ကိတိၱမေမြးစားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ဥပေဒအေႀကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား
' ကိတိၱမေမြးစားျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ဥပေဒအေႀကာင္း
သိေကာင္းစရာမ်ား
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးမ်ားသည္အေမြဆက္
ခံသားသမီးအျဖစ္အထင္အရွားေမြးစားေသာသားသမီး
ျဖစ္သည္ဟုဓမၼသတ္မ်ားကဆိုသည္။
ကေလးတေယာက္ကိုေမြးစားသည္ဆိုကာမ်ွႏွင့္
ထိုကေလးကိုအေမြေပးရန္ရည္ရြယ္၍ေမြးစားထား
ျခင္းမျဖစ္ေပဟု-
( Maung Maung Hmin 1947 BLR 230 ) စီရင္ထုံး
တြင္ျပဆိုထားသည္။
ထိုအမူတြင္ကေလးသုံးႏွစ္အရြယ္၌မိဘမ်ား
ေသဆုံးသြားေသာေႀကာင့္မိခင္၏ညီမႏွင့္အတူေန
သည္။မိခင္၏ညီမကပညာသင္ေပးသည္။ေက်ာင္း
သားမွတ္ပုံတင္စာရင္းတြင္မိခင္၏ညီမကိုမိဘသို႔မ
ဟုတ္အုပ္ထိန္းသူအျဖစ္ေဖာ္ျပထားသည္။ထိုကေလး
အရြယ္ေရာက္၍ထိမ္းျမားေသာအခါမိခင္၏ညီမ၏
သားဟုေဖာ္ျပသည္။အိမ္ေထာင္က်ျပီးေနာက္မိခင္၏
ညီမေသဆုံးသည္အထိအတူေနထိုင္သည္။ဤအ
ခ်က္မ်ားမွာကိတိၱမေမြးစားသားအျဖစ္ေမြးစားေႀကာင္း
မထင္ရွားမလုံေလာက္ေပ။" အပတိ႒ " ေမြးစားသား
မ်ွသာျဖစ္သည္ဟုတရားလႊတ္ေတာ္ကဆုံျဖတ္သည္။
ထိုဆုံးျဖတ္ခ်က္ကိုေမာင္တင္ေအးကမေက်
နပ္၍တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္သို႔အယူခံဝင္ရာတရား
လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က" Maung Tin Aye Vs Maung
Maung Hmin 1950 BLR 78 (S.C) "စီရင္ထုံးတြင္
အယူခံကိုပယ္ခ်ျပီးတရားလႊတ္ေတာ္၏စီရင္ခ်က္ကို
အတည္ျပုလိုက္သည္။
သားသမီးမရွိေသာျမန္မာဗုဒၶဘာသာလင္မ
ယားတို႔သည္မိမိတို႔၏တူ, တူမမ်ားႏွင့္ဆင္းရဲေသာ
ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားကိုအေမြစားအေမြခံသားသမီးမ်ား
အျဖစ္ေမြးစားေလ႔ရွိႀကေသာ္လည္းမ်ားေသာအားျဖင့္
အေမြေပးရန္ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိပဲ အိမ္သို႔ေခၚ၍ေက်ြး
ေမြးႀကသည္။ထို႔ျပင္" အေဖ" "အေမ" "သား" "သမီး"
စေသာစကားမ်ားကိုအမွတ္မထင္ေပါ့ေပါ့ဆဆသုံးစြဲ
ေလ႔ရွိသည္ဟု-
( Ma Aye Mai Vs Ma Kyi Kyi BLR 625 ) စီရင္ထုံး
တြင္ျပဆိုထားသည္။ထိုအမူတြင္ပင္ဆက္လက္၍ျပ
