Pizza (ပီဇာမုန္႔)
" Pizza (ပီဇာမုန္႔)
"
ပီဇာဆိုတဲ့ စကားလံုးက "ပိုင္မုန္႔" (pie) လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ အီတာလွ်ံ စကားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီစကားလံုးက အီတာလွ်ံ စကားဘယ္လိုျဖစ္သြားလဲဆိုတာကေတာ့ ေ၀ါဟာရသမိုင္းပညာရွင္မ်ားကို အံ့အားသင့္ေစပါတယ္။ ၄င္းသည္ "pitch" လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ လက္တင္စကား pix (သို႔) ဂရိစကား pitta မွ ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တျခားေသာ သူေတြကေတာ့ ၄င္းသည္ 'bite' (ကိုက္သည္) လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ Langobardic စကားလံုး bizzo မွ ဆင္းသက္လာတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။
အမ်ားယံုၾကည္တာကေတာ့ အီတာလွ်ံ လူမ်ိဳးေတြက pizza ကို တီထြင္ခဲ့တယ္ လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ baked bread with toppings အေပၚယံမွာ တန္ဆာဆင္ထားၿပီး ကင္ထားတဲ့ ေပါင္မုန္႔က တျခားေသာ cuisines အစားအစာေတြထဲမွာ အျခားေသာ ေရွ႕ေျပးေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ Provence (ျပင္သစ္) မွ pissaladière, Catalan (စပိန္) မွ Coca ႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း (Middle East) မွ Lahma bi ajeen တို႔သည္ pizza ႏွင့္ အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ တူေနေသာ္လည္း ကၽြႏု္ပ္တို႔ အသိမ်ားတာကေတာ့ အီတလီရဲ႕ အထူးသျဖင့္ Naples ၿမိဳ႕မွ pizza မူကဲြပဲျဖစ္ပါတယ္။
အဆိုအရေတာ့ tomato sauce ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့ႏွင့္ Mozarella ဒိန္ခဲတို႔ျဖင့္ ထူထူေလးအုပ္ထားၿပီး၊ အေပၚမ်က္ႏွာျပင္ကို ဖံုးမထားေသာ ပိုင္မုန္႔ျဖစ္သည္။ ဒီသမ႐ိုးက် pizza ကို မုန္႔ဖုတ္သမား Raffaele Esposito က Naples သို႔ ယူခဲ့ပါတယ္။ ၁၈၈၉ ခုနစ္တြင္ ထိုသူက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ေဖာ္ျပေသာ pizza ကို လုပ္ခဲ့ပါသည္။ ထို pizza ေပၚမွာ အုပ္ထားေသာ mozzarella ဒိန္ခဲ၊ basil ပင္စိမ္းႏွင့္ tomatoes ခရမ္းခ်ဥ္သီးတို႔အေရာင္မွာ အီတလီႏိုင္ငံ၏ အလံရွိ အေရာင္မ်ားျဖစ္ၿပီး ထို pie ကို ဘုရင္ Umberto ႏွင့္ ဘုရင္မ Margherita တို႔ လာေရာက္ လည္ပတ္ျခင္းကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ဖုတ္လုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေကာလာဟလ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ ဘုရင္မက ထိုမုန္႔ကို ႏွစ္သက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ၄င္းကို Margherita ဟု အမည္ေပးခဲ့တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ယခုဆိုရင္ေတာ့ Margherita Pizza ကို ပီဇာဆိုင္တိုင္းမွာ ရႏိုင္ေနပါျပီ။
အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အီတလီမွ ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့ေသာ အီတာလွ်ံလူမ်ိဳးမ်ားက သူတို႔၏ ဆိုင္မ်ားတြင္ Pizza မ်ားကို ေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆံုး ေသာ ပီဇာမုန္႔ဆိုင္ကို ၁၉၀၅ ခုႏွစ္တြင္ Gennaro Lombardi ဆိုသူက New York ၿမိဳ႕ရွိ 531/3 Spring Street ၌ ဖြင့္ခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတြင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ျဖစ္သည္အထိ ေခတ္စားျခင္းမရွိခဲ့ပါ။ အီတလီတြင္ စစ္စခန္းခ်ရာ၌ တာ၀န္က်ေသာ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပစစ္သား အမ်ားအျပားတို႔က pizza ကို စားၿပီးေနာက္ ယခုအခါတြင္ ေနရာတိုင္းမွာ ေတြ႕ေနရေသာ ဒီအစားအစာကို စားခ်င္ေသာ appetite အာသီသကို သူတို႔ႏွင့္အတူ အိမ္ကို သယ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။
.
