ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ ပ်က္စီးေစလိုေသာေၾကာင့္ လုပ္ႀကံလီဆယ္ လိမ္လည္တိုင္ၾကားျခင္း အစရွိသည္တို႔ကို အထူးသတိျပဳရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဆးပညာရွင္မ်ားကို သမားစဥ္ဆက္ လက္ဆင့္ကမ္း သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးလ်က္ ရွိပါသည္။
သို႔ျဖစ္ေပရာ ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ မုဒိမ္းမႈဟု ဆိုလိုက္သည္ႏွင့္ စြပ္စြဲသူႏွင့္ စြပ္စြဲခံရသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္၏ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ပ်က္စီးျခင္း မရွိေစရန္အတြက္ တရား႐ုံးမွ တရားဝင္အတိအလင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မခ်ေသးမီတြင္ အလ်င္စလိုမွတ္ခ်က္ခ်ျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္မိၾကေစရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္းႏွင့္ ထိုသို႔ေဝဖန္မွတ္ခ်က္ခ်ျခင္းသည္ တရား႐ုံး၏ စီရင္ပိုင္ခြင့္ကို ေက်ာ္လႊားစြက္ဖက္ ဖိအားေပးရာေရာက္သျဖင့္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ၿငိစြန္းမႈရွိပါေၾကာင္း အမ်ားျပည္သူအတြက္ ဗဟုသုတ ရရွိရန္ အသိေပးေရးသား ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။
ေဆးတကၠသိုလ္ ၊ ေနာက္ဆုံးႏွစ္ အပိုင္း (က) ၊ ဥပေဒေရးရာေဆးပညာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားမွ ကိုးကားေဖာ္ျပပါသည္။
_
Author: Dr. ေက်ာ္သက္စိုး
အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာဝန္
(၁၉ ၊ ၇ ၊ ၂၀၁၈)
Comments
Post a Comment