ဆိုထားသည္မွာသားသမီးေမြးစားသည္႔ကိစၥသည္လွဳိ့
ဝွက္ျပုလုပ္သည္႔ကိစၥမဟုတ္ေပ။ေမြးစားသည္႔မိဘမ်ား
၏ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမိတ္သဂၤဟ အေပါင္းအသင္းမ်ား၏
စိတ္၌ယုံမွားသံသယကင္းရွင္းေလာက္ေအာင္ေမြးစား
ေႀကာင္းေက်ာ္ေဇာထင္ရွားရသည္။
( Maung Kyi Vs Maung Aung Pyo 2 Ran
661 ) စီရင္ထုံးႏွင့္ (Maung Ba Thi Nyo Vs Maung San Nyun 1918 BLR 710 )စီရင္ထုံးမ်ား
တြင္လည္းကိတိၱမေမြးစားျခင္းကိုေက်ာ္ေဇာထင္ရွား
ေအာင္ျပုလုပ္ရမည္ဟုဆိုထားသည္။
( Ma Sein May Vs Ma Saing A.I.R 1936
Ran 459) စီရင္ထုံးတြင္ေက်ာ္ေဇာထင္ရွားျခင္းဆို
သည္မွာလည္းေမြးစားမိဘႏွင့္ေမြးစားသားသမီးတို႔
ကို၎တို႔၏ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားႏွင့္မိတ္ေဆြမ်ားကိုယ္
တိုင္သိျမင္သည္႔အေနအထိုင္အျပုအမူႏွင့္ျပုစုခ်က္
မ်ားကိုအေျခခံျပု၍ေပးသည္႔ထင္ျမင္ခ်က္ျဖစ္ရေပမည္
ဟုေဖာ္ျပထားသည္။
ဓမၼသတ္မ်ားႏွင့္ယခင္စီရင္ထုံးမ်ားအရကိတၱိ
မသားသမီးေမြးစားျခင္းကိုတည္ျမဲေစရန္အခမ္းအနား
မလို။သို႔ေသာ္အခမ္းအနားျပုျခင္းသည္ေမြးစားျခင္း
ကိုထင္ရွားေအာင္ျပုနိုင္သည္႔သက္ေသခံခ်က္တစ္ခု
ျဖစ္သည္။ေမြးစားျခင္းသည္အေမြဆက္ခံရန္ရည္စူး
၍ေမြးစားျခင္းျဖစ္ေႀကာင္းထင္ရွားေအာင္လူသိရွင္
ႀကားျဖစ္ရမည္ဟု -
( Ma Aye Mai Vs Ma Kyi Kyi 1948 BLR 625)
စီရင္ထုံးတြင္ညႊန္းဆိုထားသည္။
( Ma Pu Vs Daw Aye Mya 1948 BLR 19)
စီရင္ထုံးတြင္မပုကိုကိတိၱမေမြးစားသမီးအျဖစ္၁၉၂၁
ခုႏွစ္တြင္ေမြးစားစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္သည္။ထိုစာခ်ဳပ္ကိုမွတ္ပုံ
မတင္ထားေပ။ထိုစာခ်ဳပ္တြင္မိရင္းဖရင္းမ်ားကလက္
မွတ္ထိုးသည္။ေမြးစားမိဘမ်ားကလက္မွတ္ထိုးမထိုး
ဆိုျခင္းကိုသက္ေသမထင္ရွားေခ်။စာခ်ဳပ္မွတ္ပုံမတင္
ေသာ္လည္းေမြးစားမိဘမ်ားႏွင့္ကေလး၏ဆက္ဆံေရး
မွာေက်ာ္ေဇာထင္ရွားမူႏွင့္ပတ္သက္၍သက္ေသမ်ား
သည္ယုံႀကည္ထိုက္သူမ်ားဟုတ္မဟုတ္ထင္ရွားေစ
ရန္အတြက္သက္ေသခံဝင္သည္ဟုတရားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္
ဦးဘဦးကဆုံးျဖတ္သည္။ထင္ရွားျပီးျဖစ္၍" ကိတိၱမ"
ေမြးစားသမီးအျဖစ္ေမြးစားျခင္းမွာလည္းခိုင္မာ