Blog.dictionary.com မွ Word Fact: What’s The Origin of Pizza? ကို ကိုးကားဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။
"
ပီဇာဆိုတဲ့ စကားလံုးက "ပိုင္မုန္႔" (pie) လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ အီတာလွ်ံ စကားျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီစကားလံုးက အီတာလွ်ံ စကားဘယ္လိုျဖစ္သြားလဲဆိုတာကေတာ့ ေ၀ါဟာရသမိုင္းပညာရွင္မ်ားကို အံ့အားသင့္ေစပါတယ္။ ၄င္းသည္ "pitch" လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ လက္တင္စကား pix (သို႔) ဂရိစကား pitta မွ ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တျခားေသာ သူေတြကေတာ့ ၄င္းသည္ 'bite' (ကိုက္သည္) လို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ Langobardic စကားလံုး bizzo မွ ဆင္းသက္လာတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။
အမ်ားယံုၾကည္တာကေတာ့ အီတာလွ်ံ လူမ်ိဳးေတြက pizza ကို တီထြင္ခဲ့တယ္ လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ baked bread with toppings အေပၚယံမွာ တန္ဆာဆင္ထားၿပီး ကင္ထားတဲ့ ေပါင္မုန္႔က တျခားေသာ cuisines အစားအစာေတြထဲမွာ အျခားေသာ ေရွ႕ေျပးေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ Provence (ျပင္သစ္) မွ pissaladière, Catalan (စပိန္) မွ Coca ႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း (Middle East) မွ Lahma bi ajeen တို႔သည္ pizza ႏွင့္ အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ တူေနေသာ္လည္း ကၽြႏု္ပ္တို႔ အသိမ်ားတာကေတာ့ အီတလီရဲ႕ အထူးသျဖင့္ Naples ၿမိဳ႕မွ pizza မူကဲြပဲျဖစ္ပါတယ္။
အဆိုအရေတာ့ tomato sauce ခရမ္းခ်ဥ္သီးေဆာ့ႏွင့္ Mozarella ဒိန္ခဲတို႔ျဖင့္ ထူထူေလးအုပ္ထားၿပီး၊ အေပၚမ်က္ႏွာျပင္ကို ဖံုးမထားေသာ ပိုင္မုန္႔ျဖစ္သည္။ ဒီသမ႐ိုးက် pizza ကို မုန္႔ဖုတ္သမား Raffaele Esposito က Naples သို႔ ယူခဲ့ပါတယ္။ ၁၈၈၉ ခုနစ္တြင္ ထိုသူက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ေဖာ္ျပေသာ pizza ကို လုပ္ခဲ့ပါသည္။ ထို pizza ေပၚမွာ အုပ္ထားေသာ mozzarella ဒိန္ခဲ၊ basil ပင္စိမ္းႏွင့္ tomatoes ခရမ္းခ်ဥ္သီးတို႔အေရာင္မွာ အီတလီႏိုင္ငံ၏ အလံရွိ အေရာင္မ်ားျဖစ္ၿပီး ထို pie ကို ဘုရင္ Umberto ႏွင့္ ဘုရင္မ Margherita တို႔ လာေရာက္ လည္ပတ္ျခင္းကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ဖုတ္လုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေကာလာဟလ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ ဘုရင္မက ထိုမုန္႔ကို ႏွစ္သက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ၄င္းကို Margherita ဟု အမည္ေပးခဲ့တယ္ ဆိုတာပါပဲ။ ယခုဆိုရင္ေတာ့ Margherita Pizza ကို ပီဇာဆိုင္တိုင္းမွာ ရႏိုင္ေနပါျပီ။
အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာကေတာ့ အီတလီမွ ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့ေသာ အီတာလွ်ံလူမ်ိဳးမ်ားက သူတို႔၏ ဆိုင္မ်ားတြင္ Pizza မ်ားကို ေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး ပထမဦးဆံုး ေသာ ပီဇာမုန္႔ဆိုင္ကို ၁၉၀၅ ခုႏွစ္တြင္ Gennaro Lombardi ဆိုသူက New York ၿမိဳ႕ရွိ 531/3 Spring Street ၌ ဖြင့္ခဲ့ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတြင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ျဖစ္သည္အထိ ေခတ္စားျခင္းမရွိခဲ့ပါ။ အီတလီတြင္ စစ္စခန္းခ်ရာ၌ တာ၀န္က်ေသာ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပစစ္သား အမ်ားအျပားတို႔က pizza ကို စားၿပီးေနာက္ ယခုအခါတြင္ ေနရာတိုင္းမွာ ေတြ႕ေနရေသာ ဒီအစားအစာကို စားခ်င္ေသာ appetite အာသီသကို သူတို႔ႏွင့္အတူ အိမ္ကို သယ္ေဆာင္ခဲ့ပါသည္။
.
Blog.dictionary.com မွ Word Fact: What’s The Origin of Pizza? ကို ကိုးကားဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Comments
Post a Comment