ေလာက္သည္ဟုဆုံးျဖတ္သည္။
ကိတိၱမေမြးစားျခင္းႏွင့္မွတ္ပုံတင္ဥပေဒ
------------------------------------------------------
ယခင္က"ကိတိၱမ"ေမြးစားသားသမီးဟုတ္မဟုတ္
ဆိုသည္႔ျပသနာကိုဆုံးျဖတ္ရန္ခဲယဥ္းလွသည္။ျမန္မာ
ဓေလ႔ထုံးတမ္းဥပေဒအရအခမ္းအနားမလို စာခ်ဳပ္စာ
တမ္းမ်ားလည္းမလို၍အရႈပ္အရွင္းမ်ားျဖစ္ႀကသည္။
ထို႔ေႀကာင့္ ၁၉၃၉ ခုႏွစ္ေမလတြင္" ကိတိၱမ" ေမြးစား
ျခင္းမွတ္ပုံတင္အက္ဥပေဒကိုျပ႒ာန္းလိုက္သည္။
ထိုအက္ဥပေဒအရ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္ ဧျပီလ ၁ ရက္ေန႔
ေနာက္ေမြးစားသည္႔ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးမ်ားကို
စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျပီးေမြးစားရမည္။အကယ္၍ေမြးစားသား
သမီးမ်ားသည္အရြယ္ေရာက္သူျဖစ္လွ်င္ေမြးစားသည္႔
မိဘမ်ားႏွင့္အတူလက္မွတ္ေရးထိုးရမည္။ေမြးစားသား
သမီးသည္အရြယ္မေရာက္ေသးသူျဖစ္လွ်င္၎၏မိဘ
ရွိကကိုယ္တိုင္လက္မွတ္ေရးထိုးရမည္။မိဘမရွိပါက
ျမန္မာဓေလ႔ထုံးတမ္းဥပေဒအရေမြးစားရန္ေပးနိုင္သူ
ကလက္မွတ္ေရးထိုးရမည္။ထိုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရာ၌အ
နည္းဆုံးသက္ေသႏွစ္ေယာက္လက္မွတ္ေရးထိုးရမည္႔
အျပင္မွတ္ပုံတင္အက္ဥပေဒအရမွတ္ပုံတင္ရမည္။
ကိတိၱမသားသမီးေမြးစားစာခ်ဳပ္ကို " ၁၉၀၉
ခုႏွစ္မွတ္ပုံတင္အက္ဥပေဒ" အရမွတ္ပုံတင္ရမည္ဟု
ဆိုသည္။သို႔ေသာ္မွတ္ပုံမတင္ရေသးပါကအမူမစစ္
ေဆးမီမွတ္ပုံတင္ပါလွ်င္ထိုစာခ်ဳပ္သည္တရားဥပေဒ
ႏွင့္ညီပါသည္ဟု-
( U Ba Than Vs Daw Ama 1950 BLR 184)စီရင္
ထုံးတြင္ျပဆိုသည္။ထိုအမူတြင္ေဒၚအမာကိုေမြးစား
သားသမီးအျဖစ္ေမြးစားျပီးစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ႔သည္။ထို
အခ်ိန္မွာဒုတိယကမ႓ာစစ္ႀကီးျဖစ္ျပီးခါစ ၁၉၄၅ ႀသ
ဂုတ္လျဖစ္၍မွတ္ပုံတင္ရုံးမ်ားပိတ္ထားသျဖင့္မွတ္ပုံ
မတင္ရခဲ႔ေခ်။သို႔ေသာ္မွတ္ပုံတင္ရန္ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိ
ေႀကာင္း က်ပ္ ၁၀ တန္ေငြစကၠဴ ကိုစာခ်ဳပ္တြင္ပူးတြဲ
ထားရွိသည္။ထို႔ေႀကာင့္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျပီးေသာ္လည္း
အမူမစစ္ေဆးမႀကားနာမီမွတ္ပုံတင္ျခင္းကိုခြင့္ျပု
သင့္ေႀကာင္းေတြ႔ရွိရသည္။
ယခုအခါတြင္အထက္ပါအက္ဥပေဒအရျပုလုပ္
ပါက ကိတိၱမေမြးစားျခင္းတရားဝင္တည္ျမဲသည္။
(Ma Kyaing Vs Ma Ohn Kyi 1963 BLR 184)
စီရင္ထုံးတြင္ကြယ္လြန္သူေဒၚရင္၏အေမြပစၥည္းမ်ား
ႏွင့္ပတ္သက္၍ေဒၚရင္၏တူ.တူမမ်ားႏွင့္ေဒၚရင္၏
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးေဒၚႀကိုင္တို႔အေမြထိန္းစာ
ရ ရန္အမူျဖစ္ပြားသည္။ေဒၚရင္မွာမုဆိုးမျဖစ္ျပီးသား
သမီးမရွိေပ။ေဒၚႀကိုင္အားေမြးစားသည္ဆိုေသာအခ်ိန္
တြင္ေဒၚႀကိုင္မွာအသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္အရြယ္ရွိ
သည္။ေဒၚရင္ႏွင့္ေဆြမ်ိဳးမေတာ္ေပ။ေဒၚႀကိုင္သည္
ရွစ္ႏွစ္ခန္႔မ်ွေဒၚရင္ႏွင့္အတူေနထိုင္ျပီးေဒၚရင္၏စီး
ပြားေရးလုပ္ငန္းတြင္ကူညီလုပ္ကိုင္သည္။ေဒၚရင္ကို
ျပုစုေစာင့္ေရွာက္ခဲ႔သည္။ေဒၚရင္ကေဒၚႀကိုင္အား
ကိတိၱမသမီးအျဖစ္ေမြးစားေႀကာင္းမွတ္ပုံတင္စာခ်ဳပ္
ခ်ဳပ္ဆိုျပီးေဒၚရင္ေသဆုံးသည္။အမူစစ္ေဆးေသာအခါ
တရားျပိုင္မ်ားက ေမြးစားစာခ်ဳပ္သည္ထင္ရွားေက်ာေဇာ
ျခင္းမရွိ စာခ်ဳပ္မွာလည္းေသတမ္းစာသေဘာသက္
ေရာက္ေနသည္။ေမြးစားခံရသူမွာအသက္ ၄၀ ရွိေန
၍တရားမဝင္ဟုေလ်ွာက္လဲသည္။သို႔ေသာ္တရားရုံး
ခ်ဳပ္ကဆုံးျဖတ္ထားသည္မွာ-
ကိတိၱမသားသမီးေမြးစားျခင္းမွတ္ပုံတင္အက္
ဥပေဒတြင္ဓေလ႔ထုံးတမ္းဥပေဒအရလိုအပ္ခ်က္မ်ား
ကိုထည္႔သြင္းထားျခင္းျဖစ္သဘ္။အဆိုပါအက္ဥပေဒ
အဓိပၸယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္တြင္ကိတိၱမေမြးစားျခင္းကိုအျပု
မူျဖင့္ထင္ရွားေအာင္ျပရန္လိုအပ္သည္႔အခ်က္မ်ားႏွင့္
ျမန္မာဓေလ႔ထုံးတမ္းဥပေဒအရကိတိၱမေမြးစားသားသ
မီးကိုအေမြဆက္ခံရန္ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ေမြးစားျခင္းတို႔
ပါဝင္သည္။စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျခင္းႏွင့္မွတ္ပုံတင္ျခင္းတို႔မွာ
ေမြးစားသည္႔ကိစၥကိုလူသိရွင္ႀကားျပုလုပ္ရန္လိုသည္
ဆိုသည္႔အခ်က္မ်ားကိုေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။
ထိုအက္ဥပေဒအရစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ျခင္းႏွင့္မွတ္ပုံတင္ျခင္း
ပင္လွ်င္ေမြးစားသည္႔ကိစၥအလုံေလာက္သက္ေသျပ
ျခင္းျဖစ္သည္။
( Daw Mya May Vs Daw Hla Yin 1964
BLR 237 ) စီရင္ထုံးတြင္လည္းျပဆိုထားသည္မွာ-
ေမြးစားစာခ်ဳပ္ကိစၥတခုသည္မေလ်ာ္ႀသဇာသုံး
ျခင္း လိမ္လည္ျခင္းစသည္႔အခ်က္မ်ားထင္ရွားေအာင္မ
ျပနိုင္လွ်င္ေမြးစားစာခ်ဳပ္သည္တရားဥပေဒႏွင့္ညီညြတ္
သည္။ေမြးစားသည္႔စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျပီးကိတိၱမေမြးစားျခင္း
မွတ္ပုံတင္အက္ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီမွတ္
ပုံတင္ျပီးပါက၎စာခ်ဳပ္သည္ေမြးစားေႀကာင္းထင္ရွား
ခိုင္လုံေပသည္။ေမြးစားသည္႔ကိစၥေက်ာေဇာထင္ရွား
ျခင္းရွိမရွိဆိုသည္႔အခ်က္မွာအဆိုပါဥပေဒျပ႒ာန္း
ခ်က္မျပုမီကျပုလုပ္သည္႔ေမြးစားမူမ်ားႏွင့္သာသက္
ဆိုင္ေပသည္။
သို႔ေသာ္ေမြးစားစာခ်ဳပ္သည္ခိုင္လုံသည္မခိုင္လုံ
သည္ကိုအမူအသီးသီး၏အျဖစ္ပ်က္မ်ားကိုထည္႔သြင္းစဥ္းစားရန္လိုေပသည္။
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးမ်ား၏အခြင့္အေရး
-----------------------------------------------------------
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးမ်ားသည္သားရင္းသမီး
မ်ားကဲ႔သို႔ေမြးစားမိဘမ်ားထံမွအေမြဆက္ခံခြင့္ရွိသည္
ေမြးစားမိဘမ်ားအနက္တဦးဦးေသဆုံးျပီးေနာက္
က်န္ရစ္သူမိဘေနာက္အိမ္ေထာင္ျပုလွ်င္ကိတိၱမသားသမီးမ်ားသည္သားရင္းသမီးရင္းမ်ားနည္းတူအေမြခြဲ
ေဝေပးရန္ေတာင္းဆိုနိုင္သည္ဟု-
( Ma Thein Vs Ma Mya 7 Ran 193 )စီရင္ထုံးတြင္
ျပဆိုထားသည္။
( Ma Thaw Vs Ma Sein 5 LBR 89) စီရင္ထုံး
အရကိတိၱမေမြးစားသားသမီးတို႔သည္ေမြးစားမိဘတို႔
၏ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းတို႔ထံမွလည္းအေမြခံစားခြင့္ရွိေလ
သည္။ေမြးစားမိဘမ်ား၏ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းတို႔ကလည္း
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးထံမွအေမြဆက္ခံခြင့္ရွိသည္။
ကိတိၱမေမြးစားသားသမီးတို႔သည္ေအာက္ပါအ
ခ်က္(၃)ခ်က္မွလြဲ၍သားရင္းသမီးရင္းမ်ားႏွင့္တန္းတူအ
ေမြဆက္ခံခြင့္ရသည္။
(၁) Maung Po An Vs Ma Dwe 4 Ran 184
စီရင္ထုံးအရကိတိၱမသားသမီးမ်ားသည္မည္သည္႔
အေႀကာင္းေႀကာင္းႏွင့္အမ်ွ" ႀသရသ "မျဖစ္နိုင္။
(၂) Ma Khin Than Vs Ma Ama 12 Ran 184
စီရင္ထုံးအရေမြးစားသည္႔မိဘမ်ားသည္ဗုဒၶဘာသာ
ကိုစြန္႔ပစ္၍သားသမီးေမြးစားျခင္းကိုအသိအမွတ္မျပု
သည္႔ဘာသာသို႔ကူးေျပာင္းလွ်င္ကိတိၱမေမြးစားသား
သမီးမ်ားသည္အေမြဆက္ခံခြင့္ဆုံးရႈံးသည္။
(၃) အကယ္၍ေမြးစားသည္႔မိဘမ်ားသည္၎တို႔
မိဘမ်ားထံမွအေမြဆက္ခံခြင့္ရရွိျပီးပစၥည္းလက္
ေရာက္မရေသးမီေသဆုံးသြားပါကကိတိၱမသားသမီး
သည္တဦးတည္းေသာသားသမီးျဖစ္ေစကာမူအေမြ
တဝက္ကိုသာရခြင့္ရွိသည္။က်န္တဝက္ကိုမိဘမ်ား၏
သားခ်င္းမ်ားကရသည္ဟု( Maung Ain Vs Ma Kin
2 U.B.R(1892-96)စီရင္ထုံးတြင္ျပဆိုထားသည္။
မည္သည္႔အခါေမြးစားျခင္းပ်က္ျပယ္နိုင္သနည္း
---------------------------------------------------------------
ေမြးစားျခင္းပ်က္ျပယ္သည္႔နည္းလမ္းမ်ားမွာ-
(က)မိရင္းဖရင္းမ်ားမွေမြးစားသည္႔ကေလးအရြယ္
မေရာက္မီျပန္ေခၚနိုင္သည္ ု
Ma Sein Vs Ma Mon 2 U.B.R (1902-3)1
( ခ) ေမြးစားသည႔္မိဘႏွင့္ေမြးစားသားသမီးတို႔ေမြး
စားျခင္းကိုပယ္ဖ်က္ေစရန္ရည္ရြယ္၍တဦးႏွင့္တဦး
အဆက္အသြယ္မျပုလွ်င္ေမြးစားျခင္းပ်က္ျပယ္သည္။
Ma Kyin Sein Vs Maung Kyin Htoik 1940 BLR
19
( ဂ) ေမြးစားသည္႔မိရင္းဖရင္းနည္းအတူေမြးစား
သားသမီးကိုအျခားသူတဦးအားေမြးစားရန္တဆင့္ျပန္
ေပးလ်ွင္ေမြးစားျခင္းပ်က္ျပယ္သည္။
Maung Ba Thwin Vs Maung Po Hti 6 Ran 510
( ဃ)အရြယ္ေရာက္ျပီးသူမ်ားကိုေမြးစားေသာအခါ
ေမြးစားခံမည္႔သူႏွင့္ေမြးစားမိဘတို႔ႏွစ္ဦးသေဘာတူ
ခ်က္ျဖင့္ျပုလုပ္နိုင္သည္ျဖစ္ရာေမြးစားျခင္းကိုပယ္
ဖ်က္လိုလွ်င္လည္းႏွစ္ဦးသေဘာတူခ်က္ျဖင့္ပယ္ျဖတ္
နိုင္သည္။
Lin Kar Gin Vs Mrs Iris Maung Sein 1955 BLR
15(S.C)
( င) ေမြးစားသားသည္ရဟန္းေဘာင္သို႔(ဒုလႅဘတ္
မဟုတ္ပဲ)ကူးေျပာင္းသြားလွ်င္ေမြးစားျခင္းအလိုအ
ေလ်ွာက္ပ်က္ျပယ္ျခင္း။
Ma Nyun Sein Vs Maung Chan Mya .11 LBR124
(စ)ေမြးစားမိဘသည္ဗုဒၶဘာသာကိုစြန္႔၍သားသမီး
ေမြးစားျခင္းကိုအသိအမွတ္မျပုေသာဘာသာသို႔ကူး
ေျပာင္းလွ်င္ေမြးစားျခင္းသည္အလိုအေလ်ာက္ပ်က္
ျပယ္သည္။:
.
Ma Khin Than Vs Daw Ama 12 Ran 184
ဆရာသဲေမာင္
( ျပည္သူႀကားကေရွ႔ေန )
Comments
Post a Comment